Kosta Rika’nın mevt mağarası: Bu mağaraya adımını atan, anında ölüyor

Kosta Rika’nın Venecia bölgesindeki Recreo Verde turizm kompleksinde yer alan Vefat Mağarası, ilk bakışta çok da tehlikeli olmayan sıradan bir mağaraya benzeyebilir. Lakin girişinde kafatası ve çapraz kemik çizimleriyle süslenmiş bir “Tehlike! Bu noktadan sonraya geçilmez” ikazını görünce, aslında o kadar da sıradan bir mağara olmadığını anlayabiliyoruz.

Yaklaşık 2 metre derinliğinde ve 3 metre uzunluğunda olan bu mağara, içine giren her canlıyı anında öldürebiliyor. Fakat bu, bahadır kaşifleri sosyal medya görüntüleri oluşturmak için alanı ziyaret etmekten caydırmıyor.

Birkaç yıl önce bölgeyi ziyaret eden Belçikalı mağara kaşifi Guy van Rentergem’in söylediğine göre burada çok önemli ölçüde karbondioksit (CO2) bulunuyor. Hatta mağara içindeki gaz düzeyleri o kadar yüksek ki, neredeyse anında şuur kaybına ve akabinde nefes almanın durmasına neden olabilir.

Neyse ki mağara çoğu insanın sığamayacağı kadar küçük olduğu ve etrafındaki tabelalar kâfi ikaz sağladığı için çoklukla bir sorun yaşanmıyor. Fakat yılanlar, kuşlar, kemirgenler ve diğer küçük canlılar, tahminen de yiyecek aramak için farkında olmadan mağaranın içine girdikten sonra süratle hayatlarını kaybediyor.

Van Rentergem, “Bu çok küçük bir mağara, lakin mağaranın gerisindeki uzak yarıktan çok önemli ölçüde karbondioksit gazı sızıntısı olması alışılmadık bir durum” diyor. Söylediğine göre yarıktan atmosfere her saat yaklaşık 30 kg karbondioksit yayılıyor ve bu da ortalama bir arabanın 256 km ilerlemesine denk bir miktar manasına geliyor: “Bu, bir yılda 263 ton karbondioksit ya da bir arabanın 2,2 milyon km, yani Dünya’nın etrafını 56 kere turlamasına muadildir.”

Van Rentergem gazın volkanik kökenli olduğunu tahmin ediyor olsa da kaynağının tam olarak ne olduğu belli değil.

Van Rentergem’in ekibinin bir üyesi, Vefat Mağarası’nı ziyareti sırasında girişe yanan bir meşale tutarak mağaranın gücünü gösteriyor. Meşalenin alevi, etrafındaki oksijenin yerini süratli bir şekilde CO2 alırken yalnızca birkaç saniye sonra sönüyor.

İtalyan araştırmacılar tarafından 2022’de yapılan farklı bir araştırma, doğal mağaraların bilhassa “tehlikeli CO2 birikimlerine” eğilimli olduğuna dikkat çekti. Bunun sebebi “jeojenik” CO2’nin, yani Dünya’nın jeolojik süreçlerinden gelen CO2’nin atmosfere salınmasını sağlamasıdır.

Çalışmanın yazarları, “Atmosferik CO2 konsantrasyonları doğal mağaraların içinde yüksek düzeylere ulaşabilir, bu da yeraltı ortamını sık sık kullanan insanlar için de tehlikeli bir durumu temsil eder” dedi.