Şimdilerde Hayli Tanınan Olan IQ Testleri, İlk Sefer Nasıl Ortaya Çıktı?

Çeşitli biçimler ya da sayılarla, zihin marifetlerinin tespit edilmesine yönelik tasarlanan bu testler, şimdilerde epey popülerdir. Fakat ortaya çıktığı ilk zamanlardaki maksatları biraz daha farklıdır.

Hazırsanız IQ testlerinin geçmişine kısa bir yolculuk yapalım.

1905’te Alfred Binet ve Theodore Simon isimli iki psikolog, Fransa’daki çocuklar için bir test tasarlar.

Hangi çocuğun kişiselleştirilmiş dikkate ihtiyacı olduğunu tespit etmek için faaliyete geçirilen bu usul, IQ testinin temellerini atar. 

Ek olarak 19. yüzyılın sonlarında araştırmacılar; kısa periyodik hafıza, sözel muhakeme ve görsel-uzamsal yetenekler bilişsel yetilerin, temel zekâyı yansıttığına dair hipotezler kurarlar. 

Psikologlar bu yeteneklerin her birini ölçmek için sınama dizisi tasarlar ve sonuçları da tek bir puanda birleştirir.

Sorular her yaş grubuna göre hazırlanır ve bir çocuğun puanı, o yaştaki diğer çocuklara göre nasıl bir performans gösterdiğini yansıtır.

Bir çocuğun puanını yaşına bölünce ve çıkan sonucu 100 ile çarpınca, IQ sonucuna ulaşılır. Binet ve Simon, testin ölçtüğü yeteneklerin genel zekâyı yansıtacağını düşünür. 

Aynı vakitte akademik yardıma ihtiyacı olanları saptamak amacıyla da kullanılan test, insanları farklı yollarla hızla sınıflandırmaya başlar. Örneğin askeriye, Birinci Dünya Savaşı’nda acemi askerleri sınıflandırmak maksadıyla IQ testi uygular.

20. yüzyılın ortalarında ise psikologlar, IQ testlerini genel zekâ dışında depresyon ve şizofreni rahatsızlıklarının tespitinde de kullanır. 

Şimdilerde IQ testlerinde, başlangıç testleri olarak çeşitli görsel dizaynlar ve soru çeşitleri kullanılır.

Ancak bunlar, artık psikiyatrik durumları teşhis etmek için kullanılmaz fakat bazen hâlâ öğrenme yetersizliklerini teşhis etmek için başvurulan bir formüldür. 

Elbette tüm bunlar IQ testlerinin işe yaramaz olduğu manasına gelmez. Giriştiği muhakeme marifetleri ile sorun çözme hünerlerini ölçme konusunda hayli yararlıdır. ama yeniden de bu, bir kişinin potansiyelini ölçmek ile benzer şey değildir. 

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: