Trafiğin Hangi Yönde Akacağına İlk Defa Kim Karar Verdi? (Her Ülkede Olamaz mıydı?)

Peki trafiğin hangi taraftan akacağına kim karar veriyor?

Her ülkede de tek bir istikametten aksa, herkes için daha kolay olmaz mıydı?

Bugün, dünya nüfusunun yaklaşık %35’i soldan otomobil kullanıyor.

Bizim de alışık olduğumuz bu durum, çoğunluğu eski İngiliz kolonileri olan ülkeler arasında yaygın. Soldan ve sağdan trafiğin düzenlenmesinin kökenleri ise epeyce karışık bir geçmişe dayanıyor. İnsanlık tarihi boyunca yolun solundan seyahat etmek çok daha yaygın bir uygulamaydı. Bunun temel sebebi, çoğu insanın sağ elini kullanmasıydı.

Orta Çağ Avrupa’sında, kılıç ustalarının sağ kollarını daha yakın bir rakibe yönlendirebilmek için soldan gitmeleri daha makuldü. Böylelikle kılıç kınlarının da diğer insanlara çarpma riski azalmış oluyordu.

At binme geleneğinde de sağdan inip binmek daha kolay.

18. yüzyılın sonlarına gelindiğinde Fransa ve ABD’de yapılan yeniliklerle sağdan geçme eğilimi ortaya çıkmaya başladı. 1752’de Rusya’da trafiğin sağdan akması yönünde bir karar alındı, bu değişiklik zamanla Avrupa’da da tesirini gösterdi.

Fransız Devrimi ile aristokratların soldan gitmeyi tercih etmeleri de bu hususta bir dönüm noktası oldu ve köylülerin sağda seyahat etmesine yol açtı. Napolyon’un fetihleri de sağdan seyahat kültürünü Avrupa’ya yaymıştı.

Ancak Britanya ve birtakım ülkeler, bunların bilakis soldan seyahat etmeye devam ettiler.

Japonya, Britanya İmparatorluğu’na katılmadığı hâlde soldan otomobil kullanma alışkanlığını benimsedi. Bu geleneğin resmi hâle gelmesi 1872’yi bulmuştu. Tabii Japonya’nın ilk demir yolunun inşasında İngiliz tekniklerinin kullanılması da soldan geçişin benimsenmesine katkıda bulundu.

ABD’de ise İngiliz sömürge döneminde soldan otomobil kullanılırken bağımsızlık sonrası sağdan sürüşe geçiş başladı. İlk yasa 1792’de Pennsylvania’da çıkarıldıktan sonra diğer eyaletlere de yayıldı. Otomobillerin icat edilmesi bu anlayışı benimsemekte epeyce yardımcı olmuştu. Henry Ford, Model T’sini sürücü, aracın sol tarafında olacak şekilde ürettiği için bu, Amerikan sürüş geleneklerinde büyük bir tesire sahipti; bu, şoförlerin yolun sağ tarafından gitmeleri gerektiği manasına geliyordu.

Böylece yolcuları kaldırımdan otomobilden inebilir ve karşıdan gelen trafiğe girmezdi. Çoğu ülke de Amerika’nın yolundan gitti ve bu anlayışı benimsedi.