Turboşarjın Öncüsü, Sağlamlığın İsmi Saab Marka Arabaları Neden Artık Yollarda Göremiyoruz?

Havacılık mühendisliği kökenli bu İsveç markası, yıllarca araba dünyasında isminden sıkça söz ettirdi.

Yaptığı yenilikler ve farklı tasarımlarla öne çıkan Saab’ın öyküsündeki ayrıntılar neler?

Saab, 1937’de havacılık ve savunma endüstrinde faaliyet göstermek üzere kuruldu.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında, şirketin geleceğini garanti altına almak gayesiyle araba üretimine geçildi. İlk araba modeli olan Saab 92, 1949 yılında piyasaya sürüldü. Bu model, havacılık mühendisliğinin tesiriyle aerodinamik tasarımı ve sağlam yapısıyla dikkat çekti.

Saab 92, yenilikçi özellikleri ve güvenlik konusundaki titizliğiyle periyodun diğer arabalarından ayrılıyordu ve Amerika başta olmak üzere pek çok ülkenin dikkatini çekmişti.

Saab arabaları, bilhassa dayanıklılık ve güvenlik konusundaki ünleriyle biliniyor.

Marka, güvenlik standartlarını yükseltmek için daima yenilikler yaptı. Saab 99 modeli, 1968’de piyasaya sürüldüğünde, çarpışma testi geçiren ilk otomobillerden biriydi. Ayrıyeten turboşarj teknolojisinin yaygınlaşmasında da öncülük etti. Saab 900 Turbo ise performansı ve sağlamlığıyla efsane hâline geldi.

Başka yerde bulamayacağınız bir bilgiyi daha verelim. Saab, otomobillerinin sağlamlığına o kadar güveniyordu ki aracı pert edenleri “Bunu nasıl başardınız?” diye arıyordu. Bunun örneklerinden biri de Türkiye’de bulunuyor.

2009’da ismini vermek istemediğimiz bir iş insanına gelen telefon Saab’tandı. Arabayı pert etmeyi beceren 9. kişiydi. Firmanın ise merak konusu bunun nasıl olduğu istikametindeydi zira dayanıklılıkta dünya markası hâline gelmişlerdi.

Yeni ve diğerlerinde olmayan özellikleri vardı.

1969’da otomobillerin genel dizaynında değişikliğe gittiler ve kontak anahtarını ön koltukların arasına koydular. Çarpışmalar sırasında dizin anahtara çarpması sebebiyle oluşan önemli kalıcı diz yaralanmalarını azaltmak maksadıyla çoğu otomobildeki aynıi direksiyon simidinin gerisi yerine vites kolunun yakınına konuldu.

1971’de üretimlerine ısıtmalı ön koltukları dahil ettiler ve dünyada ilk defa standart olarak takıldı. Tekrar yıl darbeyi emen, kendi kendini onaran tamponu geliştiren de Saab oldu.

Saab 9-5 ise 2003’te piyasaya sürüldü ve araçtaki ön emniyet kemeri tokaları koltuklara monte edilmişti, üst irtibatlar ayarlanabiliyordu. Emniyet kemerinin şoför ile ahengi arttırılmıştı. Çarpışma durumunda gevşekliği azaltmak için ön emniyet kemerlerine gerdiriciler takılmıştı.

1990’lara gelindiğinde, borsa çöküşüyle Saab finansal zorluklarlamüsabakaya başladı.

General Motors (GM), 1990’da Saab’ın yüzde 50 payını satın aldı ve 2000’de tamamen devraldı. Fakat bu devirde Saab’ın marka kimliği zarar gördü ve finansal sorunlar çözülemedi. Yıllık yaklaşık 125 bin adet araba satan Saab, 2009’da yalnızca 20.791 adet araç satmıştı.

Kayıplar devam etti ve 2010’da Saab, Hollandalı araba üreticisi Spyker tarafından satın alındı. Lakin bu da uzun soluklu bir tahlil olmadı ve şirket 2011’de iflas etti.

Saab’ın iflasının akabinde, NEVS (National Electric Vehicle Sweden) şirketi Saab’ı devraldı ve elektrikli araba üretmeyi planladı. Lakin bu teşebbüs de beklenen başarıyı yakalayamadı ve üretim tamamen durduruldu. Saab markası, 2014’te mahkeme kararıyla sona erdirildi.

Saab efsanesi yollarda kalmaya devam ediyor.

Farklı modelleriyle onlarca dünya rekoru kıran Saab, bugün artık yeni modeller üretmiyor olabilir lakin bu efsanevi marka hâlâ birçok kişinin kalbinde yaşıyor. İkinci el pazarında Saab otomobilleri, dayanıklılıkları ve güvenilirlikleri nedeniyle hâlâ büyük ilgi görüyor. Saab sahipleri, bu araçları âdeta bir tutku ve sadakatle kullanmaya devam ediyor.

Kim bilir, tahminen bir gün Saab ruhu yeniden canlanır ve yolları tekrar bu özel arabalar süsler.