OpenAI CEO’su Sam Altman’ın ChatGPT’nin çökmesi sırasında yaptığı bir paylaşımda “Mekanik Türk” tabirini kullanması insanların dikkatini çekerek merak uyandırdı. Aslında bu, eski periyotlarda yer alan bir satranç makinesine atıfta bulunan bir latifeydi.

OpenAI’ın dünya çapında kullanılan yapay zekâ modeli ChatGPT, bugün bir erişim sıkıntısıyla karşı karşıya kalmıştı. Kullanıcılar, belli bir müddetliğine sohbet botu başta olmak üzere OpenAI’ın tüm hizmetlerini kullanmamıştı. Neyse ki kısa süre sonra sorun düzeltilmişti.
Erişim sorunu sırasında OpenAI CEO’su Sam Altman da X üzerinden kullanıcıları bilgilendirdi. Altman’ın attığı bir tweet’te kullandığı bir ifade dikkat çekti.
Altman’ın “Mekanik Türk” ifadesi dikkat çekti
https://twitter.com/twitter/status/1867052997794222433
OpenAI işvereni, ChatGPT’nin geri erişime açılmasının akabinde “Geri döndük.” gönderisi yayımladı. Onun altına ise “ChatGPT için Mekanik Türk olmayı teklif etmek üzereydim.” tabirlerini kullandı.
Tahmin edebileceğiniz bu açıklama dikkat çekti. “Türk”ün kullanımı nedeniyle Altman’ın burada ne demeye çalıştığını anlayamayanlar oldu. Biz de bu bahse açıklık getirdik. Altman’ın bu gönderisinin aslında Türkler veya Türkiye ile bir alakası yok.
Altman, eski vakitlerden “Mekanik Türk” isimli bir ünlü satranç otomatına atıfta bulunarak latife yapıyor

Altman’ın burada söz ettiği “Mekanik Türk”, yahut bilinen diğer ismiyle “Türk”, 18 ve 19. yüzyıllarda kullanılan ve dünya çapında tanınan olan bir satranç otomatı. Avrupa’da karşımıza çıkan bu otomat, insanları kandırmak için tasarlanan bir satranç oynama makinesiydi.
Mekanik Türk ile satranç oynayanlar, bir makine ile oynadıklarını sanıyorlardı. Hâliyle bu da o vakitlerde büyük bir şaşkınlık yaratıyordu. Lakin aslında olan şey, makinenin içine gizlenmiş bir insandı. Yani o insan, içeriden otomatı denetim ediyor, insanları kandırıyordu.
İşte Altman da bundan bahsederek latife yapıyor. Yani ChatGPT’nin uzun süre çalışmamasının akabinde devam etmesi hâlinde tıpkı Mekanik Türk aynıi makinenin gizlice yerine geçip kullanıcıların sorularını yanıtlayabileceğini söylüyor.
Satranç otomatının isminin neden Türk olduğu konusunda ise kesin bir bilgi yok. Lakin kestirimler, o periyotta Avrupa’nın Türk kültüründen çok etkilenmesinden ötürü bu türlü bir isim verilmiş olabileceği yönünde.