Otomobillerde Geri Viteste Giderken Neden “Vızıltı” Sesi Çıkar?

Hem bu sesin hem de geri vitese takarken bazen çıkan o sert sesin bir nedeni var. Aslında bu noktada her şey şanzıman dişlilerinden kaynaklanıyor.

İleri vites dişlilerin farklı bir yapıda olması sayesinde sessiz ve daha rahat geçişli çalıştığını görsek de geri vites dişlisinin aynı özelliklere sahip olmadığını görüyoruz. 

Arabada geriye doğru giderken neden garip bir ses çıkar?

Bir aracın şanzıman sistemine baktığımızda ileri viteste yer alan dişlilerle geri viteste yer alan dişlinin farklı hallere sahip olduğunu görüyoruz. İleri vitesteki dişliler “helisel dişli” ismi verilen eğimli bir yapıya sahiptirler.

Bu eğim, vites geçişlerinde daha fazla dişlinin birbirine geçmesini sağlıyor. Ayrıyeten eğim sayesinde daha yumuşak bir geçiş oluşuyor ve çok daha sessiz çalışmasını sağlıyor. 

Geri viteslerde ise helisel dişli yerine düz dişliler yer alır. Düz dişliler, kavrama sırasında helisel dişliler gibi kaymak yerine direkt çarpışırlar. Bu da vites geçişi sırasında oluşan o sesin sebebidir.

Ayrıca helisel gibi spiral bir yapıda olmadığı için düz dişlilerde daha fazla boşluk bulunur. Bu boşluk da araç hızlandıkça artan vızıltı sesinin nedeni olarak gösterilebilir.

Helisel dişli neden geri viteste kullanılmıyor?

Madem helisel dişliler daha az ses çıkarıyor ve eğimli yapıları nedeniyle çok daha iyi kavrıyor, neden geri viteste de bu dişliler kullanılmıyor diyebilirsiniz. Helisel dişlilerin en büyük dezavantajı birbirleri arasında geçiş yapmasının zor olmasında yatar.

Bu sebeple ileri vitesler çoğu zaman birbirleriyle irtibatlı kalır ve vites geçişi senkromeç ismi verilen bir modül sayesinde mümkün olur. Bu sebeple geri viteslerde helisel dişliler yerine düz dişliler kullanılıyor.