Engelli Raporu ile ÖTV’siz Araç Nasıl Alınır, Koşulları Nelerdir? Tüm Ayrıntılarıyla Açıkladık

Özellikle 2024’ün ilk 2 ayında rekor araba satılmasında engelli araçların büyük hissesinin olması bu mevzuyu daha da gündeme getirdi. 2 aylık süreçte, araç satış oranlarının yüzde 40’ının ÖTV muafiyeti olan araçlardan oluşması da birçok kişinin tercihlerini bu yönde yaptığını ispatlar niteliğinde.

“Engelli raporu nedir, nasıl alınır? ÖTV indirimiyle araç almak için hangi kaideler gereklidir?” gibi birçok soru engelli bireylerin araç alma sürecinde araştırdığı mevzular arasında. ÖTV’siz araç satın alma hakkında bilgiler dahilinde merak edilen tüm sorulara açıklık getiriyoruz.

Engelli raporu nedir?

Engelli raporu, bir kişinin engellilik durumunun resmî olarak tanınması ve bu durumun derecesinin belirlenmesi için sağlık kuruluşları tarafından verilen resmî bir doküman. Engellilik durumunun ciddiyetine göre yüzde olarak ifade edilen bu rapor ile engelli bireyler devlet tarafından sağlanan çeşitli sosyal hak ve hizmetlerden faydalanabiliyor.

Engelli raporu, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden alınıyor. Bu hastanelerdeki heyetler tarafından düzenlenen raporda da engellilik durumu, mahzur grupları, engellilik türü ve dereceleri yer alıyor.

Gerekli evrak ise şöyle:

• Nüfus cüzdanı, nüfus cüzdanı fotokopisi
• 5 adet vesikalık fotoğraf
• Vasi kararının belgesi
• Engellilik oranı için imzalı ve onaylı muayene belgesi
• Engelli sağlık kurulu raporuna başvurmak için hastaneden verilen dilekçe
• Engellilere özel müracaat formu

Araç alımında ÖTV muafiyeti nedir?

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi, engelli bireyler için büyük maddi avantaj sağlayan çok önemli bir destek. Bu destek sayesinde engelli bireyler engellilik durumuna sahip olduklarını gösteren rapora dayanarak, araç alımlarında ÖTV ödemekten muaf tutuluyorlar.

ÖTV muafiyetinden kimler yararlanabilir?

• Engellilik oranı yüzde 90 ya da üzerinde olan yetişkin engelliler
• Çocuklar İçin Özel Muhtaçlık Raporu (ÇÖZGER) “Özel Şart İhtiyacı Vardır (ÖKGV)” ibaresi bulunan 18 yaş altı engelliler
• Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan engelliler, engelli sağlık kurulu raporunda “Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir.” değerlendirmesi bulunanlardan, ilk iktisabı yapılacak taşıtın hareket ettirici aksamında (debriyaj pedalı, fren pedalı, gaz pedalı ve/veya vites kolunda) tadilat yaptırılmasını gerektirecek nitelikte olan engelliler ÖTV istisnasından yararlanabilirler.

Engelli raporu ile nasıl araç alınır?

Engelli raporu ile araç almada birtakım kaideler var. Bu kaidelerin yanı sıra alınacak araç için bir de aracı engelli bireyin mi yoksa kendisinden diğerinin mı kullanacağı durumlar da mevcut.

Aracı kullanmayan mahzur durumların yer aldığı raporlarda çoklukla otomatik vitese ya da tertibata ihtiyaç duyduğu yer alır. Şayet engelli birey aracı kullanacaksa tabii ki bir de sürücü evrakı olması gerekiyor.

Aracı kendisi kullanmayacak şahıslarla yüzde 90’ın üzerinde mahzur durumu olanlar için ise süreç biraz daha farklı. Aracı kullanacak bireyler için birtakım kaideler aranırken engelli birey için ehliyet alma kuralı yok.

Engelli araç için gerekli evrak neler?

• Vergi dairesinden alınmış ÖTV ödeme ya da muafiyet belgesi
• Sürücü belgesi
• Kimlik fotokopisi
• Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş hastaneden temin edilen engelli raporu
• Araç ve mahzur durumu ahenk belgesi

Engelli ismine araçları kimler kullanabiliyor?

Yüzde 90 ve üzeri engelli ile malul araç sahibi şayet aracını kullanamıyorsa aracı yalnızca engelli kişinin eşi, aynı kent sınırında ikamet eden birinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımları ile kardeşleri, noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen B sınıfı ehliyet sahibi olan bir şoför kullanabiliyor.

Engel derecesi yüzde 40 ila 89 orasında olan bireyler ise H sınıfı şoför dokümanı (1 Ocak 2016’dan önce alınmış) ya da üzerinde engelli ibaresi bulunan yeni tip B sınıfı şoför belgesine sahip olmalı. Ayrıyeten ehliyet üzerinde de özel tertibatlı araç kullanabilir ibaresinin yer alması gerekirken aracın da kendi ismine tescilli olması lazım.

Engelli araç fiyat hududu nedir?

Engelli araç almak isteyenler sıfır engelli araç fiyatlarında limiti de öğrenerek model beğenmesi gerekiyor. Bu hususta da tabii ki bir sınırlama bulunuyor.

Malul ve engelliler tarafından beş yılda bir kereye mahsus olan bu müstesnada, motor silindir hacmine bakılmaksızın, özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 1.591,200 TL’nin altında olan binek araba, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtlar alınabilir. Bunun yanı sıra eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ ya da altında motor silindir hacmine sahip van, panelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtlar da buna dahildir.

Ancak pürüz derecesi durumuna göre bu etapta ayrılan bir nokta var. Yüzde 90 ya da daha fazla mahzur derecesi bulunanlar için engelliğe uygun hareket ettirici özel tertibatlı olması ve engellinin şahsen kullanması kuralı yokken engellilik derecesi yüzde 90’ın altında olanlar için bu koşullar aranır.

Araçlarda ne cins değişiklikler yapılıyor?

Araçlardaki değişim, engelli bireyin mahzur durumuna göre değişiklik gösteriyor. Örneğin şoförün her iki bacağı kısmi ya da büsbütün kullanılamıyorsa elden denetimli gaz ve fren kiti takılır. Şoför, direksiyona paralel şekilde yerleştirilen bu kısımdan aracın denetimini sağlayabilir. Çoklukla orjinal gaz ve fren pedalı ise mevcudiyetini korur.

Eğer engelli bireyin sol bacağı yoksa araçta herhangi bir değişiklik yapılmaz zira sürücü otomatik vitesli araç kullanmaya uygundur. Lakin kollardan biri işlevini kaybetmişse de direksiyon üstü tutma kolu takılır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Her engelli birey ÖTV indiriminden faydalanabilir mi?

ÖTV indiriminden faydalanabilmek için engelli bireyin muhakkak bir engellilik oranına sahip olması gerekir. Genel olarak yüzde 40 ve üzeri engellilik oranı bulunan bireyler ve makul şartları sağlayan zihinsel yahut psikososyal engelli bireyler bu haktan yararlanabilir.

ÖTV indirimli araç satın aldıktan sonra aracı satabilir miyim?

ÖTV indirimli olarak satın alınan araçlar, 5 yıl boyunca satılamaz ya da diğer bir şahsa devredilemez. Satışın yapılabilmesi için vergi dairesine başvurup ÖTV hesaplama yapılması gerekir. Lakin 5 yıl bittiyse herhangi bir sınırlama olmadan aracın satışı yapılabilir.

5 yıl dolmadan otomobil perte çıkarsa yeni araç alımı için muafiyet sağlanır mı?

Deprem, heyelan, yangın, sel ya da kaza sonucu şayet araç kullanılmaz hâle gelip hurdaya çıktıysa yeni bir taşıt alımında ÖTV’den muaf sağlanır. Bunun için de engelli bireylerin, bu sebeplerden ötürü aracın kullanılamaz hâle geldiğini gösteren ekspertiz raporu ile “Hurdaya çıkmıştır.” damgası vurulmuş belgeyi aslı ve noter onaylı hâli ile ibraz etmesi zaruridir.

Engelli yakınına ÖTV indirimi var mı?

Özellikle bu soru, birçok kişinin merak ettiği hususlar arasında yer alır. Maalesef bu hak yalnızca engelli bireyler için geçerlidir ve etrafındaki herhangi bir diğer kişi bu haktan yararlanamaz.

Göz atmak isteyebileceğiniz diğer içeriklerimiz: