Egzoz Dumanındaki Gerçek: Dizel mi Daha Ziyanlı ve Kirletici, Akaryakıtlı mi? (Kafalar Karışacak)

Dizel ve akaryakıtlı araçlar arasında süregelen “Hangisi daha çevre dostu?” tartışmasının temel noktası nedir? Hangisine daha çok güveneceğiz?

İki yakıt çeşidi de farklı avantajlar ve çevresel tesirlerle gelirken, işin gerçeği düşündüğünüzden biraz daha karmaşık.

Dizel araçların çevresel tesiri: Güçlükirli

Konu yakıt verimliliği olunca dizel motorlar daha avantajlı. Akaryakıtlı araçlara kıyasla daha az yakıt harcıyorlar ve uzun uzaklıklarda ekonomik seçenek hâline geliyorlar. Lakin verimli diye tabiata zarar vermiyor demek olmaz.

Dizel motorlar, yüksek sıcaklıkta çalışan yapıları nedeniyle azot oksit (NOx) emisyonlarını epey artırıyor. NOx, emisyonunun da havayı kirleten ve teneffüs yolu hastalıklarına yol açan esas etkenlerden biri olduğunu unutmamak gerek.

Bunun yanı sıra insan sağlığına önemli zarar veren mikroskobik partiküller de içeriyor. Bunlar da atmosferde uzun süre asılı kalabiliyor ve akciğer kanseri gibi önemli sağlık meselelerine neden olabiliyor.

İşin değişik bir yanı var. O da dizel motorların akaryakıtlara kıyasla daha az karbondioksit salınımı yapması. Bu da iklim değişikliği açısından bir avantaj aynıi görünse de NOx ve partikül madde salınımları, toplam çevresel zararı artırıyor.

Alman Federal Çevre Dairesi tarafınca yapılan bir araştırma ise filtreler olsa bile dizel motorların gerçek şartlarda çevreyi daha fazla kirlettiğini doğruluyor.

Benzinli araçların çevresel tesiri: Daha temizfakat daha fazla karbon

Benzinli araçlar ise performans açısından daha akıcı sürüş tecrübesi sunuyor ve egzoz emisyonları dizel araçlar kadar tehlikeli partiküller içermiyor. Lakin bu motorların da etrafa tesiri farklı.

Benzinli araçlar, dizel araçlara göre daha fazla karbondioksit üretiyor. CO2, sera gazlarının ana bileşenlerinden biri olduğu için de global ısınmanın esas nedenleri arasında yer alıyor.

Ancak akaryakıtlı motorlar, azot oksit emisyonlarını dizel motorlara göre daha düşük düzeyde tutuyor. Bu da il havasının daha az kirlenmesi demek. Ayrıyeten yaydıkları partiküller dizellere kıyasla çok daha az yani insan sağlığı açısından daha avantajlı.

Bir o denli bir bu türlü dedik, pekala hangisi daha çevre dostu?

Bu sorunun karşılığı aslında çevre kirliliğinin hangi boyutuna baktığımızla alakalı. Şayet hava kirliliği önceliğimizse akaryakıtlı araçlar ekseriyetle daha avantajlı. Daha az NOx ve partikül madde yaydıkları için il havasını nispeten daha temiz tutuyorlar.

Ancak husus iklim değişikliği olduğunda dizel araçlar, daha düşük karbon salınımı sayesinde bir adım öne geçiyor.

Konu yalnızca dizel ya da akaryakıt de değil.

Dizel motorların daha az kirliliği için makul standartlar getirilse de yollarda hâlâ birçok eski otomobil olduğunu unutmamak gerek. Ayrıyeten hangi motorun daha çok kirlilik yarattığının değerlendirmesinde bahsimiz yalnızca motor tipi değil. Enjeksiyon sistemi, araç tipi, aracın ne sıklıkta ve hangi emelle kullanıldığına bakmak gerekiyor.

Son yıllarda üretilen araçlarda akaryakıtlı araçların daha az bakım gerektirmesi ve yapıları sebebiyle daha az kirletici olarak görülse de en son standartlara göre üretilen yeni ve iyi bakımlı dizel araçların yeni akaryakıtlı araçlarlaemisyonlara sahip olduğunu da bilmekte yarar var.

Peki ya elektrikli araçlar?

Dizel ve akaryakıtlı araçların etrafa olan tesirleri tartışıladursun, elektrikli araçlar (EV’ler) bu ikilemi ortadan kaldırma yolunda süratle ilerliyor.

Sıfır egzoz emisyonu sunan EV’ler, fosil yakıtlı araçların tabiata verdiği zararı minimize etme potansiyeline sahip lakin elektrik üretiminde kullanılan enerji kaynaklarının fosil yakıtlarla elde edilmesi de EV’lerin çevresel ayak izini de dolaylı olarak artırabiliyor. Yani bu bahiste da başlar yeniden karışık!

Sizin yorumunuz ne?

Bunları da inceleyebilirsiniz: