Poşet çaylar hakkında korkutan araştırma

Yeni bir araştırma, polimer bazlı çay poşetlerinin tüketicilerin bedenlerine ve etrafa mikro ve nanoplastikler salabileceğini öneriyor. Fakat, küçük bir örnekleme sahip olan bu çalışma bile tüm çay poşetlerinin olmadığını bilhassa görmemizi sağlıyor.

Çay poşetlerinin yaprakların aromasıyla birlikte mikroplastik salabileceğine dair bir müddettir kaygılar bulunuyordu. Beş yıl önce yapılan bir çalışma, poşetlerin kaynama noktasına yakın suya batırılmasıyla birlikte, milyarlarca plastik parçacığı saldığını gösterdi. Ayrıyeten araştırmacılar, mikroplastiklere maruz kalan su pirelerinin birtakım anatomik ve davranışsal anormallikler geliştirdiğini buldu. O vakitten beri etraftaki mikroplastikler hakkındaki tasalar arttı, fakat bunların insanlar üzerindeki sağlık tesirleri hala tartışılıyor.

Şimdi, İspanyol – Alman iş birliğiyle yürütülen bir çalışma, 300 poşet çayın, 600 ml 95°C suda demlendiğinde ne kadar mikro ve nano boyutlu parçacık saldıklarını görmek için sırasıyla naylon-6, polipropilen ve selüloz biyo-bazlı polimerden yapılmış ticari olarak satılan üç tıp çay poşetini test etti. Naylon ve polipropilen poşetler boş olarak satın alındı. Selüloz poşetler yeşil çay içeriyordu ve testten önce boşaltılıp durulandı.

Bu testlerin sonuçları korkutucu manşetlere mevzu olabilecek düzeyde olsa da, şimdi kesin bir sonuca ulaşılmış değil. Ortalama çapı 137 nanometre olan polipropilen torbalar tarafından mililitre başına 1,2 milyar parçacık salındı. Araştırmacıların testte kullandığı 300 torbaya karşın bunun epey fazla sayıda parçacık olduğu rahatlıkla söylenebilir.

Selüloz poşetler, ml başına 135 milyon parçacık üretti, fakat ortalama olarak neredeyse iki katı büyüklüğündeydiler. Naylon-6 daha az üretken olduğunu kanıtladı; yazarlar bunu “Daha fazla direnç ve dayanıklılık sunan dokunmuş polimerlere” bağlıyor. Fakat yeniden de mililitre başına 8,18 milyon parçacık saldı.

Sayıları bırakın, bedene tesirlere bakın

Bu parçacıkların sayılarından fazla, insan bedenini nasıl etkiledikleri çok daha önemli. Selüloz, yeşil bitkilerin hücre duvarlarında bol ölçüde bulunur ve naylon ve polipropilenin tersine bedenimiz, bu maddeyi işlemenin yollarını bulmak için ilk insanlardan bu yana uğraşıyor.

Araştırmacılar daha sonra insan bağırsaklarından türetilen mukus üreten hücrelerin bu parçacıkları 24 saatlik bir süre boyunca kültürde alıp almadığını test ettiler. Yazarlar, cinslerinden bağımsız olarak dökülen parçacıklara maruz kalmanın kesin sonuçlarını belirleyemediler. Hücreler plastik parçacıkları emdikten sonra ölçülebilir bir hasar göstermedi ya da ekstra reaktif oksijen çeşitleri üretmedi. Lakin, üç çeşit parçacık da hücrelerin çekirdekleriyle etkileşime giriyordu.

Daha evvelki çalışmalar, tespit ettikleri parçacık cinsini çoğu zaman belirleyememişti. Yeni çalışma, bu sorunu çözmek için kızılötesi spektroskopi ve lazer Doppler sürat ölçümü dahil olmak üzere altı farklı yaklaşım kullandı. Universitat Autònoma de Barcelona’dan (Barselona Özerk Üniversitesi) çalışmanın ortak yazarı Dr. Alba García-Rodríguez, yaptığı açıklamada “Bu kirleticileri, insan sağlığı üzerindeki muhtemel tesirlerine ilişkin araştırmaları ilerletmek için çok çok önemli bir araç olan bir dizi son teknoloji teknikle yenilikçi bir şekilde karakterize etmeyi başardık” dedi.

Bu çalışma çay severlerde bir tasa yaratıyor olsa da, benzer vakitte çay poşetlerinin atılması konusunda da çok önemli tesirleri bulunuyor. Şayet poşetler toprakta görülemeyecek kadar küçük milyarlarca parçacığa ayrılırsa biyolojik olarak parçalanırlar, fakat bu etrafa potansiyel olarak ziyanlı olmadıkları manasına gelmez. Bu mevzuda çok önemli olabilecek bir test, poşetlerin gübrelenebilir olup olmadığıdır, fakat bu bilgi için şimdi üreticilerin kelamına güvenmek durumundayız.

Neyse ki, bu bulgular kaygı verici olsa da, makul ölçüde yeşil çay içiminin sağlık üzerinde olumlu tesirlerini gösteren çok sayıda çalışma olduğunu da hatırlatmakta yarar var. Ayrıyeten, çay içmekten kaynaklanan üst bedende mikroplastik kaynaklı kanser salgınına dair bir ispat da bulunamadı. benzer bir şekilde, çay poşetlerinin bedenin öteki yerlerindeki kansere katkıda bulunduğuna dair de şimdi epidemiyolojik delil bulunmuş değil. Lakin bu çalışmalar, poşetli ya da dökme çay arasında nadiren ayrım yapar ve poşetin gerecine değinmez.

Çalışma Chemosphere mecmuasında açık erişimli olarak yayınlandı.