Mercedes, Renault benzeri Pek Çok Firma, Elektrikli Araçlara Tamamen Geçme Planlarından Neden Vazgeçiyor?

Elon Musk’ın elektrikli araba firması Tesla, yıllardır elektrikli araçların öncülüğünü yapıyordu. Daha sonra gerek klasik içten yanmalı motorlara sahip motorlara sahip otomobiller üreten devler bu alana adım attı. Başta Çinli üreticiler olmak üzere pek çok yeni firma da bu pazara girerken, Türkiye de Togg ile bu pazardaki yerini aldı. 

Geçtiğimiz iki yılda satışları gitgide artan, on yıl öncesine göre satışlardaki yüzdesi on kat artarak %14’ü bulan elektrikli arabalara olan ilgi, son gelen haberlere göre azalma eğiliminde. Apple, kendi elektrikli aracından tamamen vazgeçerken birtakım firmalar da tamamen elektrikliye geçiş takvimlerini esnetme yoluna gitti. Bu dikkat cazip ve dramatik değişimin sebepleri elbette var. 

Önce gözle görülebilir nedenlere değinelim:

Elektrikli otomobillerle ilgili birtakım çok önemli meseleler var. Bunlardan birincisi, batarya üretiminin yüksek maliyeti ve ham madde için büyük oranda Çin’e ihtiyaç duyulması ilk sorun olarak göze çarpıyor.

Diğer nedenler arasında bu araçların pahalı olmaları, insanların bu araçlara çok fazla güvenememeleri, biraz “Kervan yolda düzülür.” mantığıyla hareket edilerek firmaların elektrikli araca geçiş için çabuk etmeleri/ettirilmeleri ve elektrik altyapılarının elektrikli araçlara geçiş için kâfi olup olmadıkları yer alıyor. 

Öte yandan, benim okur arkadaşım, bunlar aslında her yerde firma temsilcilerinin ve tüketicilerin dile getirdiği hususlar. O yüzden bu kez biraz daha farklı bir şey yapacağız, sorunun ardındaki soruyu cevaplamaya çalışacağız. Hususumuz elektrikli araçlara geçiş değil, elektrikli ve diğer alternatif araçlara geçişin neden zor olduğu ve neden sistemlerin en optimal şekilde kurulmadığı olacak.

İçinde para olan her şey bir noktada politikleşir.

Granola gibi endemik bir bitki, dünya çapında “sağlıklı kahvaltı/yemek” konseptiyle meşhur olunca hem granola kaynakları hayli kıtlaştı hem daha fazla tarım alanı için ormanlar yok edildi hem de olağan kaideler altında granola ile beslenen yerli halk, artık granolayı satıp yerine öbür yiyecekler alıp yemeye başladı. Bu yalnızca tek bir besin ve patates falan dünyayı değiştiren bir besin de değil. Şu Anda benzeyenbir şeyi bataryalar için değerlendirelim. Çoğu ham madde Çin’den geliyor ve lojistik, en çok önemli mevzulardan biri pozisyonunda bulunuyor. 

Bir diğer çok önemli nokta ise ham unsurların doğrudan Çin’den gelmesi. Tarihi olarak Çin ile Batı, global dengelerde karşılıklı noktalarda bulunuyor. Pek çok alanda da rekabet hâlindeler, bilhassa de teknoloji alanında. Bu yüzden de kimse, tamamen direkt rakipleri olan bir ülkeye kritik bir alanı teslim etmek istemiyor. Elektrikli arabalar zobilyum diye bir unsura ihtiyaç duysa ve bunun en büyük tedarikçisi siz olsanız, istediğiniz ayrıcalığı talep edip istediğiniz fiyatı verebilirdiniz. Ya da borafen ile daha verimli bataryalar yapılabilirkimse göbeğini Türkiye’ye bağlamak istemiyor. 

Üreticiler de elektriklilere geçişin aceleye geldiğini düşünüyor.

Buradaki esas sıkıntı ise şu: Hakikaten elektrikli arabalar alternatifsiz mi? Otomobil firmaları içten yanmalı motorlar kullanmaya devam etmek istedikleri için değil elektrikli arabaların tek alternatif olduğundan emin olmadıkları için çekinceli davranıyorlar. Bu yıl için açıklanan yatırım, büyük firmalardan gelen açıklamalara göre 82 milyar doların üzerinde. 

Bu kadar büyük yatırımlar yapan firmalar, hakikaten tek alternatifin elektrik olduğu konusundan emin değiller. Elektrikli arabalar ve onlara hizmet edecek olan altyapı şimdi gereğince test edilmedi. Bu kadar büyük maliyetlerin altına girdikten sonra, diyelim ki hidrojen yakıtlı otomobillerin çok daha verimli çalıştığı ve etrafa daha az zarar verdiği ortaya çıktı.

Bu durumda ne yapılacak? Binlerce milyar dolarlık tesisleri kapatmanın şirketlere tesiri ne olacak? Her şirket öncelikle varlığını devam ettirmek ister lakin tesise, ham unsura, pazarlamaya vb. yüzlerce milyar dolar yatırdıktan sonra bu araçları satamazlarsa şirketlerin kapısına kilit vurmak zorunda kalırlar. Bu da onları düşündüren bir nokta. 

Kaldı ki her şeyin eşit paylaşıldığı bir dünyada yaşamıyoruz. 

Elektrikli arabalar nitekim pahalı araçlar. Ucuz elektrikli arabaların bile fiyatlarının yüksek olması, kimi şeyler değişmedikçe elektrikli arabaları her yerde göremeyeceğimizi gösteriyor. Bu kadar pahalı araçları dünyanın çok önemli bir kısmında insanlar satın alamaz. Ya araç sahipliği değişecek yahut üretim usulleri. Aksi durumda Afrika, Balkanlar, Asya’nın çok önemli bir kısmı akaryakıtlı araçlar kullanmaya devam edecektir. 

Bir diğer sorun da altyapıdaki dengesizlik. Bugün internet kesilse elimiz ayağımıza dolanıyor diye her yeri benzeyengörmememiz gerekiyor. Dünyanın bir kısmının suyu yok. Bir kısmının yolu yok. Bir kısmı yalnızca hayatta kalabilecek kadar imkânlara sahip. Bu durumda firmaların da insanları elektrikli araçlara zorlama şansı pek yok. 

Bu açmazların sonucu olarak elektrikli arabalara olan talepte de arzda da düşüş var.

Elektrikli araba satışları eskisi kadar çok olmayacak, bunuher firma artık fark etmiş durumda. Şirketler daha müdafaacı siyasetlere gidiyorlar. Elektrikli araç üretiminde işten çıkarmalar ve yatırım kesintileri başladı bile. Mercedes, Renault benzeri pek çok firma, tamamen elektrikliye geçiş planlarından vazgeçti ve bir süre daha içten yanmalı motorlara sahip araçlar üreteceklerini açıkladı. 

Yani işin özünde, üreticiler elektrikli arabaların sahiden de geleceğin arabası olup olmadığından emin değiller, bilhassa de yakın geleceğin. Bu yüzden de yatırımlarını, rakiplerini direkt güçlendirecek şekilde yapmaktan kaçınıyorlar. Üstelik kentler de insanlar da şimdi bu teknolojilere tam olarak adapte olabilecek durumda değil. Bu da elektrikli araba alanında yakın vakitte görmemiz beklenen sakinliğin, en azından büyüme sayılarındaki düşüşün asıl sebebi olacak. 

Benzer içeriklerimiz için: