“Tüm vakitlerin en tehlikeli oyuncağı” açık arttırmayla satılıyor

Küçüklüğümüzde oynadığımız, ama günümüzde satılmasına izin verilmeyecek kadar tehlikeli bulunan birtakım oyuncaklar var. Lakin bir vakitler “tüm vakitlerin en tehlikeli oyuncağı” olarak listelenen ve doğal olarak artık satılmayan eski bir oyuncak seti, şu anda bir açık arttırma ile satışa çıkıyor.

Gilbert U-238 Atom Gücü Laboratuvarı (Gilbert U-238 Atomic Energy Laboratory), 1950 ve 1951’de üretilen ve çocukların kendi evde nükleer ve kimyasal tepkileri yaratmalarına ve izlemelerine fırsat tanıyan bir oyuncak laboratuvar setiydi. Alfred Carlton Gilbert tarafından geliştirilen oyun seti, çocuklar için eğlenceli ve eğitici olması maksadıyla tasarlandı ve aynı vakitte halkın atom gücü ve Atom Çağı hakkındaki genel anlayışını geliştirmeye yardımcı oldu.

Kırmızı kamıştan üretilmiş bir çantada tutulan oyuncak laboratuvar, otunit, torbernit, uraninit ve karnotit olarak isimlendirilen dört adet uranyum cevheri örneği içeriyordu. Ayrıyeten radyasyon düzeylerini ölçmek için bir elektroskop, bir ekranda radyoaktif bozunmayı görselleştirmek için bir spintariskop ve izleyiciye alfa parçacıklarının bir buhar bulutu içinde hareket ederkenki delillerini sunan bir bulut odasına da sahipti.

Ayrıca bu sete sahip olanlar orjinal “Gilbert Atom Gücü Kılavuzu”na ve ABD Atom Gücü Kurulu ve ABD Jeoloji Araştırması tarafından yayınlanan bir “Uranyum Arama” kılavuzuna da erişebiliyordu. Atom yapısını ve nükleer zincirleme tepkisinin nasıl oluşturulacağını en azından prensip olarak anlatan bir çizgi roman olan “Dagwood Splits the Atom”un (Dagwood Atomu Parçalıyor) bir kopyasını da içeriyordu.

Gilbert, 20. yüzyılın ilk yarısında oyuncaklar alanında epey ünlü bir isimdi. Savaş vaktinde birçok diğer şeyden vazgeçilirken, ABD Ulusal Savunma Konseyi’ni oyuncak satışlarını yasaklamamaya ikna ederek bir vakitler “Noel’i kurtaran adam” unvanını bile kazanmıştı. Gilbert, oyuncakların eğitimi cümbüşle birleştiren şeyler olması gerektiğini savunuyordu ve Atom Gücü Laboratuvarıi setlerin geleceğin bilim beşerlerine ilham vereceğini umuyordu.

Ancak Gilbert’in başarısı 1950’lerde azalmaya başladı. 1950 ile 1951 yılları arasında 5.000’den az laboratuvar seti satıldı ve akabinde üretimi durduruldu.

Şu anda açık arttırmaya sunulan kitin üzerinde Gilbert’in yazdığı bir not da bulunuyor: “Bu Laboratuvarın üretimini durdurduğumuzu ve kimi gereçleri edinmenin çok zor olduğunu ve ayrıyeten Hükümet Kısıtlamaları nedeniyle olduğunu size bildirmekten büyük bir keder duyuyoruz.”

2006 yılında Radar Dergisi, içerdiği radyoaktif maddeler nedeniyle laboratuvar setini “tüm vakitlerin en tehlikeli 10 oyuncağından biri” olarak tanımladı. Fakat 2020 yılında IEEE Spectrum Dergisi oyuncağı tahlil etti ve gereçler kaplarında kaldığı sürece, bunun güneşte bir gün geçirmekten kaynaklanan UV maruziyeti ile aynı riske sahip olduğunu söyledi.

Müzayede 12 Aralık 2024’e kadar açık olacak ve teklif fiyatı 12.000 doları geçmiş durumda.