Çinliler, Lisanlarında 40.000 Karakter Olmasına Karşın Bir Klavyeyi Nasıl Rahatça Kullanabiliyorlar?

Dünya üzerinde Mandarin Çincesini konuşan yaklaşık 850 milyon kişi var! Elbette neredeyse hepsi, bir bilgisayara yahut telefona sahip ve gün içinde bir şeyler yazıyorlar. İyi de bu kadar farklı ve fazla karakterle nasıl oluyor o iş? 

Çince konuşan insanlar, 40.000 tuşlu bir klavye kullanamayacaklarına göre bilgisayarda ya da telefonda bir şeyler yazmanın öbür bir prosedürü olmalı. Gelin, bu tekniklere bir göz atalım.

İlk formül, IME yani standart bir QWERTY klavyede kolay kolay temsil edilemeyen bir lisanda metin girilmesine imkan tanıyan yazılım kullanılması.

“Input method editor” denilen formülde, standart bir klavyede çeşitli Çince karakterler oluşturulabilir. Kullanıcılar, her bir karakterin tek bir klavye tuşunda görünmesi yerine IME tarafından yorumlanan tuş kombinasyonlarını yazar. 

Yazılım, tuş vuruşlarının kümesiyle eşleşen karakteri yahut ortalarından seçim yapılabilecek karakterlerin listesini oluşturur. Karakterler, her tuşa direkt bağlanmaz. Bunun yerine tuş kombinasyonları, makul karakterleri oluşturur.

“Pinyin” klavye denilen bir metot daha var.

Pinyin klavye kullanıcıları, klavyede Latin harflerini kullanarak yazı yazar ve bilgisayar, tamamlanan söze karşılık gelen sembol yahut sembollerle otomatik olarak değiştirir.

İşlevsel dursa da Pinyin klavyenin kimi kusurları var elbette. Birçok Çince sözcük kulağa aynı geliyor ama tamamen farklı bir yazılışa sahip oluyor.

Latin harfleriyle yazılarak oluşturulmak istenen kelimeyi, bilgisayar otomatik çevirdiğinde bambaşka bir kelime ortaya çıkabiliyor yani.

Ancak kimi gelişmiş Pinyin yazılımları, yazının bağlamına göre karşılık gelecek kelimeyi daha doğru tahmin edebiliyor. Hatta kimilerinde belirli sözler için kısayollar bile atayabiliyorsunuz.

“Wubi” sisteminde ise her tuşun üzerinde etiketler bulunur.

Wubi’de bir karakter yazmak için onun nasıl sesletildiğini açıklamaya çalışmazsınız. Neye benzediğine ve nasıl çizildiğine karşılık gelen bir dizi tuşa basarsınız.

Wubi tarafından yapılandırılmış bir klavyenin üzerinde ek etiketler bulunur. QWERTY tuşları, farklı basma seçenekleri için sol, sağ, yatay, dikey gibi bölgelere ayrılmıştır.

Bir karakteri kağıda çizilen sıraya göre en fazla dört basım yaparak hecelersiniz. Wubi gereğince yetenekliyse dakikada 160’a kadar karakter üretebilir.

Eski topraklar, tableti tercih edebiliyor.

Yaş almış insanlar, elektronik tabletleri kullanarak karakterleri elle yazmayı seçebiliyor. Her karakterin formu gereğince besbelli olduğundan Çince yazı lisanı epey kolay bir şekilde aktarılabiliyor böylelikle.

Yine de tüm teknikler, Latin alfabesini içeren bir klavyeye göre kulağa oldukça uğraştırıcı geliyor. Harflerimizin ve klavyelerimizin değerini şu anda daha iyi anladık…

Klavyelerle ilgili şağıdaki içeriklerimize de göz atabilirsiniz: