Yapay zeka, evcil hayvanları da tehdit ediyor

Evcil hayvanların bakımı ve sağlık durumları da modern dünyada yaşanan dijitalleşmeden kurtulabilmiş değil. Birçok kişi veterinerin kapısını çalmadan önce, elindeki akıllı telefonla yapay zekaya güvenip minik dostunun sorununa çözüm arıyor. Ancak bu eğilim, uzmanların bakış açısına göre sanıldığından çok daha riskli.

Birleşik Krallık merkezli RSPCA, son verileriyle birlikte bu konudaki tehlikeyi net bir şekilde ortaya koydu. Yapılan araştırmalar, her on evcil hayvan sahibinden birinin klinik destek almak yerine rotasını doğrudan yapay zeka araçlarına çevirdiğini gösteriyor. Semptom takibinden beslenme planlarına kadar pek çok farklı konuda başvurulan bu sistemler, aslında uzmanlar tarafından hayvan refahı adına birer tehlike unsuru olarak görülüyor.

Teknolojinin sunduğu imkanlar göz ardı edilemez. Yine de büyük dil modellerinin canlı bir organizmanın fizyolojik ihtiyaçlarını tam olarak kavrayabilmesi mümkün değil. Uzmanlara göre, evcil hayvan sahiplerinin yapay zekaya olan bu aşırı güveni, acil müdahale gerektiren ciddi hastalıkların gözden kaçmasına neden oluyor. Bu ihmalkarlık, yalnızca hayvanın çektiği acıyı uzatmakla kalmıyor, aynı zamanda sahiplerini farkında olmadan yasalar karşısında da zor duruma düşürüyor.

Ekonomik baskılar yapay zekayı öne çıkarıyor

Hayat pahalılığı, veteriner klinikleri ile evcil hayvan sahipleri arasındaki bağı zedeleyen temel unsurlardan biri. Yıllık Hayvan Sevgisi Endeksi raporuna göre, veteriner masraflarından kaçınan kişilerin oranı hiç de azımsanmayacak seviyelerde. Her yirmi kişiden biri, ekonomik nedenlerle doğrudan yapay zekaya başvurduğunu açıkça belirtiyor.

RSPCA Direktörü Gemma Hope, bu noktada kritik bir ayrım yapıyor. Yapay zekanın eğlence veya oyun aktiviteleri gibi konularda güvenli bir yol arkadaşı olabileceğini kabul ediyor. Ancak sağlık konusuna gelince sınırlar keskin bir biçimde çiziliyor. Fiziksel muayene yapamayan, kan değerlerini analiz edemeyen veya hastalıktaki ani değişimleri gözlemleyemeyen bir yazılımdan beklenen sonuçlar, çoğu zaman yanıltıcı oluyor.

Ünlü veteriner hekim Rory Cowlam, hayvanların doğuştan gelen bir içgüdüyle acılarını saklama eğiliminde olduğuna dikkat çekiyor. Nefes darlığı, ani nöbetler veya zehirlenme şüphesi gibi kritik anlarda vakit kaybetmeden harekete geçmek şart. Kendi klinik ortamında yapay zekayı bir yardımcı araç olarak kullanan Cowlam, buradaki temel farkı şöyle özetliyor: Bir veteriner hekimin klinik verileri anlamlandırmak için yapay zeka desteği alması başka, bir kullanıcının muayeneyi tamamen atlayıp teknolojiye sığınması bambaşka bir durum.

Teknoloji ekranında görünen veriler, ne yazık ki bir canlının yaşadığı fizyolojik iflasları hissedemiyor. Şüphe duyulan en ufak bir anda, dijital sohbet ekranından çıkıp profesyonel bir uzmana ulaşmak, minik dostunuzun hayatını kurtarmanın tek anahtarı.