Havai fişek şovlarında camınızı açmayın; hatta kapatın! İşte nedeni…

Havai fişekler uzun bir müddettir kutlamaların çok önemli bir kesimi olarak görülüyor. Havai fişeklerin temel yapısı, yani barut ve kimyasalların bir kutu içerisine koyularak bir fitil ile yakılması, daha en baştan beri büyük bir değişiklik yaşamadı. Ne yazık ki havai fişek şovlarının akabinde kalan duman da değişmedi. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu dumanın içerisindeki kirleticiler hava kalitesi için pek iyi değil.

Havai fişek güvenliği hakkında düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen şeylerin yaralanmalar ve yangınlar olması şaşırtan değil. Lakin bu patlayıcıların hava kalitesi üzerindeki tesiri de bir güvenlik tasası yaratıyor. Yakılan havai fişekler havaya saldıkları sülfür dioksit, karbon dioksit ve karbon monoksit gazlarına eşlik eden az ölçüde alüminyum, mangan ve kadmiyuma ek olarak, teneffüs ve kardiyovasküler sistemlerimizi etkileyebilen parçacıkların (PM) da havaya karışmasına sebep oluyor.

İşte tam da bu noktada, düzenlenen şova ne kadar yakın olduğunuzun ehemmiyeti giriyor. Gösteri sırasında rüzgarın tarafı ve şiddetine bağlı olsa da, en azından iki araştırma havai fişek şovları sonrasında havanın insan sağlığına hayli ziyanlı hale geldiğini gösteriyor.

Science of the Total Environment mecmuasında Temmuz 2021 tarihinde yayınlanan en son çalışmada, araştırmacılar hem kamuya açık hem de özel havai fişek şovlarının yakınında yer alan binaların içindeki PM yoğunluklarını ölçtüler ve “neredeyse anında” sıhhatsiz düzeylere ulaştığını ve saatlerce o denli kalabildiğini buldular.

2021 tarihli araştırmanın müelliflerinin belirttiği üzere kimyasal yansıma sonucunda ortaya çıkan duman ve PM, konutunuzdaki iç mekan hava kalitesini çok kötü etkileyebiliyor. Bu yüzden havai fişek şovları sırasında pencereleri kapatmanız, varsa hava filtrenizi temizlemeniz ya da değiştirmeniz, varsa farklı bir hava temizleyici çalıştırmanız ya da bir pervaneye filtre takarak kendi temizleyicinizi oluşturmanız öneriliyor.