Yaklaşık 2 aydır “Bir bu eksikti.” dedirten bir mevzu gündemde. O da 2024 YR4 asteroitinin Dünya’ya çarpması. Pekala Türkiye’de bir kente çarparsa neler olur?

Gökyüzünde ansızın beliren devasa bir ateş topu; süratle atmosferi yararak ilerliyor, Güneş’i engelliyor, gezegeni sarsıyor, muazzam bir toz bulutu ve aşırı sıcaklık.
Hayal etmesi bile dehşetli bu senaryo, 2024 YR4 ile maalesef bilim kurgu sinemalarından gerçeğe dönüşebilir. NASA’nın son güncellemesine göre 54 metre çapındaki bu asteroitin Dünya’ya çarpma ihtimali 3,1’e yükseldi.
Asteroit 2024 YR4’ün çarpma ihtimali ne?

2024 YR4, 27 Aralık 2024’te keşfedildi ve yapılan hesaplamalara göre 22 Aralık 2032’de Dünya’ya çarpma mümkünlüğü taşıyor. Çapı yaklaşık 54 metre olan bu gök cismi, 8 megatonluk bir patlama gücüne sahip.
62 bin 350 km süratle çarpacağı düşünülse de bunu tabii ki atmosfere giriş açısı, kesin boyutu ve bileşimi aynıi çeşitli faktörler belirleyecek.
Böylesine bir çarpma da Hiroşima’ya atılan atom bombasının yaklaşık 500 katına eş değer bir yıkım demek. Pekala, Türkiye’nin herhangi bir yerine çarpması durumunda nasıl bir tablo ile karşılaşırız?
Türkiye’de bir kente çarparsa ne olur?

Asteroitin çarpışma tesiri tabii ki düştüğü bölgeye bağlı olarak değişirfakat biz büyükşehirleri ele alarak başlayalım.
Yoğun nüfuslu büyükşehirlerden İstanbul’a çarpması durumunda oluşacak şok dalgasıyla merkez üssünden yaklaşık 13,7 km yarıçapındaki çoğu binayı yerle bir eder ve neredeyse herkes ölür.
Taksim’den bu arayı ölçersek de haritada gördüğünüz Beykoz’dan Sarıyer yakınlarına kadar pek çok yer tesiri altına alınıyor.

Burada patlasa, şiddeti ile yaklaşık 40 km uzaklıktaki yerlerde camları kırıp yaralanmalara yol açabilecek kadar büyük olurdu .
Patlamanın çabucak akabinde gelecek sıcaklık dalgası etrafındaki her şeyi de saniyeler içinde yakabilir. Bu da İstanbul benzeri ağır nüfuslu bir şehirde devasa yangınlar demek.
Denize düşmesi durumunda dabir senaryo karşımıza çıkabilir. 30 metreleri bulan bir tsunami dalgası ile karşılaşabiliriz ki bu da birçok ilçeyi sular altında bırakır.
Ankara ve İzmir için de benzeyensenaryolar geçerli. Bilhassa Ankara aynıi denizden uzak bir şehirde asıl tehlike yangınlar, bina yıkımları ve hava basıncı olurdu.
Bursa daha orta ölçekli kentler için de bir bakalım.

Bursa’da 13,7 km şok dalgası derhal çabucak il merkezinin hepsini kapsıyor. Yakın ilçeleri ise biraz sıyırıyor. Bu durumda bırakın yangınları, kentteki tüm binaların yıkılmasını; Bursa’yı neredeyse haritan siliyor, nüfus yalnızca uzak ilçedekilerden ibaret oluyor.

40 km şiddeti ise uzak ilçelere varıncaya kadar merkez dahil kentin neredeyse birçoğunu tesiri altına alıyor. Mudanya, Kestel benzeri il merkeziyle neredeyse bir olmuş her yer etkileniyor.
Çarpma sonrası Türkiye’nin durumu
Hâl bu türlü olursa Türkiye büyük bir afet bölgesi olacağı için dünya çapında yardım davetleri yapılır. Alışkınız da zaten… Büyükşehirlerden birine düşmesi durumunda ise Türkiye’nin ekonomik merkezi önemli manada zarar görür. Borsa, lojistik ve endüstrinin vay hâline.
Peki, çarpma önlenebilir mi?

%3,1 çarpma mümkünlüğü olsa da bardağın dolu tarafından bakarsak %96,9 oranında ıskalama durumu da var. Asteroitin yörüngesi hakkında daha fazla şey öğrendikçe mevcut risk düzeyine göre çarpma mümkünlüğü tahminen de sıfıra düşebilir.
İyi bir haber daha: Önümüzdeki aylarda bu asteroiti incelemek, risklerini ve gerçek boyutunu öğrenmek için en güçlü teleskop James Webb Uzay Teleskopu için acil kullanma yetkisi çıkarıldı.
Küçük çaptaki asteroitlerin yörüngesi çift asteroit yönlendirme testleri ile değiştirilmeye çalışılsa da 2024 YR4 için durumun ne olacağını önümüzdeki günlerde daha net olarak göreceğiz.
“Türkiye’de ya bu türlü olsa neler olurdu?” konseptindeki diğer içeriklerimiz: