Palavra Makinesi Nitekim de Söylenen Palavraları Tespit Edebilir mi? (CIA Casusu Testi Geçmişti)

Yalan makinesiyle ilgili videoları gördükten sonra eminiz ki birçok insanın kafasındasoru işaretleri belirdi.

Peki profesyonel bir yalancı, tepkilerini ve hislerini denetim edemeyecek kadar kötü bir yalancı mıdır?

Bu soruların yanıtına geçmeden önce biraz makine hakkında konuşalım.

Gittikçe makinelere bağımlı olan hayatımıza bir yenisi daha eklendi. Neredeyse 3000 yıl öncesine dayanan yalan tespit etme yöntemleri, bugün bile geçerliliğini koruyor. ama atladığımız bir şey var: Bir insan, bir makineyi de yenebilir.

Dijital dünyadayız ve her şey elimizin altında. Her şeyin karşılığını bulabiliyor, kolaylıkla birtakım durumlar karşısında tepki geliştirebiliyoruz. Bir insanın palavra söylediğini, bu çağda yalnızca beden yansımalarından tespit etmek ne kadar mümkün?

Bizce pek değil.

Antik Yunan’dan binlerce yıllık Çin’e kadar aklınıza bile gelmeyecek pek çok yalan ortaya çıkarma tekniği denendi. Peki sonuç ne oldu? Koca bir hüsran. Zira dünyada şimdi palavrası %100 doğru bir şekilde tespit edebilecek sistem bulunmadı.

20. yüzyılın başlarında bizim palavra makinesi olarak bildiğimiz poligraf ortaya çıktı. Bu makineye bağlanan kişinin teneffüsü, kan basıncı, kalp atışı ve terleme aynıi yansımalar ölçülüyor. Kolay sorularla başlayarak zora doğru, öğrenilmesi istenen mevzularla ilgili sorular yönlendirilir.

Duygularımızı oluşturan otonom hudut sistemimizdir.

Tüm iç organlar dahil olmak üzere kaslarımızı dahi hudut sistemimize bağlar. Yüzümüzün kızarması, kalp atış suratı, cinsel uyarılma aklınıza gelebilecek her şey de otonom hudut sistemine dahildir.

Yalan makinesi de kişinin palavra söylediğini otonom hudut sisteminin uyarılmasına bakıp tespit eder. Kişinin palavra söylerken terlemesi, kalp atışının hızlanması gibi durumlar beklenirken göz arkası edilen bir durum da var: Vücudumuz bizi yanıltabilir.

Yalanla suçlanan her insan, biraz da olsa bu yansımalara zati giriyor.

Kaldı ki insanın kişilik özellikleri, günlük hayatta verdiği yansılar, anksiyete ve ruh hali durumlar da göz önünde bulundurulmalı. Yani, bu makinelerin doğruluğu tam olarak mümkün değil. Bunun yerine araştırmacılar, yalancıyı tespit etmek için çizim yaptırma prosedürünün daha sağlıklı sonuçlar vereceğini tespit etti.

Bu prosedüre göre yalan söyleyen kişi, fazla ayrıntıya girmeden daha tekdüze, detaysız çizimler yapıyor.