Avrupa ve Asya Neden İki Başka Kıta Olarak Sayılıyor?

İki kıtayı birbirinden ayıran hayali çizgi, Rusya’nın kuzeyindeki Ural Dağları’ndan başlayıp güneydeki Hazar Denizi’ne ve Karadeniz’e, hatta ülkemizin batı kıyılarına kadar uzanıyor.

Aslında Avrupa ve Asya’nın tamamına Avrasya diyoruz ve de bu kesişimin tam ortasında olduğumuz için Türkiye’nin Avrupa ülkesi mi, Asya ülkesi mi olduğu tartışması da doğuyor haliyle. Bakalım neymiş bu durumun sebebi…

Genel geçer kabule göre 7 kıtaya sahip olsak da bu husustaki ayrışmalar çok fazla.

Konuyu tartışan 13 bilimsel makaleden;

• 6’sı; 7 kıtalı modeli
• 3’ü; Avrupa ve Asya’yı tek kıta, Kuzey Amerika ve Güney Amerika’yı da tek kıta kabul eden 5 kıtalı modeli
• 2’si; Avrupa ve Asya’yı tek kıta sayan 6 kıtalı modeli
• 1’i; Kuzey Amerika ve Güney Amerika’yı tek kıta kabul eden 6 kıtalı modeli
• Kalan 1’i ise Afrika, Avrupa ve Asya’yı tek kıta kabul eden 4 kıtalı modeli kabul ediyor.

Dünya’nın tektonik levhalarına baktığımız zaman ise Avrasya’nın aslında tek bir kıta sayılması gerektiğini görüyoruz.

Bu durumda aslında İstanbul Boğazı’nın iki kıtayı birbirinden ayırdığı falan yok.

Yani sadece kara faktörünü dikkate alırsak hakikaten de Avrupa ve Asya tek bir kıta olmalıydı.

Peki 7 kıtalı modelde Avrupa ve Asya neden başka sayıldı?

Asya ve Avrupa sonunu ilk olarak MÖ 6. yy’da Hekataios çizmişti. Yani Avrupa-merkezli niyetin bir eseridir. Devrin Avrupalı coğrafyacıları kıtaları ayıran tek şeyin kara kesimleri olmadığını, kültürel farklılıkların da hayli çok önemli olduğunu söyledi lakin mevcut kıtalar içinde de kültürel farklılıkların bulunduğu düşünülürse Avrupalı coğrafyacıların, kendilerini diğer kıtalardan başka tutmak istedikleri söylenebilir.

Çin ve Hindistan gibi ülkelerin tek başlarına Avrupa genişliğinde alanlar kapladıklarını fakat kimsenin onları Asya’dan farklı bir kıta saymaya kalkmayacağını söylediler. Lisan ve etnik köken olarak Asya ve Avrupa’nın çok farklı olduğunu dile getirdiler. Lakin tek neden kültür değildi, siyasi sebepler de bu ayrımda tesirliydi.

Bakarsınız bir gün kıta sayısı 7’den 6’ya düşer ya da 8’e çıkar. Ne de olsa Plüton’u bir vakitler gezegen kabul ediyorduk, gezegen sayımız 9’dan 8’e düştü.

Ayrıca Avrupa ve Asya’nın tek kıta olarak sayılmasını savunan taraftaysanız size iyi bir haberimiz var.

Uzun uzun yıllar sonra kıtalar evvelden olduğu tekrar bir araya gelip tek bir devasa kıta halini alacak. Buna tanıklık edemeyeceksiniz fakat içinize bir su serpmiş olmalı.

Kaynaklar: 1, 2