Temiz Bir Bakıştan Fazlası: Kediler ve Köpekler Üzgün Olduğumuzu Hissedip Bizi Teselli Etmeye Çalışabilir mi?

Kediler ve köpekler, her ne kadar konuşamasalar da aslında gözleriyle ya da kimi hareketleriyle bize çok şey anlatırlar. Bilhassa onlarla vakit geçirdikçe neye gereksinimleri olduklarını ya da nasıl hissettiklerini bir nebze daha iyi anlayabiliriz. Fakat onların bu türlü bir hünere sahip olup olmadığı ise bir muamma.

Peki kedi ve köpeklerin bizi âdeta teselli etmek istercesine yaptığı davranışların arkasında hangi sebepler var? Gerçekten üzgün ya da mutlu olduğumuzu anlayabilir mi?

Öncelikle köpeklerden başlayalım.

Londra Üniversitesi araştırmacıları, bundan 12 yıl önce köpeklerin ağlayan bir şahsa yaklaşma mümkünlüğünün, konuşan ya da mırıldanan bir bireye göre daha fazla olduğunu tespit etti. Lakin bu türlü bir durum, köpeklerin elbette hislerimizi tamamen anladığını göstermez.

Örneğin köpeklerin ağlama ve uğultu arasında bir ayrım yapması, ağlamaya verdikleri reaksiyonun yalnızca meraktan kaynaklanmadığını gösterir. Daha çok ağlama, köpekler için daha büyük duygusal manalar taşır ve uğultu yahut konuşmaya kıyasla daha güçlü bir tepki vermelerine sebep olur.

Araştırmalar, köpeklerin insanlarla iletişim kurma noktasında başarılı olduğunu gösterse de bilim insanları, köpeklerin empati yapabildiğini ya da oburunun acısını hakikaten anlayabildiğine dair kesin bir ispata şimdi ulaşamadı.

2006 yılındaki bir çalışmada araştırmacılar, köpeklerin ağlamaya empati yoluyla tepki verip vermeyeceğini test etmek maksadıyla, 18 evcil köpek ve sahibini bir teste tabi tuttu. Bu test, köpeklerin evinde gerçekleşti ve sahipleri, ağlama ve mırıldama numarası yaptı.

Araştırmaya katılan 18 köpekten 15’i ağlama esnasında sahibine yaklaşırken, yalnızca 3’ü mırıldanma esnasında bir tepki gösterdi. Aslında bu durum, köpekleri harekete geçiren şeyin, meraktan çok duygusal hisler olduğunu göstebilir.

Aynı şekilde bu köpekler, hiç tanımadıkları bir insanın ağladığını gördüğünde de kuyruklarını kıvırarak ve kafalarını eğerek, o insanlara yaklaşma eğilimindeydi. Böylelikle köpeklerin, kendi gereksinimlerine değil de karşı tarafın hislerine cevap verdiğini söylemek mümkün olabilir.

Peki his durumlarımızı kediler de ayırt edebilir mi?

Kedilerin ne düşündüğünü ya da tam olarak ne hissettiğini maalesef bilmiyoruz fakat onların, davranışlarını şekillendirmek için çeşitli ipuçları kullanan meraklı canlılar olduklarını biliyoruz. Bu ipuçlarından birincisi, kokular.

Araştırmalara göre kediler, bizimle empati kurabilmek için kokumuzu bir işaret olarak kullanabilir ve davranışlarını bu doğrultuda şekillendirebilir. Yeniden kokuların yanında görsel ipuçları da tesirli olur.

Örneğin kediler, sahiplerinin gözlerinin baktığı yere bakmaya hassas canlılardır ve bunu, sahiplerinin ruh hâlini ya da niyetini kıymetlendirmek için kullanırlar. Ayrıyeten çeşitli çalışmalara göre kediler, işitsel ipuçlarına da hassastır. 

Bu canlılar, sahiplerinin ses tonuna göre onların mutlu ya da üzgün olduğunu ayırt edebilir ve kendi his durumları da sahibininkine aynı bir şekilde değişim gösterebilir.

Her kedi sahibi ağlarken, kedisinin gözlerini dikip kendisini süzdüğüne hatta yüzüne kadar sokulduğuna mutlaka şahit olmuştur.

Aslında kediler bu hareketleriyle, gördüklerini ve duyduklarını anlamlandırmaya çalışır. Her kedi, sahibinin ağladığını anlayamasa da göz teması kurmak ister. Zira böylelikle toplayabildiği kadar ipucu toplayacak ve bunları davranışlarını ayarlamak için kullanacaktır. 

Elbette tüm bu araştırma ve çalışmalar, tüm kedi ve köpekler özelinde geçerli değildir. Bu canlıların sahipleri üzgün olduğunda, onları teselli ettiğine dair birçok delil olsa da bu manada çalışmaların sürdüğünü söylemek mümkündür. Lakin sahiplerinin tecrübeleri gösteriyor ki üzgün olduğumuzu anlayıp bizi teselli etmek istiyorlar (Mesela benim köpeğim bu hususta başı çekenler arasında).

Kedi ve köpeklere dair ilginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: