Yanıtı aranan soru: “Fazla enerjiyi ne yapacağız?”

Güneş ve rüzgar hayli tesirli yenilenebilir enerji kaynakları olsalar da, her ikisinin de büyük bir sorunu var. Güneşli ve rüzgarlı havalarda, birçok yerde bu yenilenebilir enerji kaynakları o anda hakikaten ihtiyaç duyulandan daha fazla elektrik üretiyor. Lakin Güneş o kadar parlak olmadığında ya da rüzgar esmediğinde, bu yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik de ihtiyaç duyulanın altına düşebiliyor; hatta tamamen kesilebiliyor.

Bu yüzden tamamen Güneş ve rüzgar kaynaklı elektriğe güvenen bir bölgenin ya da tesisin muazzam ölçüde enerji depolayabilmesi gerekiyor. Devasa lityum iyon piller bu enerjiyi daha sonra kullanmak üzere depolayabiliyor olsa da, büyük bir pil deposu bile çoklukla dört saatte boşalıyor. Bu yüzden ABD hükümeti, araştırmacıları ve yeni kurulan şirketleri, asgarî 10 saatlik yedek güç sağlayabilen daha fazla “uzun müddetli enerji depolaması” geliştirme eforlarına teşvik ediyor.

Geçen ay Nature Communications mecmuasında yayımlanan makalenin ortak yazarı ve California Üniversitesi, San Diego’daki Yenilenebilir Enerji ve İleri Matematik Laboratuvarı yöneticisi Patricia Hidalgo-Gonzalez, “Daha fazla depolama alanı getirmek, enerjiyi daha uygun maliyetli hale getirmeye yardımcı olabilir.” diyor. Araştırmada da belirtildiği üzere, lityum piller ekseriyetle kısa müddetli enerji depoları olarak geçiyor. Her ne kadar lityum pillerle uzun periyodik enerji depolama mümkün olsa da, bu devasa batarya depolarının kurulmasının maliyeti, bir bölgenin elektriğini sağlamak için onlara güvenilmesini çok pahalı hale getiriyor.

Elbette şimdi kullanılan ve daha uzun vadeli enerji depolamayı sağlayan metotlar bulunuyor. Örneğin yapay baraj, ihtiyaç fazlası vakitlerde yüksek bir rezervuara su pompalayarak elektrik gücünü suyun potansiyel gücüne dönüştürebiliyor. Daha sonra ihtiyaç duyulduğunda da suyun akması sağlanarak hidroenerji santrallerinde olduğu gibi elektrik üretilebiliyor. Alıştığımız pillerden farklı olsa da, bu sistemde su rezervuarı tam bir pil davranıyor.

Pek çok farklı şirket de enerjiyi yer altında depolamak için çeşitli teknikleri inceliyor. Örneğin Kanada, Toronto merkezli Hydrostor isimli bir şirket, şebekedeki fazla yenilenebilir enerjiyi suyla dolu yeraltı mağaralarına basınçlı hava pompalamak için kullanıyor. Üstteki fotoğraf da bu tesislere ait.

Bu, suyun yer üstündeki bir rezervuara hareket etmesini sağlıyor. Hydrostor, şebeke elektriğe ihtiyaç duyduğunda bu suyun tekrar hazneye akmasına izin vererek daha önce depolanan havanın yüzeye itilmesini ve türbinleri çalıştırmasını sağlıyor. Hydrostor başkanı Jon Norman, bu sistemi “Yer altında bir su pistonu yaratıyoruz” diyerek açıklıyor.