Starship parçalanmadı, SpaceX’in eline beklemediği bir fırsat geçti

SpaceX’in son Starship test uçuşu 24 Temmuz’da tamamlandı ancak görev, aracın okyanusa inişiyle sona ermedi. Şirket şimdi uzay aracını incelemek ve mümkünse Teksas’taki Starbase tesisine geri götürmek için çalışıyor.

Starship, Güney Teksas’taki fırlatma üssünden havalandıktan sonra dünyanın yaklaşık yarısını geçti ve Hint Okyanusu’na kontrollü şekilde indi. SpaceX mühendisleri, önceki testlerde olduğu gibi aracın suya indikten sonra devrilip parçalanmasını bekliyordu. Ancak bu kez farklı bir tablo ortaya çıktı.

Starship suya indikten sonra yana devrildi fakat büyük ölçüde tek parça halinde kaldı.

SpaceX ilk kez aracı yakından inceleyebilecek

SpaceX, şimdiye kadarki 13 Starship testinden sensörler, kameralar, insansız hava araçları ve denizdeki ekipmanlar üzerinden büyük miktarda veri topladı. Ancak bir uzay aracını uçuş sonrası fiziksel olarak incelemek, mühendislerin özellikle ısı kalkanındaki hasarı doğrudan görmesini sağlayacak.

Şirket bu konuda Falcon 9 roketlerinde önemli bir deneyime sahip. SpaceX, Falcon 9’un ilk aşamalarını düzenli olarak Dünya’ya geri getiriyor ve yeniden kullanıyor. Starship programında ise hedef çok daha büyük bir aracın kısa aralıklarla tekrar uçabilmesini sağlamak.

Bu nedenle sağlam kalan Starship önemli bir inceleme fırsatı sunuyor.

Bir kurtarma gemisi, Starship’i motorları önde olacak şekilde Hint Okyanusu boyunca yüzlerce kilometre çekerek Avustralya’ya bağlı Christmas Adası açıklarına ulaştırdı. SpaceX, mühendislerden oluşan bir ekibin daha sakin sularda aracı incelemek üzere bölgeye gittiğini açıkladı.

Sırada Starbase’e dönüş var

SpaceX henüz Starship’i Teksas’taki Starbase tesisine nasıl götüreceğini açıklamadı. Ancak aracın boyutları seçenekleri ciddi şekilde sınırlıyor.

Starship yaklaşık 52 metre uzunluğa ve 9 metre çapa sahip. Bu nedenle aracın tek parça halinde bir kargo uçağıyla taşınması mümkün görünmüyor. Christmas Adası ile Starbase arasındaki mesafe de 16 bin kilometrenin üzerinde. Bu yüzden şirketin deniz yolunu kullanması gerekiyor.

SpaceX gelecekte Starship araçlarını okyanustan toplamayı planlamıyor. Şirket, uzay aracını doğrudan fırlatma alanındaki kulenin mekanik kollarıyla havada yakalamayı hedefliyor. Bu sistem başarılı olursa Starship yeniden uçuşa çok daha kısa sürede hazırlanabilecek.

Hint Okyanusu’ndan çıkarılan bu araç ise tekrar uçmayacak. Tuzlu su motorlara, elektronik sistemlere ve paslanmaz çelik gövdeye zarar verebilir. Starship ayrıca suya indikten sonra devrilirken fiziksel hasar aldı.

Kurtarma operasyonu da sürpriz oldu

Aracın Christmas Adası’na kadar ulaştırılması başlangıçta kesin görünmüyordu. SpaceX CEO’su Elon Musk, kurtarma çalışmalarının iyi gitmediğini belirtmişti. Ekipler buna rağmen Starship’in ısı kalkanı ve motorlarının yakın çekim görüntülerini elde etti.

Kurtarma ekibi ayrıca dalgalı denizde aracın batmasını önlemek için gövdenin çevresine hava dolu büyük deniz tamponları yerleştirdi. Bu yöntem Starship’in yüzeyde kalmasına yardımcı oldu.

Asıl soru 18 bin seramik karoda

SpaceX için en değerli inceleme alanlarından biri Starship’in ısı kalkanı olacak. Sistem yaklaşık 18 bin seramik karodan oluşuyor ve aracı atmosfere giriş sırasında ortaya çıkan yüksek sıcaklıklardan koruyor.

NASA’nın Uzay Mekikleri de benzer bir sistem kullanıyordu. Ancak mekiklerin ısı kalkanındaki karolar her uçuş sonrasında ayrıntılı kontrolden geçiyor, hasarlı parçalar değiştiriliyor ve bakım işlemleri uzun zaman alıyordu.

SpaceX ise Starship’i çok daha kısa sürede tekrar uçurmak istiyor. Şirketin uzun vadeli hedefi, bazı Starship araçlarını aynı gün içinde birden fazla kez kullanabilmek. Bunun için ısı kalkanının sürekli parça değişimi veya uzun kontroller gerektirmeden çalışması gerekiyor.

Elon Musk uzun süredir Starship programındaki en büyük sorunlardan birinin ısı kalkanı olduğunu söylüyordu. Musk, 4 Ağustos’taki SpaceX finans toplantısında şirketin bu sorunu çözdüğünü düşündüğünü açıkladı.

Ancak sektör uzmanlarının bir kısmı aynı görüşte değil. Son testte ısı kalkanı önceki uçuşlara göre daha iyi durumda görünse de sistemin SpaceX’in hedeflediği yoğun uçuş temposuna dayanıp dayanamayacağı henüz belli değil.

Okyanustan çıkarılan Starship bu soruya daha net bir yanıt verebilir. SpaceX, araca ait ısı kalkanı parçalarını laboratuvarda inceleyebilir ve elde ettiği sonuçları sonraki Starship tasarımlarında kullanabilir. Hatta sağlam kalan bazı karoları gelecekteki uçuşlarda yeniden test etme seçeneği de bulunuyor.