Google Android Sarsıntı İhtar Sistemi: Nedir? Nasıl Çalışır?

Dün meydana gelen ve pek çok kentimizde de hissedilen sarsıntıda birçok Android telefon sahibi, sarsıntıyı hissetmeden önce ikaz bildirimi aldı. Pek çok kişi buna şaşırsa da, aslında bir müddettir Google’ın yapmak istediği buydu; yani insanları uyarabilmek.

Google Android Sarsıntı İhtar Sistemi Nedir?

Peki, Google Android Zelzele İhtar Sistemi nedir? 2020 yılında Google, Kaliforniya’da yaşayan ve Android telefon sahibi olan bireylere zelzele ihtarları gönderecek bir sistem geliştirmek için Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ve Kaliforniya Valiliği Acil Durum Hizmetleri Ofisi (Cal OES) ile işbirliği yapmıştı. ShakeAlert tarafından desteklenen ikaz sistemi, Android telefonların küçük sismometreler olmasını, sarsıntıları tespit etmesini ve insanlara şok dalgaları başlamadan önce eğilip saklanmaları için birkaç saniyelik bir süre vermesini sağlıyor.

Deprem anında zaman kazandırma hedefi

Bir süre önce Android Sarsıntı İhtar Sistemi ile doğal afetlerde her saniyenin fark yarattığı şuuruyla kullanıcılara yardımcı olmayı hedeflediklerini söyleyen Google Ürün Yöneticisi Boone Spooner, geliştirilen sistemle ilgili şu açıklamalarda bulunmuştu: “Android Sarsıntı İhtar Sistemi, bugün bilhassa faal sarsıntı bölgelerinde yaşayanlar için epey çok önemli bir sistem olarak ön plana çıkıyor. Türkiye, geçen yıl Yeni Zelanda ve Yunanistan ile birlikte Android zelzele ikazlarının ABD dışında kullanıma sunulduğu ilk ülkeler arasında yer alıyor. Sistem teknik olarak bir sarsıntının meydana getirdiği titreşimi ve suratını tespit etmek için dünya çapında kullanılan 3 milyardan fazla Android akıllı telefonun birçoklarında bulunan ivmeölçerleri kullanıyor ve kullanıcılarına gerekli ihtarları veriyor. Bu sistem ile kullanıcılarımıza sarsıntı anında zaman kazandırmayı hedefliyoruz. Zira biliyoruz ki sarsıntı anında kazanılan birkaç saniye, doğru pozisyon almak ve hazırlanmak için çok kritik olan bir süreyi kazandırıyor.”

Android Sarsıntı İhtar Sistemi nasıl çalışıyor?

Doğal afetleri tespit etmek ve acil durumlara süratle karşılık vermek üzere gerekli altyapının kurulması ve güncellenmesi için çok önemli bir kaynak ayırmak gerekiyor. Google bu mevzuda dünya çapındaki ölçeğinin de yardımıyla Android Zelzele İhtar Sistemi’ni geliştirerek, sarsıntıları algılayıp Android kullanıcılarına ikaz gönderen bedelsiz ve katma değerli bir hizmet sağladı. Bu sistem ile ivmeölçeri olan Android telefonlar prize takılıyken ya da tamamen hareketsizken küçük bir sismometreye dönüşerek zelzelesi algılayabiliyor ve kullanıcılara ikaz gönderebiliyor. Sistem, 4.5 ve üzeri büyüklükteki zelzeleler için zelzelenin şiddetine ve yoğunluğuna bağlı olarak “Farkında Ol” ve “Harekete Geç” olmak üzere iki çeşit ihtar gönderiyor. Android Zelzele İhtar Sistemi, telefonun mevcut teknolojisinden faydalanıyor; aygıt pozisyonu ve “Deprem Uyarıları” açık olan tüm Android OS 5.0 ve üzeri tüm telefonlarda çalışıyor. Erken zelzele ikazları almak istemeyen kullanıcılar, aygıt ayarlarından “Deprem Uyarıları” seçeneğini devre dışı bırakabiliyor.

DEPREMİN TESPİTİ

Google bu mevzuda daha önce sistemle ilgili şu bilgileri paylaşmıştı:

California, Washington ve Oregon’da, sistemleri tarafından sağlanan ikazları dağıtmak için ShakeAlert takımıyla paydaşlık yapıyoruz. ShakeAlert, sarsıntı sarsıntısını tespit etmek için 1675 sismik sensörden oluşan bir ağ kullanıyor ve sarsıntının yerini ve boyutunu belirlemek için bu bilgileri tahlil ediyor. ShakeAlert sistemi daha sonra Android Sarsıntı İkaz Sistemine bir sinyal gönderir ve sistem daha sonra direkt Android kullanıcılarına bir zelzele uyarısı gönderir .

Bu, ABD eyaletleri dışında sarsıntıları tespit etmek için kitle kaynaklı bir yaklaşım kullanıyoruz. Tüm akıllı telefonlar, titreşimleri ve suratı algılayabilen küçük ivmeölçerler içerir; bu sinyaller sarsıntı olabileceğini gösterir. Telefon, zelzele olabileceğini düşündüğü bir şey tespit ederse, sarsıntı algılama sunucumuza, sarsıntının meydana geldiği kaba bir pozisyonla birlikte bir sinyal gönderir. Sunucu daha sonra bir zelzele olup olmadığını anlamak için birçok telefondan gelen bilgileri birleştirir. Bu yaklaşım, dünyanın en büyük zelzele algılama ağını oluşturmak için dünya çapında kullanılan 2 milyardan fazla Android telefonu küçük sismometre olarak kullanıyor; Telefonlar sarsıntının titreşimini ve sallanma suratını algılıyor ve etkilenen bölgelerdeki Android kullanıcılarını buna göre uyarıyor.

DEPREMİ EVVELDEN BİLMİYOR

Yani üstteki açıklamadan da anlaşılacağı üzere sistem, sarsıntısı evvelce tahmin eden bir sistem değil. Türkiye’deki kentler faal faylara çok yakın. BBC Türkçe’ye konuşan Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi’nden Doç. Dr. Doğan Kalafat, bu sebeple herhangi bir zelzelenin, ondan etkilenecek bölgelerde yaşayanlara erken ihtar şeklinde verilebilmesinin çok zor olduğunu söylüyor ve ‘bina’ güvenliğinin değerine vurgu yapıyor. Kalafat’a göre asıl yapılması gereken kentleri zelzeleye sağlam ve toplumu da sarsıntı ve afetlere dirençli hale getirmek.

Android Sarsıntı İhtar Sistemi bildirimleri nasıl açılır?

• Telefonunuzun Ayarlar uygulamasını açın.
• “Güvenlik ve acil durum” seçeneğine dokunun.
• Oradan, “Deprem uyarıları” seçeneğini seçin.

Bu ortada aygıtınızda bu özelliğin muhtemelen etkin halde olduğunu da görebilirsiniz. Şayet dilerseniz, aynı şekilde bildirimleri kapatma bahtınız da var. Google, herhangi bir ayar yapmaksızın bu sistemin her Android telefonda otomatik çalıştığını savunuyor.