İstanbul
Parçalı Bulutlu
20°C
İstanbul
20°C
Parçalı Bulutlu
Perşembe Az Bulutlu
22°C
Cuma Çok Bulutlu
25°C
Cumartesi Az Bulutlu
22°C
Pazar Az Bulutlu
23°C
enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
45,2325 EURO
53,2503 ALTIN
6.832,25 BIST
14.917,43 Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ekşi Kelamlık Yönetimi ile Röportaj
Türkiye’nin en büyük internet sitesi Ekşi Kelamlık yaklaşık bir aydır erişime kapalı. Bahis hakkında Ekşi Kelamlık idaresiyle gerçekleştirdiğimiz röportajın satır başlarıyla aktarıyoruz.
21 Şubat 2023 tarihinde uygulanan Ekşi Kelamlık erişim engeli hala devam ediyor. Bu kararın uygulanmasına tepki gösteren de var destekleyen de. Hatta destekleyenler arasında Ekşi’ye gönül vermiş isimler de var.
Peki Ekşi Kelamlık yönetimi ne düşünüyor? Gündeme ilişkin tüm soru işaretlerini derleyip Ekşi Kelamlık Genel Müdürü Nilgün Gürsoy ile bir röportaj gerçekleştirdik. Kendisinin cevapları, Kelamlık idaresinin uygulanan erişim pürüzüne, taraflı yahut tarafsız şekilde iletilen tüm tenkitlere karşı nasıl bir duruş sergilediğini net şekilde gösteriyor.
Başlamadan önce: Ne oldu da Ekşi Kelamlık kapatıldı? Kısa bir özet:
- 6 Şubat: Kahramanmaraş Sarsıntısı yaşandı.
- 8 Şubat: Zelzele bölgesindeki insanların yardım davetleri yaptıkları Twitter, erişime engellendi.
- 9 Şubat: Twitter, saatler sonra erişime açıldı.
- 9 Şubat: İletişim Başkanlığı, Twitter’ı engelleme münasebeti olarak “deprem bölgesindeki manipülatif paylaşımlar” olduğunu ifade etti (İsmail Saymaz).
- 21 Şubat: Ekşi Kelamlık erişime engellendi.
- 22 Şubat: Ekşi Kelamlık karara itiraz etti.
- 1 Mart: Ekşi Sözlük’ün itirazı kabul edildi, lakin internet sitesi erişime açılmadı.
- 2 Mart: BTK engeli kaldırma kararına itiraz etti ve Ekşi Kelamlık açılmadan ikinci sefer engellendi.
- 3 Mart: Ekşi Kelamlık trafiğinin %90’ını kaybetti (Gemius).
- 4 Mart: BTK, münasebet olarak Ekşi Sözlük’ün ‘ifade özgürlüğünün engellenmesini’ gösterdi.
Gördüğünüz üzere zelzele ve siyaset gündemleri aynıi internet gündemi de oldukça ağır geçti. Twitter ve Ekşi Sözlük’ün erişime engellenme münasebetleri birbirleriyle benzer, lakin bu iki platform arasında önemli ve bariz bir fark var: Ekşi Kelamlık tamamen Türkiye merkezli bir yapı, Twitter ise Türkiye’de hizmet veren küresel bir şirket. Ekşi Kelamlık yönetimi, bilhassa bu farktan ötürü alınan kararların ve baskının farklı şekilde uygulandığına dair tepkili.
Yönetime göre kapatılma kararı yalnızca ifade özgürlüğünü değil, sarsıntı felaketinde “insanların geniş çaplı dayanışmalarda bulunmalarına” pürüz oluyor:
Soru: Ekşi Kelamlık yönetimi, engelleme kararına nasıl yaklaşıyor? Bu mani size göre insanların hangi özgürlüklerini kısıtlıyor?
Nilgün Gürsoy: Milyonlarca insanın bilgiye erişim hakkı elinden alındığı için genel olarak insanlar Ekşi Sözlük’ün yasaklanmasına tepkili. 24 yıldır farklı görüşte insanları bir araya getiren, fikir alışverişlerinde bulunmasını sağlayan Ekşi Sözlük’e getirilen bu mani, en başta insanların kendilerini ifade etme özgürlüğünü kısıtlıyor, bilgiye erişim haklarını elinden alıyor. Son yaşadığımız hepimizi derinden sarsan felakette açılan yardım başlıkları oralara yardıma gitmek, takviyede bulunmak isteyenleri buluşturdu. Bu kısıtlama, insanların birbirlerine seslerini duyurmasına, bağ kurabilmesine ve geniş çaplı dayanışmalarda bulunabilmesine mani oluyor.
Siyasiler ve devlet vazifelileri, aslında uzun müddettir Ekşi Sözlük’ün kapatılmasına dair baskı yapıyor:
Soru: Siyasilerin yahut devlet vazifelilerinin uzun bir müddettir Sözlük’ün kapatılmasına dair yaptığı davetler, kürsü dışında/perde arkasında kurumsal bir baskı aracı olarak kullanıldı mı?
Nilgün Gürsoy: Her dönem bu çeşitten davetler oldu. Ekşi Kelamlık olarak çoğu zaman kanunlar çerçevesinde hareket ederek bu davetlerin sebep olabileceği baskıları aşmaya çalıştık, ta ki bugüne kadar. bundan sonra da bu türlü yapmaya devam edeceğiz.
Sözlük, müelliflerin şahsî bilgilerini devletle paylaşıyor mu sorumuz üzerine: “Ekşi Kelamlık, Türk hukukuna tabi bir internet sitesi olarak kanunen yetkilendirilmiş makamların taleplerini yerine getirmek yükümlülüğündedir”
Soru: Yazar bilgilerinin devlet kurumlarıyla paylaşılması konusu önemli şekilde eleştiriliyor, bu tenkitlere ilişkin cevabınız nedir?
Nilgün Gürsoy: Ekşi Kelamlık, başta 5651 sayılı internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen hatalarla mücadele edilmesi hakkında kanun olmak üzere Türk hukukuna tabi bir internet sitesi olarak kanunen yetkilendirilmiş makamların taleplerini yerine getirmek yükümlülüğündedir. Ekşi Kelamlık kurulduğundan bu yana bu şekilde çalışmaktadır, çalışmak zorundadır. Bu yasal bir zorunluluktur.
Soru: Yaşanan son engelleme öncesinde herhangi bir muharririn bilgileri yetkililer tarafından istendi mi? Engelleme kararı bu bilgilerin verilmemesi sebebiyle alınmış olabilir mi?
Nilgün Gürsoy: Engelleme kararının münasebetini açıklamamızda paylaşmıştık. Buradan görüleceği üzere münasebet herhangi bir bilgi paylaşımıyla ilgili değil. Yürürlükteki mevzuat kapsamında yetkili merciler tarafından metoduna uygun şekilde talep edilen bilgiler mevzuata uygun şekilde paylaşılmaktadır.
Soru: Ekşi Kelamlık içerisinde devlet kurumlarıyla birlikte çalışan, haberleşen bir ekip var mı?
Nilgün Gürsoy: Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına tabi bir internet sitesi olarak mahkeme kararlarını uyguluyor ve diğer tüm yasal yükümlülüklerimizi hassasiyetle yerine getiriyoruz. Yasal yükümlülüklerimizi yerine getirme çerçevesinde çoğu zaman BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği (“ESB”) ve sair kamu kurumlarıyla yakın işbirliği halinde çalışmaktayız.
“Ekşi Sözlük’ün varlık nedeni fikir ve bilgi paylaşımı lakin her hak, bu da berbata kullanılabilir.”
Soru: Engelleme kararını desteklemeyen lakin Ekşi Sözlük’ün önemli bir dezenformasyon ortamına dönüştüğünü düşünen pek çok kişi var, engelleme sonrasında bu bireyler de yansılarını dile getirmişlerdi. Pekala bu tenkitlere ilişkin cevabınız nedir?
Nilgün Gürsoy: Ekşi Sözlük’ün dinamizmi ve kolektif yapısı yanlış bilgilerin doğrusunun paylaşılabilmesi için birebir. Sözlük’te yanlış bilgi paylaşabilirsiniz ve diğer kullanıcılar sizin yanlışınızı tespit eder ve doğru bilgiyi paylaşırlar. Bu süreçlere platformun müdahil olmasına gerek yok. Zaman zaman kötü niyetli olarak oluşturulan manipülatif içerik ya da başlıklar da olabiliyor. Ekşi Sözlük’ün varlık nedeni fikir ve bilgi paylaşımı fakat her hak gibi, bu da berbata kullanılabilir. Bu gibi berbata kullanım durumları tespit edildiğinde ya da bu yönde şikayet geldiğinde gerekli incelemeler yapılarak moderasyon aracılığıyla başlığa, içeriklere, kullanıcılara gerekli müdahaleler yapılıyor.
Ekşi Sözlük’teki başlık düzeltme ve entry taşıma işlerini gönüllü bir ekip yapıyor:
Soru: Ekşi’nin manipülatif bilgi ve haber paylaşımlarına yahut troll akınlarına karşı ne tedbirler aldığını öğrenebilir miyiz? Örneğin hangi yazılımlar, nasıl bir insan gücü kullanılıyor, kaç tane moderatör var ve bu moderatörler açılan başlıkların “saldırı” yahut “manipülasyon” olup olmadığını nasıl anlıyorlar?
Nilgün Gürsoy: Başlık düzeltme ve entry taşıma gibi süreçleri yapan gönüllülerden oluşan grubumuz var. Ayrıyeten, içerik kontrolü için de hukukçuların da yer aldığı profesyonel bir moderasyon takımımız var, toplamda ondan fazla kişi bu süreçlerle ilgileniyor. Bununla birlikte şikayet sürecimiz de çok aktif işlemekte. Kelamlık kullanıcıları da bu mekanizmayı çok aktif kullanmakta. Bu derece büyüklükte ve canlılıktaki bilgiye insan gücü ile yetişmek mümkün değil lakin kullanıcılarımız şikayet sistemini o kadar tesirli kullanıyor ki, Sözlük’te her noktada gözümüz kulağımız oluyorlar.
“Algoritmayı berbata kullananlar moderasyon ekibi tarafından tespit ediliyor”
Soru: Özellikle sarsıntı felaketi sonrası Sözlük’te daima benzer-benzer başlıkların spam yoluyla yönlendirilmesi, bu sayede gündem alanına yerleşmesi gibi savlar vardı. Bu argümanlara cevabınız nedir?
Nilgün Gürsoy: Bu durum sarsıntı sürecinde ortaya çıkmış değil, çoğu zaman gündem algoritmasını berbata kullanmaya çalışan kullanıcılarla karşılaşıyoruz. Algoritmanın berbata kullanımı konusu moderasyon grubumuzca takip ve tespit ediliyor, bu kullanıcılar da çoğu zaman olduğui, spam ve flood sebebiyle yaptırımlarla karşılaşıyorlar.
“…herhangi bir siyasi parti lehine veyahut aleyhine çalışma yaptığımız iddiası tamamen gerçekdışı.”
Soru: Ekşi Sözlük’ün birtakım siyasi görüşlere ait entry’leri arka plana attığı iddiaları doğru mu?
Nilgün Gürsoy: Herhangi bir bahiste taraf olmamak, platformun sağlığı ve tarafsızlığı için gerek kural diye düşünüyoruz. Bu niyetimizi tüm hareketlerimize yansıtmışken, herhangi bir siyasi parti lehine veya aleyhine çalışma yaptığımız iddiası tamamen gerçekdışı. İddia sahipleri her ne kadar bu durumu sıklıkla dile getiriyor olsalar da, bu iddialarının bir temeli yok. İddia edilen şeyleri yaptığımıza dair bir kanıt yokken dahi yapmadığımız şeyleri açıklamak ve hatta kanıtlamak durumunda bırakılıyoruz. Her şeyin bu kadar kutuplaştığı günümüzde, taraf olmamamız sebebiyle her kısımdan insan, kurumsal olarak aldığımız kararların ait olmadığı kesite yaradığına inanıyor. Bu suçlamalar, futbol için dahi bize yönlendiriliyor. Kurumsal olarak hiçbir bahiste, hiçbir bölüme yakın yahut uzak değiliz. Bu sebeple herhangi bir bahisteki herhangi bir entry’nin görünürlüğü konusunda hiçbir tesirimiz yok.
“…düşünüldüğü gibi iktidar kanadının Sözlük idaresinden hiçbir talebi olmadı.”
Soru: Ekşi Kelamlık idaresinin bağ kurduğu diğer kurumlar, şahıslar ya da şirketleri muhakkak siyasi görüş ya da eğilimlere göre seçmesi söylediği söz edilen oluyor mu? Yoksa siyasi görüşlere hiçbir şekilde yer yoktur diyebilir miyiz?
Nilgün Gürsoy: Sözlük idaresinin görüştüğü bireyler, kurumlar, şirketler ile kelamlık yönetim formunun herhangi bir kontağı yok. Siyasetçilerle görüşmelerimiz soru karşılık aktiflikleri ya da röportajlar açıkça duyurulan durumlarda oluyor. Örneğin, Buyrun Benim isimli Youtube’a hazırladığımız aynı vakitte da Ekşi Kelamlık yazarları ile tanınan şahısları Ekşi Kelamlık üzerinden buluşturduğumuz bir soru karşılık formatımız var ve bugüne kadar onlarca ünlü ismi bu formatta ağırladık. Elbette içlerinde politikler de bulunuyor. Bugüne kadar kimsenin Kelamlık yönetimi konusunda bir talebi olmadı. Bununla birlikte düşünüldüğü iktidar kanadının da Kelamlık idaresinden hiçbir talebi olmadı. Ekşi Sözlük’te her türlü siyasi görüşe yer var lakin Kelamlık idaresinin siyasi görüşü veyahut öteki türlü kanıları ile Sözlük’ü yönettiğini düşünmek gerçek durumdan çok uzak. Bugün aldığımız tenkitler çoklukla “taraf” olmadan Sözlük’ü yönetiyor olmamız üzerine geliyor.
“…aynı kanuna tabi olduğumuz internet sitelerinden beklenmeyen şeyler sanırım Türkiye merkezli, Türkiye’den doğmuş, kurucuları ve yöneticileri erişilebilir bir internet sitesi olduğumuz için Ekşi Sözlük’ten bekleniyor.”
Soru: Ekşi Sözlük’ün yeniden erişime açılacağını düşünüyor musunuz, düşünüyorsanız bu ne zaman olacak?
Nilgün Gürsoy: Açılmaması için hiçbir sebep olmadığını düşünüyoruz. Zira mecramız tüm faaliyetlerini yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yürütmektedir.
Soru: Sözlük yeniden erişime açıldığında içerik moderasyonuna ilişkin değişimler yapmayı düşünüyor musuz? Örneğin haber niteliği taşıyan başlıklara yahut link çıkışlarına ilişkin bilgiyi teyitleyip arayüzde göstermeki… Ekşinin kapatılma dahili yahut harici daima eleştirilen moderasyon etaplarına ilişkin gelecekteki planları nedir?
Nilgün Gürsoy: Moderasyon konusunda geliştirmeler yapmak üzere çalışmalarımız devam ederken bu erişim engelleme kararıyla karşı karşıya kaldık. Aslında 5651 sayılı kanuna tabi bir internet sitesi olarak, bu hususta kanunun bizden beklediği her sorumluluğu yerine getiriyoruz, örneğin kullanıcılarımız herhangi bir entry’i şikayet edebiliyor bu şikayet sonucu inceleme yapılıyor. Fakat benzer kanuna tabi olduğumuz internet sitelerinden beklenmeyen şeyler sanırım Türkiye merkezli, Türkiye’den doğmuş, kurucuları ve yöneticileri erişilebilir bir internet sitesi olduğumuz için Ekşi Sözlük’ten bekleniyor. kanunun da üstünde çalışma yapmamız, tehlikeyi hissetmemiz, yanlışları düzeltmemiz, devamlı “doğru”yu desteklememiz bekleniyor. lakin türkiye’de doğru dediğimiz şey devamlı değişiyor.
“Bugün ‘popüler’ olan doğru, yarının en büyük yanlışı olabilir.”
Nigün Gürsoy: Bugün “popüler” olan doğru, yarının en büyük yanlışı olabilir. bu bakımdan bizden beklenenin ne olduğu da pek açık değil ve teyitleyeceğimiz doğru kimin doğrusu olacak bunun da sonları belli değil. Esasen bugünden 10-15 yıl öncesinin başlıklarına bakarak o günün doğrularının ne olduğunu, hangi niyetten insanın bu doğruyu ne şekilde desteklediği görülebilir lakin günümüzde tarihin, geleceğin doğru ve yanlışa karar vermesini beklemek konusunda herkes çok sabırsız. elbette hukuka terslikler konusunda bu minvalde bir içeriği sitede barındırmamız mümkün değil fakat hakaret ihtiva etmeyen tenkitler dahi silinme talebiyle önümüze geliyor. bugün tarafımıza yapılan tenkitlere bakarsanız, özgürlükçü geçinen pek çok kişinin “benim hakkımda yazılanları silmediler, bana konuşma hakkı vermediler” diyerek engelleme kararını desteklediğini dahi görebilirsiniz. kaldı ki herkes Ekşi Sözlük’te yanıt hakkını kullanabilir. ifade özgürlüğünün çoğu zaman arkasında olacağımızı bilmenizi isteriz.
Soru: Ekşi Kelamlık bu krizlerden ötürü yahut farklı sebeplerle günün birinde satılabilir mi? Yönetim konseyinin bu bahisteki görüşü nedir, örneğin yerel yahut küresel bir şirketten teklif alınsa kıymetlendirilir?
Nülgün Gürsoy: Şu basamakta gündemimiz hukuk dışı ve haksız engelleme kararının kaldırılması, bunun dışında bir mevzuya ilişkin yorum yapmak kendi gündemimiz dışına çıkmak olacaktır.
Yorumlar