Dünyada ilk kredi kartı 1950, Türkiye’de ise 1968 yılında kullanılmaya başladı. Nakit taşımadan bir sonraki ay için borçlanarak alışveriş …

Dünyada ilk kredi kartı 1950, Türkiye’de ise 1968 yılında kullanılmaya başladı. Nakit taşımadan bir sonraki ay için borçlanarak alışveriş yapabilme imkanı sunan kredi kartları yeni çeşit hırsızlıkları da beraberinde getirdi. Fraud ismi verilen bir hırsızlık tipi, kredi kartı dolandırıcılığı manasına gelir. Günlük hayatta da yaşanabilen fraud ile bugün daha çok e-ticaret yani online alışveriş sırasında karşılaşıyoruz.
Fraud nedir diye soruyorsanız ne mutlu şimdi başınıza bu türlü bir şey gelmemiş. Fakat bugün dünyada milyonlarca insan fraud mağdurudur. Bu hırsızlığı önlemedeki asıl sorumluluk işyerlerindedir lakin kullanıcılar olarak bizim de yapabileceğimiz kimi şeyler ve alabileceğimiz basitfakat tesirli tedbirler var. Gelin fraud ne demek, nasıl önlenir gibi merak edilen sorulara yakından bakalım ve husus hakkında bilmeniz gereken çok önemli ayrıntıları görelim.
Temelden başlayalım, fraud nedir?
Fransızca kökenli İngilizce bir söz olan fraud, sahtekarlık manasına geliyor. Geçmiş devirde kimlik dolandırıcılığı için kullanılan fraud sözü 1950’li yıllardan sonra kredi kartı dolandırıcılığı, günümüzde ise çalıntı kredi kartlarının e-ticarette kullanılması şeklinde uygulanan bir dolandırıcılığı ifade etmektedir. Pek çok kullanıcı bu söz ile bankalarından gelen ‘Fraud kuşkusu oluştu. Manuel onay için lütfen bekleyiniz. Yeni bir talepte bulunmanıza gerek yoktur.’ halindeki mesaj ile tanıştılar.

İyitam olarak fraud ne demek?
Şöyle anlatalım; hırsızlar bir şekilde kredi kartı bilgilerinizi ele geçiyor. Akabinde bir online alışveriş sitesinde hesap açıyor ve sizin kredi kartı bilgilerinizi kullanarak alışveriş yapıyorlar. Çoğu zaman bu alışveriş, kredi kartının en üst limiti üzerinden gerçekleştiriliyor. Böylelikle kullanıcı fraud kuşkusu ile bankaya başvursa bile hırsızlar alabildiklerini almış oluyorlar. Çoğu zaman satıcının yahut e-ticaret platformunun husus hakkında bilgisi olmuyor lakin organize suç örgütlerinin bu işi planlı bir şekilde yaptıkları durumlar da oluyor.
Chargeback de bu sürecin bir modülü:
Fraud sözünü duyduysanız onunla birlikte bir de chargeback sözünü kesinlikle duyarsınız. Kullanıcı, kredi kartı ile şüpheli işlem yapıldığını gördüğü zaman bu durumu bankaya bildirir ve bir soruşturma süreci başlar. İşte bu süreç chargeback olarak isimlendirilir. Bu süreç boyunca banka, e-ticaret platformu ve satıcı ile birlikte söylediği söz edilen alışverişi inceleyerek sahiden bir fraud durumu yaşanıp yaşanmadığını denetim eder.

Kullanıcıyı haberdar etmek için gönderilen fraud bildirimi ne demek?
Maalesef pek çok kullanıcı her zamanfraud gerçekleşene kadar kredi kartı bilgilerinin çalındığından habersizdir. Çalınan kredi kartı bilgileriyle yapılan alışverişler bankada kuşku uyandırdığı zaman kullanıcı aranır, SMS gönderilir yahut bankanın taşınabilir uygulamasından bir bildirim gönderilir. İşte bu bilgilendirme mesajı, fraud bildirimi olarak isimlendirilir. Fraud bildirimi alan kullanıcı, en kısa süre içinde banka ile irtibata geçerek durumu bildirmeli ve kartı iptal ettirmelidir. Sonrası türel bir süreç, bankanız bilgilendirme yapacaktır.
Fraud nasıl önlenir? İşte satıcıların ve e-ticaret platformlarının yapması gerekenler:

3D Secure sistemi kullanın:
3D Secure, fraud kuşkusunu ortadan kaldıran en tesirli prosedürlerden bir adedidir. 3D Secure sisteminde kullanıcı tüm kart bilgilerini girdikten sonra karta kayıtlı cep telefonu numarasına bir SMS yahut bankanın taşınabilir uygulamasına bir bildirim gelir. Bu iletide aynısiz bir kod vardır ve tek seferliktir. Bu sayede alışveriş yapan kişinin kart sahibi olduğundan emin olunur.
CVV / CVC2 güvenlik kodunu denetim edin:
CVV / CVC2 güvenlik kodu, kredi kartı ve banka kartlarının arkasında bulunan 3 haneli bir sayıdır. Bu sayı, tamamen o karta özeldir. Pek çok hırsız, direkt olarak kredi kartını çalmadığı sürece kolay kolay güvenlik kodunu öğrenemez. Bu nedenle ödeme sisteminde bu kodun sorulması son derece kıymetlidir.
İlk alışverişleri denetim edin:
Kullanıcıların kredi kartı bilgilerini çalan şahıslar genel olarak yeni bir e-ticaret platformunda yeni bir hesap açarak fraud yapmayı tercih ederler. Bu noktada satıcılar ve platformlar son derece titiz olmalı, birkaç saat önce açılmış bir hesap yüksek fiyatlı bir alışveriş yaptığı zaman fraud kuşkusu oluşmalıdır.
Sepet ortalamasını denetim edin:
Bazen fraud yapan hırsızlar kişinin sadece kredi kartı bilgilerini değil, bir e-ticaret platformundaki hesabını ve o hesapta kayıtlı bilgilerin tamamını ele geçirirler. Fark edilene kadar yapabilecekleri kadar büyük bir vurgun yapmaya çalışan hırsızlar oldukça yüklü bir ölçüde alışveriş yaparlar. Bu noktada platformun durumdan şüphelenmesi ve o hesabın ortalama sepet fiyatını denetim etmesi gerekir.
Yanlış girilen kart bilgilerini tespit edin:
Bir olur, iki olur tamambir kullanıcı online alışveriş sırasında kredi kartı bilgilerini arka arda yanlış giriyorsa yani bildiğin deneme yanılma ile elde edemediği diğer bilgileri denk getirmeye çalışıyorsa bu durum fraud kuşkusu oluşturmalıdır.

Farklı üyelerin aynı kart ile yaptıkları alışverişleri tespit edin:
Hırsızda taktik bitmez. Bazen fraud durumları, aynı kredi kartı ile farklı kullanıcı hesaplarından alışveriş yapıldığı zaman da ortaya çıkabilir. e-ticaret platformlarının fraud analistleri bu durumları göz önünde bulundurmalıdırlar.
IP adresini denetim edin:
Organize bir suç çetesinden bahsediyorsak aynı anda birden fazla fraud durumu yaşanabilir. Birden çok şüpheli işlem gerçekleştiği durumda platform, alışveriş yapılan IP adreslerinin aynıliklerine dikkat etmelidir. Bu denetim, banka ile birlikte yapılabilir.
Teslimat ve fatura adreslerini denetim edin:
Olabilir, teslimat ve fatura adresleri farklı girilebilir. Fakat zaten şüpheli görülen süreçte bir de teslimat ve fatura adresleri farklıysa fraud kuşkusu artmalıdır.
Teslimatta kimlik denetimi yapıldığından emin olun:
Bu noktada sorumluluk kargo firmalarının kuryelerine düşüyor. İş yükünün ağır olduğunu biliyoruz lakin kargoyu teslim ederken SMS kodunu almak yahut kimlik denetimi yapmak son derece önemli. Birtakım fraud durumlarında kuryenin de sorumlu tutulduğunu unutmamak gerekiyor.

Peki biz ne yapalım?
e-ticaret platformlarında çalıntı kredi kartlarıyla alışveriş yapılma sahtekarlığı olan fraud nedir, nasıl önlenir gibi merak edilen soruları yanıtlayarak husus hakkında bilmeniz gereken ayrıntılardan bahsettik. Zaman kötü, kollayın kendinizi.