Isınan denizler ve tıkanan filtreler: Enerji üretimine denizanası tehdidi

Kıyı şeritlerine kurulu nükleer tesisler, beklenmedik doğa olaylarıyla karşı karşıya kalabiliyor. Fransa’nın kuzey hattında yer alan Gravelines nükleer santrali, üst üste iki yıl boyunca denizanası akını yüzünden elektrik üretimini kesmek zorunda kaldı.

10 Ağustos akşamı soğutma kanallarına doluşan devasa denizanası sürüleri, su filtrelerini tamamen tıkadı. Otomatik güvenlik sistemlerinin anında devreye girmesiyle birlikte tesisteki iki ünite kendiliğinden kapanırken, bir diğer ünitenin çalışma kapasitesi tedbir amacıyla yarı yarıya düşürüldü. Benzer bir kilitlenme 11 Ağustos 2025 tarihinde de yaşanmıştı.

Gelişmelerin ardından santral işleticisi EDF, üniteleri ulusal elektrik şebekesine tekrar bağlamak için bakım süreçlerinin yürütüldüğünü açıkladı. Yapılan bilgilendirmede, yaşanan bu durumun çevre, personel emniyeti veya tesis güvenliği açısından herhangi bir risk oluşturmadığı vurgulandı.

İklim krizi ve deniz canlılarının kontrolsüz çoğalması

Kıyı tesislerini tehdit eden tek tür denizanalarıyla sınırlı da değil. 2021 yılında Güney Kore’de faaliyet gösteren iki nükleer reaktör, salp adı verilen farklı bir omurgasız canlı grubunun filtreleri kaplaması nedeniyle durmuştu. Bilimsel araştırmalar; aşırı avlanma, su kirliliği, kıyı yapılarının bozulması, balık çiftlikleri ve yükselen deniz sıcaklıklarının bu canlı patlamalarını tetiklediğini gösteriyor. Isınan okyanus suları üreme hızını artırırken, Avrupa Birliği iklim izleme servisi de küresel su sıcaklıklarının tarihi rekor kırdığını doğrulamıştı.

Temiz enerji üretiminde bu tür duraksamaların önüne geçmek isteyen EDF, erken uyarı mekanizmalarını devreye sokmuş durumda. Tesis çevresine gözetleme kameraları yerleştiren şirket, denizanası yoğunluğu kritik eşiğe ulaştığında avlama operasyonu başlatmak üzere yerel balıkçılarla ortaklık kurdu.