Otomobil Egzozlarının Alev Püskürtmesinin Arkasında Nasıl Bir Sistem Var? (Ürkütücü Olduğu Kadar Havalı da)

Araba egzozundan ansızın çıkan bu alevler, aynı vakitte after fire olarak da bilinir ve elbette her araba, bu ateşi püskürtmeye elverişli değildir. Yeniden bu olayın zannettiğiniz kadar kolay olmadığını da baştan söyleyelim.

Peki, otomobillerin egzozlarından alev püskürmesinin arkasında nasıl bir sistem var?

Aslında bu alevlerin temelinde, ateşlenmeye müsait bir motorda buharlaşan yakıt ve oksijenin birbiriyle karışımı vardır. 

Kontrol altında tutulabilen bu patlamalar, motorun ve tekerleklerin dönmesine sebep olur. birtakım vakitler, bu yakıtın tamamı yanmaz. Şayet yakıt, sıcak egzoz borularına girip dışarıdaki oksijenle buluşmayı başarabilirse, işte o zaman egzoz borusundan çıktığında büyük bir ateşle tutuşur.

Elbette bu durum, günlük hayatta kullanılan tipik bir arabada gerçekleşmez. Bu araçların motorları daha küçük olduğundan, çalışması gereken yakıt miktarı çok daha azdır. 

Bunun yanı sıra binek araçlarda, yakıtın egzoz borusuna ulaşmadan önce geçmesini sağlayan kapsamlı bir egzoz sistemi vardır.

Katalitik konvertör

Yine bu araçların egzozlarında katalitik konvertörler de bulunur. Bu konvertörler ise daha temiz emisyonlar sağlamayı hedefler ve örneğin, aşırı ölçüde yakıt buharı gibi kirletici maddeleri temizler.

fakat söylediği söz edilen 12 silindirli motora sahip bir Lamborghini ise ve bu aracın 760 beygir gücü bedelinde yanma gazı yaydığı düşünüldüğünde, onun çok sıcak bir egzoza ihtiyacı olduğu sonucu çıkar. Kısaca katalitik konvertörünün, ekstra yakıt sayesinde alev almadan etkin olması mümkün değildir.

Ayrıca bu alev patlamalarını, bir nebze daha küçük turboşarjlı ve özellikle gecikme önleyici sistemlere sahip motorlarda da görmek mümkün olur.

Anti-lag

Turboşarjların, motora basınçlı hava emerek ekstra güç sağlaması ise yarış ve tuner otomobillerinde bulunan anti-lag sayesindedir. Bu kesimin işleyiş temelinde de motora basınçlı hava emmesi vardır. 

Ateşin oksijensiz var olamayacağı hepimizin malumu. Bu durum, daha iyi bir yanma ve daha güçlü bir motoru beraberinde getirir. Öte yandan turboşarjlar, otomobillerin egzoz gazları tarafından çalıştırılır ve bu gazlar, havayı çekmeye başlayan bir pervaneye bağlı türbini sarar.

Ayağınızı gazdan çektiğiniz an, egzoz gazları ve turboşarjlar durur. Ayağınızı tekrar gaza bastığınızda ise turbonun tekrar destek moduna geçmesi için gereken ekstra süre gecikme olarak bilinir.

Araçlardaki gecikme tedbire, motorun gecikmeli bir şekilde daha küçük bir ateşleme oluşturarak programlanmasını sağlar.

Geç gelen bir kıvılcım, sırf silindirlere daha fazla yakıt girmesini sağlamakla kalmaz aynı vakitte yanmanın, mümkün olabileceği kadar geç gerçekleşmesine de sebep olur. Bu yakıt karışımı da silindirin dışında tutuşmaya devam eder.

Ayrıca egzozun ısısı, türbinin sarılmasına sebep olur ve böylelikle aracın motoru, daima olarak güç alır. Böylelikle moturun dışındaki yanmadan kaynaklanan alevler, egzoz borusundan çıkar. 

Egzoz alevlerine sebep olan bir diğer şey de iki kademeli zaman sınırlayıcılar yahut bir diğer ismiyle fırlatma denetim sistemleridir. 

Devir sınırlayıcılar, motorun kırmızı çizgisinin yakınında bulunur ve içten yanmalı bir motorun, iç modüllere zarar vermeden çalışmasını sağlamak için tasarlanmış azamî motor suratıdır.

Temel olarak araçlar motorun patlamasını önlerken, hızlanmayı en üst seviyeye çıkarmak için motorun dönme suratını sınırlayacak biçimde programlanır. Adeta bu sınırlayıcılar, kalkış için motora en iyi olduğunu düşündüğü dönemde kalmasını söyler.

Bu durum, lastiklerin mümkün olduğunca kavrama sağlamasına, tekerleklerin patinajını en aza indirgemesine ve araç durduktan sonra tekrar kalkarken, yolda hızlanmasına imkan sağlar. 

Tüm bunların yanı sıra ateş püskürten havalı bir otomobile sahip olmak isterseniz, iki kere düşünmenizde yarar var. Zira alev çıkaracak biçimde modifiye edilen araçların kamuya açık yerlerde kullanımı, çoklukla çeşitli cezalarla sonuçlanabilir. 

Otomobillerle ilgili ilginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: