Uzun süre baş aşağı durmak tehlikeli mi, bir insanı öldürebilir mi?

Uzun bir süre boyunca baş aşağı durmanın beğenilen bir tecrübe olmadığı kesin. Pekala ama ne kadar tehlikeli? Yüzünüzün kızardığı, nabzınızın arttığı ve sözün tam manasıyla kanın beyninize aktığı aksi bir şekilde asılı kalmanın gerçekte ne kadar tehlikeli olduğunu merak edebilirsiniz. Belki de şaşırtan gelebilecek bir şekilde, baş aşağı kalmaktan ölmek bile mümkün. İnsan bedeni nitekim de belli bir şekilde duracak şekilde geliştiği ve aksi duruş birtakım organlara aşırı baskı uyguladığı için, biyolojimizin desteklemediği bu durum çok tehlikeli olabilir.

Nutty Putty mağarası olayı

Baş aşağı asılı kalmanın tehlikelerine bir örnek olarak, mağara açmanın tehlikelerini vurgulayan Nutty Putty mağarası olayı gösterilebilir. ABD’deki Utah Gölü’nün batısındaki mağara, ismini duvarlarındaki, itildiğinde biraz uygulanan basınca göre tepki veren ve sızıntı yaratabilen viskoz kilden alıyor.

2009 yılında bölgede kaybolan John Edward Jones ve kardeşi Josh, kendilerini mağaranın haritası çıkarılmamış bir kısmında buldular. John 70 derece aşağıya doğru açılı bir açıklığa doğru emekledi fakat orada sıkıştı ve çıkamadı.

Ertesi gün ona ulaşan kurtarma ekipleri, koridorda yüzüstü yatan John’u kurtarmaya çalıştı. Bulunduğu pozisyon, genel olarak pompalama vazifesinde beyinde fazla kan olmaması için ekseriyetle yer çekiminden de yardım alan kalbine büyük bir baskı uyguluyordu. Kurtarma ekipleri makara sistemi kullanarak onu çıkarmaya çalıştıfakat sistem gevşedi ve başarısız oldu. 27 saat sonra John kalp krizi nedeniyle hayatını kaybetti ve mağara, vefatından bir hafta sonra o hala içerideyken kapatıldı.

Bilinmeyen akıllı organımız: Mezenter

Mezenter ismi verilen akıllı bir organ, dik durduğumuzda sindirim organlarımızı yerinde fiyat ve karaciğer gibi organların altındaki organlara sıkışmasını pürüzler. Mezenter, karın boşluğunun gerisinden bağırsaklara kadar uzanır ve bu nedenle yumuşak iç organlarımızın hareketini bir dereceye kadar durdurabilse de, yerçekimine meydan okumak için kâfi değildir.

Akciğerlerimiz ve kardiyovasküler sistemimiz de çalışmalarını kolaylaştırmak için yerçekimin yardımını kullanır. Yerçekimi, göğsümüzün havayla dolmasına ve kanın damarlarımızda hareket etmesine yardımcı olur. Lakin bir insanı aykırı çevirdiğiniz bu durum tamamen değişir ve yerçekimi bedenimizdeki sistemlere karşı çalışmaya başlar.

Baş aşağı pozisyonda ölen 10 kişi üzerinde yapılan araştırma, bu pozisyonda kalan bireylerde vefata en büyük katkının kalp yetmezliğinden geldiğini ortaya çıkardı.

Çalışmanın yazarları, “Bu olaylara dayanarak, yaşlı insanların ve bilhassa evvelden kardiyovasküler hastalıkları olan yaşlıların baş aşağı pozisyonda vefata başkalarına göre daha yatkın olduğu gözlemlendi” diye yazdı ve devam etti: “Bu, son kalp yetmezliğinin serebral ya da pulmoner işlev bozukluğundan fazla mevt sebebi olduğunu gösteriyor. Gerçek ve simüle edilmiş mikro yerçekimi şartları altında insan ve hayvan deneyleri ve gözlemlerinden elde edilen sonuçlar, bu varsayımı doğruluyor; karşıt beden konumunda artan hacim yükü nedeniyle kalbin uzun periyodik, bariz şekilde artan iş yükünün, sonunda kalp yetmezliği nedeniyle vefata yol açtığını öne sürüyor.”