CrowdStrike’tan sonra Pardus’un pahası anlaşıldı!

19 Temmuz sabahı milyonlarca bilgisayar kullanıcısı kabusi bir güne uyandı. Dünya genelinde Microsoft Windows işletim sistemi kullanan bilgisayarlarda mavi ekran kusuruyla karşılaşıldı. Sorunun kaynağı ise kısa sürede tespit edildi. Yaygın olarak kullanılan bir siber güvenlik yazılımı olan CrowdStrike’ın yanlışlı bir güncellemesi yüzünden oldu.

CrowdStrike, yerli yazılımın değerini ortaya koydu

Bu yanılgı, sıradan bir yazılım yanlışından çok daha büyük bir tesire sahipti. Çünkü kritik değere sahip sistemler de dahil olmak üzere 8,5 milyon bilgisayarın etkilendiği tahmin ediliyor. Bu da 2017 yılında 300 bin bilgisayarı etkileyen WannaCry fidye yazılımı saldırısından bile büyük bir sorunun yaşandığını bizlere gösteriyor.

Olayın yol açtığı maddi zarar şimdi tam olarak hesaplanamadı. Lakin uzmanlar, buna kesintilerin etkilenen kurumlar ve ülkeler için milyarlarca dolara mal olabileceğini belirtiyor. CrowdStrike ve Microsoft büyük teknoloji şirketlerinin kullanıcı kontratlarında yer alan sorumluluk sınırlamaları nedeniyle bu ziyanlardan tamamen sorumlu tutulamayacağı da tartışılıyor.

Bu durum, bilişim dalındaki tekelci yapı ve kullanıcıların alternatiflerinin sınırlı olması sıkıntısını bir sefer daha gündeme getirdi. Çin ise bu olaydan nispeten daha az etkilendi. Uzmanlar, Çin’in yerli ve milli yazılım kullanımına verdiği ehemmiyetin bunaküresel siber olaylardan daha az etkilenmesini sağladığını belirtiyor.

Türkiye’de de bu olayın akabinde dijital bağımsızlık ve açık kaynak yazılımların kıymeti bir sefer daha vurgulandı. TÜBİTAK tarafından geliştirilen Pardus işletim sistemi bu noktada Türkiye için çok önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Pardus, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde 250 binin üzerinde etkileşimli tahta ve laboratuvar bilgisayarında zati kullanılıyor. Hedef ise bu sayının gelecek yıl sonuna kadar tüm etkileşimli tahtalara (600 bin) ve laboratuvar bilgisayarlarına (20 bin) çıkarılması.

Ziraat Katılım Bankası ve TAB Gıdai özel kesim kuruluşları da Pardus’u etkin olarak kullanıyor. Kamuda ise TÜBİTAK başta olmak üzere birçok devlet hastanesi, AFAD, Milli Savunma Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, BTK, İSKİi çeşitli kurumlarda Pardus kullanımı mevcut.

Pardus’un şahsî bilgisayarlarda kullanımı da mümkün. Lakin kurumsal sistemlerde, eski teknolojilere bağımlılık ve birtakım yazılımların yalnızca muhakkak işletim sistemlerinde çalışması aynıi mahzurlar bulunabiliyor.

29 Temmuz 2023’te yayınlanan “Kamuda Açık Kaynak Yazılımı Kullanımı Genelgesi”, Türkiye’de kamu kurumlarında açık kaynak yazılım kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor. TÜBİTAK ULAKBİM, bu dönüşüm sürecinde kamu kurumlarına rehberlik ediyor.

Türksat 6A uydusunun yer istasyonunda ve TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi’nde de Pardus’un kullanılması, yerli ve milli yazılımların stratejik değerini ortaya koyuyor. Bu olay, Türkiye’nin dijital bağımsızlık yolunda attığı adımları hızlandırması ve açık kaynak yazılımların kullanımını yaygınlaştırması gerektiğini bir sefer daha gösterdi.