Bilhassa Geceleri Otobüs Seyahatlerinde Duyduğumuz, Ana Kucağındaymışız Uykumuzu Getiren Sesin Nedeni Ne?

Özellikle uzun sürecek gece seyahatlerinde hafif mayışmış bir hâlde başımızı otobüs camına yasladığımızda bir uğultu duyarız ve bu ses bize garip bir şekilde huzur verir. Ses bir yandan kulağımızda çınlarken uykuya dalıveririz.

Hatta YouTube’da sadece bu sesin olduğu 1 saatlik görüntüler bile var. Sesin ne sesi olduğunu daha önce hiç sorguladınız mı bilmiyoruz fakat başlığı okuduğunuzda başınızda bir merak uyandırdıysa sizi içeriğin ayrıntılarına doğru alalım.

Sesi anlamayanlar için anımsatalım:

Özel arabalarımızla otobüs ve tıri büyük araçların çalışma prensipleri ve kesimleri ekseriyetle birbirinden farklı oluyor.

Otomobil fren sistemi

Küçük arabalar ile otobüslerin farklılığına dair bir örnek verecek olursak; tırlar, ağır yükleri denetim etmek için çoklukla özel fren sistemleri kullanırken küçük arabalar standart fren sistemlerini kullanıyor.

İşte özel araçlarımızda duymayıp sadece otobüs seyahatlerinde duyduğumuz sesin sebebi de aslında tam olarak bu türlü bir farktan kaynaklanıyor. 

Otobüslerdeki ve küçük araçlardaki fren sistemlerinin farkını anladığımızda uğultunun kaynağını da öğrenmiş olacağız.

Retarder

Az önce bahsettiğimiz gibi, arabalar otobüslere göre daha düşük yüke sahip oldukları için disk ya da kampananın kullanıldığı nispeten daha kolay bir fren sistemi kullanılıyor. Tır yahut otobüs gibi araçlar da “birincil” ve “ikincil” şeklinde farklı fren sistemlerine sahip.

“Birincil” dediğimiz sistem aslında otomobillerimizdeki gibi balatalar ile fren diskinin sürtünme prensibiyle çalışıyor. “İkincil” dediğimiz sistem de egzoz freni, motor freni ve hidrolik geciktirici vb. sistemleri kapsıyor. İşte bu ikincil fren sistemlerine de retarder deniyor.

Peki bu retarder nedir ve ne işe fayda?

Otobüslerde duyduğumuz, “ASMR” tesiri yaratan ve bizi uyutan ses, retarderin çalıştığı manasına geliyor. Yavaşlamayı sağlayan retarder, bir nevi frenleme kabiliyetine destek oluyor. Hatta sözün kökeni, “yavaşlatıcı” manasına geliyor. 

Şöyle de anlatabiliriz; fren balatalarının daha az kullanılmasını sağlayarak aşınmayı ve ekstra maliyetleri azaltıyor, dik yokuşlardan inerken frenin boşalma riskinin önüne geçerek güvenlik sunuyor ve şoför tarafından şiddeti de ayarlanabildiğinden tork denetimini de farklı düzeylerde ayarlayabiliyorlar.

Artık sesin kaynağını öğrendiğinize göre uğultuyu dinleyerek daha huzurlu bir uykuya dalabilirsiniz…

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimize göz atmak isterseniz: