Kripto Para ile Token’ların Farkları Nelerdir?

Son yılların en çok tartışılan yatırım araçları arasında yer alan kripto varlıklar, Bitcoin’in yakaladığı yükseliş trendi ile yeniden herkesin lisanında. Bilhassa de enflasyon karşısında para kaybetmemek isteyen vatandaşlar, her zamaneşten dosttan duydukları kripto varlıklara yatırım yapıyorlar. Lakin pek çoğu, aslında neye yatırım yaptığını bile tam olarak bilmiyor.

Şöyle izah edelim, yatırım yaptığımız şeylerin adını bile doğru düzgün bilmiyoruz. Şöyle ki bugün pek çok kişi için binlerce cinste olan kripto varlıklar, genelde “kripto para” şeklinde anılıyor. Fakat bu durum, kripto para topluluğu için çok büyük bir yanlış. Zira her alıp sattığınız şey aslında kripto para değil.

Kripto para (coin) ile token aynı şey değildir.

Binance gibi borsalarda alım satım yapılan şeylerin kimileri kripto parayken, kimileri ise aslında token’dır. Toplulukta bu tabirler genelde birlikte kullanılır. Aslında bu yanlış değildir. Kripto para ile token’lar birbirlerine çok yakın varlıklardır lakin benzer vakitte bir o kadar da uzaktırlar. Gelin şimdi, kripto para ile token’ların sahip oldukları özelliklere yakından bakalım.

Kripto para ünitelerinin özellikleri:

• Kendilerine özel blockchain ağlarına sahiptirler.
• Bir takas aracı, yani para olarak kullanılırlar.
• Başlı başına birer varlıklardır. Öteki bir varlık ya da hizmetleri temsil etmezler.
• Sistem güvenliğini sağlamak açısından kriptografiye (şifreleme) sahiptir.
• Herhangi bir otoriteye bağlı değildir. Kodlarla yönetilirler.

Evet, Bitcoin hakikaten de kripto para ünitesidir.

Yukarıya bıraktığımız özellikler, dikkat ederseniz aslında Bitcoin‘i anlatmaktadır. Bizler bu yüzden, Bitcoin’i gerçek bir kripto para ünitesi olarak kabul edebiliriz. Bununla birlikte, Ethereum da tıpkı Bitcoin aynıi bir kripto para ünitesidir. 

Token’ların özellikleri:

• Kendilerine ait blockchain ağları yoktur. Başka bir ağa bağlıdırlar.
• Sadece para olarak değil, kuruldukları platformlarda oyun oynamak, hizmetlere erişimleri açmak veya DeFi prosedürlerini tamamlamak için kullanılabilirler.
• Bitcoin ya da Ethereum’daki benzeri şifreleme özellikleri yoktur. 
• Bir şahsa ya da bir vakıf idaresinde olabilirler. Şayet isterseniz bugün siz de bir token oluşturabilirsiniz.
• Alt sınıflara da ayrılabilirler.

Token’ların büyük bir kısmı Ethereum ağı üzerinde kurulmuştur.

Hacimsel bazda dünyanın en büyük ikinci kripto para ünitesi olan Ethereum, yapısı yeterince token’lar için bulunmaz bir nimettir. Bunun şuurunda olan ekipler, token geliştirmek istediklerinde en çok Ethereum’u tercih ederler. Örneğin, futbol kulüplerine ait fan token’lar. FC Barcelona Fan Token (BAR), Ethereum ağının alt zincirlerinden bir tanesi olan Chiliz zincirine bağlı bir token’dır. Üstte madde madde verdiğimiz özelliklerin tümü, aslında FC Barcelona Fan Token’in (BAR) sunduğu özellikler arasında yer almaktadır.

Bir kripto varlığın kripto para mı, yoksa token mı olduğunu nasıl anlarız?

Herhangi bir kripto varlığa yatırım yapmak istiyorsunuz lakin öncesinde bunun bir kripto para mı, yoksa token mı olduğunu öğrenmek istediğinizi varsayalım. Yapabileceğiniz en kolay şey, o kripto varlığın internet sitesine ulaşıp, whitepaper’ına göz atmak olacaktır. Orada şayet kripto varlığın kendine ait bir ağı olduğu yazıyorsa o bir kripto paradır. Öteki bir ağa bağlıysa token’dır. Bunu anlamak işte bu kadar kolaydır.

Whitepaper ne admin?

Kripto para topluluğu ile ilgileniyorsanız okumaya alışmalısınız. Birtakım yerlerde “beyaz sayfa” olarak da anılan whitepaper, bir projenin teknik dokümanıdır. Hani elektronik bir alet alırsınız ve içinde sayfalar dolusu yazının olduğu broşürler bulunur ya, işte whitepaper tam olarak budur. Söz konusu proje ile ilgili tüm ayrıntılar burada müellif. Böylece yatırım yaptığınız şeyin ne olduğunu iyi bir şekilde anlarsınız.

• Editör Notu: Eğer bir kripto varlığa yatırım yapmak istiyorsanız, önce whitepaper’ını okumanızda yarar var. Belgeyi hayli titiz bir şekilde okur, grubun ne yapacağını sahiden anlarsanız, projenin gelecek vadedip vadetmediğini uzman olmasanız da rahatlıkla çözebilirsiniz. Böylece ön satış programlarına dahil olabilir ya da uzun vadeli yatırımlar yapabilirsiniz. Bu toplulukta verilebilecek en iyi yatırım tavsiyelerinden bir tanesi, whitepaper okuma tavsiyesidir.