Birtakım müzelerde fotoğraf çekmek neden yasaktır?

Çoğu müzede ya da tarihi yerde fotoğraf çekmenin yasak olduğunu fark etmişsinizdir. Bu yasak yalnızca ülkemizde değil, Dünya genelinde yaygın bir durumdur. New York’taki Metropolitan Sanat Müzesi birtakım müzeler belli kısımlarda fotoğraf çekilmesine izin verse de, genel olarak asıl ilgi kaynağı olan özel stantlarda yasak uygulanmaya devam ediyor.

Bu yasak garip gözükebilir lakin çoğunluğu finansal olan, pek çok farklı sorunu ortadan kaldırmak için uygulanmaktadır.

Fotoğraf yasağı, insanların ömürlerini görsel olarak kaydetmeye yönelik muazzam isteğini engelliyor. İnternete yüklenen fotoğraf miktarı hakkında yapılan varsayımlarına göre, her yıl yaklaşık bir trilyon dijital fotoğraf çekiyor ve paylaşıyoruz. İnternete yüklenen en tanınan fotoğrafların arasında, ünlü objelerin, yerlerin ve anıtların önünde çekilen selfie’ler (özçekimler) ilk sıralarda yer alıyor. Akıllı telefonlar ve kameralı gözlükler aynıi teknolojiler günlük hayatımızı kaydetmeyi kolaylaştırırken, buna fotoğraf yasaklarını daha can sıkıcı hale getiriyor. Bu yerlerin, fotoğrafı çekilmesi yasak olan ürünlerin taklitlerini armağan mağazalarında satmaları ve yüksek çözünürlüklü fotoğraflarını internete zati yüklemiş olmaları da bu yasakların daha anlaşılmaz olmasına sebep oluyor.

Müzelerde fotoğraf çekmek neden yasak?

1. Ani ve ağır bir ışık saçan kamera flaşlarının fotoğraflara, boyalara ve hassas objelerin kaplamalarına zarar verdiği varsayımı: Cambridge Üniversitesi’nden Martin Evans’ın araştırması, kamu kaynaklı elektronik flaşların müzelerdeki yapıtlara çok önemli bir zarar vermediğini öneriyor.fakat yeniden de, flaşların yapıtlara zarar vereceği korkusu, fotoğraf yasağının ilk sebebi olarak öne çıkıyor.

2. Kameraların yasaklanması ile ziyaretçi tecrübesinin güzelleştirilmesi: Bir müzeyi gezmekten keyif alan ziyaretçilerin tekrar ziyaret etme ihtimali yüksektir. Bir standa bakarken önünüzde fotoğraf çekmeye çalışan bir insan güruhu varsa, o sergiden keyif almanız epeyce zorlaşacaktır. Fakat tahminen de daha kıymetlisi, muhtemelen diğer insanlara ve hatta stant objelerine çarpacak selfie çubukları kullanan şahıslardan oluşan kalabalığın stant yollarında trafik sıkışmalarına sebep olmasıdır. Bu sıkışıklar herkesin tecrübesini önemli ölçüde kötüleştirecektir. Ayrıyeten kimi fotoğrafçıların “eğlenceli” bir pozisyon yakalamak için balkonlardan sarkmak gibi tehlikeli hareketlerde bulunmaları sebebiyle stantlarda yaşanabilecek duraksamalar, gecikmeler ve sigorta maliyetleri de azalıyor.
   
   

   

3. Fotoğraf çekiminin ve bu fotoğrafların pazarlanmasının düzenleyici ile kısıtlandırılması: Bir müzenin ya da tarihi yerin fotoğraflarının çekilmesinin yasaklanması, bu yerlerin ya da stantların tek yasal fotoğraflarının düzenleyiciler tarafından çekilebileceği kuralına dayanıyor.

4. Güvenlik endişeleri: Bu niyete göre stantların fotoğraflarının internete yayılmasının engellenmesi, hırsızların ya da teröristlerin alarm sistemlerindeki ve güvenlik kameralarındaki zayıf noktaları belirlemelerini engelliyor.

5. Telif hakları: Sergilenen projelerin telif hakları ekseriyetle onu üreten kişi ve sanatkarlara aittir ve onları muhafazayı gayeler. Bu telif hakları, “eserin kopyalarını oluşturmak” isteyen biri olduğunda muhakkak bir ücret ödenmesini gerektirir. Telif hakları, çoklukla sanatkarın ömrü boyunca ve vefatından sonraki 70 yıl boyunca geçerlidir. Bu da Rönesans dönemi yapıtları dahil olmak üzere pek çok eski yapıtın telif hakkının yıllar önce sona erdiği manasına gelir. Lakin çağdaş sanat yapıtları söylediği söz edilen olduğunda, bilhassa bir eser müzeye yalnızca stant için kiralandıysa, telif hakkı önemli bir sorun olabilir. Müzeler, kiralanan ürünlerin telif haklarına sahip değildir. Bu yüzden ürünlerin fotoğrafının çekilmesi, telif hakkının ihlal edilmesi manasına gelebilir.