Uzayda komşu kavgası: Elon Musk ve Jeff Bezos yörünge trafiği için kapıştı

Uzay taşımacılığı ve uydu interneti denilince akla gelen iki dev isim olan Elon Musk ve Jeff Bezos, bu kez yörüngedeki “trafik kuralları” nedeniyle birbirine girdi. Yıllardır süregelen rekabet, SpaceX’in Federal Haberleşme Kurulu’na sunduğu zehir zemberek bir şikayet dilekçesiyle yeni bir boyuta taşındı.

SpaceX cephesi, Amazon’un Project Kuiper uydularını belirlenen irtifaların çok üzerine fırlatarak yörünge güvenliğini tehlikeye attığını savunuyor. Bu durumun sadece diğer uydular için değil, içinde insan bulunan uzay araçları için de ciddi bir çarpışma riski barındırdığı iddia edildi.

Amazon tarafı ise bu suçlamaları kabul etmeyerek karşı atağa geçmekte gecikmedi. Şirket yetkilileri, fırlatma irtifalarının yasal sınırlar dahilinde olduğunu ve herhangi bir güvenlik ihlali yaşanmadığını belirtiyor. Hatta Amazon, SpaceX’in geçtiğimiz yıl bizzat kendi roketleriyle benzer irtifalara Amazon uydularını taşıdığını hatırlatarak rakibini tutarsızlıkla suçladı. Amazon’a göre asıl mesele, SpaceX’in kendi Starlink uydularını bu bölgeye kaydırdıktan sonra şikayet etmeye başlaması.

Yörüngedeki manevra trafiği

SpaceX’in iddialarına göre, 12 Şubat 2026 tarihinde gerçekleştirilen Ariane 6 fırlatmasında Amazon uyduları, yetkilendirilen sınırın 50 ile 90 kilometre üzerine bırakıldı. Bu sapmanın, Starlink uydularını fırlatmanın hemen ardından kısa sürede tam 30 kez çarpışma önleme manevrası yapmaya zorladığı öne sürülüyor. Koordinasyon eksikliğinin telafisi güç riskler yarattığını savunan SpaceX, özellikle 480 kilometrelik irtifa civarındaki tüm araçların tehlike altında olduğunu vurguladı.

Amazon ise bu durumu teknik bir zorunluluk olarak nitelendiriyor. Fırlatma parametrelerini son dakikada değiştirmenin aylarca sürecek gecikmelere yol açacağını ifade eden şirket, mevcut irtifanın yasal “esneklik payı” içinde kaldığını savundu. Yine de SpaceX’in endişelerini gidermek adına dördüncü görevden itibaren daha alçak irtifaları kullanma sözü veren Amazon, sorunun asıl kaynağının SpaceX’in Starlink uydularını kendi fırlatma bölgelerine çekmesi olduğunu iddia etti.

Uzay çöplüğü ve gelecekteki riskler

Tartışmalar sürerken, her iki şirketin de yörünge temizliği konusunda karnesi pek parlak sayılmaz. SpaceX, son dönemde bazı Starlink uydularında yaşanan arızalar ve buna bağlı olarak oluşan yeni uzay enkazlarıyla gündeme gelmişti. Bağımsız kuruluşlar, bu enkazların çarpışma sonucu değil, uyduların içsel arızaları nedeniyle parçalanmasıyla oluştuğunu doğruluyor.

Elon Musk’ın yörüngede devasa bir veri merkezi kurma hayali düşünüldüğünde, bu tür “trafik kazası” tartışmalarının önümüzdeki yıllarda çok daha kritik bir hal alacağı açık.