17. yüzyıldan kalma “vampir cesedi” bulundu; gömülme biçimiyle herkesi şaşırttı

Arkeologlar, Polonya’nın Bydgoszcz kentinin yakınlarında, 17. yüzyıldan kalma bir bayan “vampir” iskeleti bulduklarını açıkladı. Kültürler arası vampir folkloru, yakın vakitte ölen bir kişinin yaşayanları avlayan ölümsüz bir iblis olarak mezardan kalkmasını nasıl önleyeceğine dair çeşitli ipuçlarıyla dolu. Arkeologlar, 17. yüzyıldan kalma bir Polonyalı’da bu ipuçlarını kullanan alışılmadık bir insan örneği ortaya çıkardılar. Bydgoszcz yakınlarındaki mezarlıkta boynuna bir orak yerleştirilmiş ve sol ayağının baş parmağında bir asma kilit bulunan bir bayan iskeleti keşfedildi.

Vampir yaratıkların kıssaları en az 4.000 yıl öncesine, eski Mezopotamya’ya kadar uzanıyor. Örneğin, Asurlular, bebekleri beşiklerinden ya da doğmamış çocukları annesinin rahminden kaçıran, İbranice metinlerde ve folklorda da görülen aynı bir yaratıktan bahsediyor. Bunların hiçbiri çağdaş manada “vampir” olarak kabul edilmiyor, lakin onlar Yunan efsanelerinde küçük çocukların kanını emen ölümsüz bir canavar olan Lamia’nın öncüleri olarak bedellendiriliyor.

Çin folklorunda, k’uei ismi verilen diğer bir vampir çeşidi, Rus upir, Hint vetala, Rumen strigoi ve Yunan vrykolakas gibi mezardan yükselen ve yaşayanları avlayan cesetler olarak tanımlanıyor. Vampir söylentileri Doğu Avrupa’yı kasıp kavuran kitlesel bir histeriye neden olduktan sonra İngiltere’ye de sıçramıştı. 19. yüzyılda, John Polidori (” The Vampyre” 1819), Sheridan LeFanu (Carmilla, 1872) ve elbette, Bram Stoker’ın Dracula’sı (1897) çağdaş vampir çeşidini tanımladı.

Doğal olarak, buna aynı yaratıkların uyandırdığı endişe, ölülerin can kaybı kalmasını sağlamak için birçok farklı yaklaşıma ilham verdi. Orta Çağ’ın başlarında, Rus köylüleri şüpheli cesetleri mezardan çıkarır ve can kaybı yakma, baş kesme ya da kalbine tahta kazık çakma yoluyla cesedi yok ederdi. Gömülürken cesetlerin üzerine tahta kazıklar konur, yaratık kaçmaya çalışırsa kendini kazığa saplar diye düşünülürdü.

Bydgoszcz yakınlarındaki bölgedeki ilk erken ortaçağ mezarları, arkeologların mücevher, yarı değerli taşlar, bronz bir kase ve ipek giysi modülleri bulduğu 2005 ve 2009 yılları arasında keşfedildi. Nicholas Copernicus Üniversitesi’nden Dariusz Polinski liderliğindeki arkeoloji ekibi, bu yılın başlarında daha fazla eser keşfetme umuduyla bölgeye geri döndüler. Burada bir şey bulamayınca, dikkatlerini Pien köyünün yakındaki bir 17. yüzyıl mezarlığına çevirdiler.

Bulunan bayan cesedinin cenaze merasimi olağandışı olmuş olmalı, zira bayan bir vampir olarak “kalkmaya” çalıştıysa, muhtemelen cesedin başını kessin diye boynuna bir orak yerleştirilmişti. İnsanların, iblislerin bedene girmesini önlemek için bir mezarın yanına tırpan ya da orak yerleştirdiklerine dair raporlar varken, bu orağın yerleştirilmesi farklıydı. Polinski, “ölen kişi ayağa kalkmaya çalışsaydı, büyük olasılıkla başı kesilmiş ya da yaralanmış olması için uzunluğuna yerleştirilmiş” diyor. Ayak başparmağındaki asma kilidin ise “Bir devrin kapanması ve geri dönüşün imkansızlığını” yansıttığını söylüyor.

Bir öteki olağandışı özellik de, gömülme hali göz önüne alındığında, iskeletin yüksek sosyal statüye sahip bir bayana aitmiş gibi görünmesi. Başında bulunan ipek başlık kalıntıları, o periyotta düşük sınıftan birinin alamayacağı kadar pahalı giysileri olduğunu gösteriyor. Kafatasını incelediklerinde sıra dışı uzunlukta ön dişleri olduğunu gördüler. Bu fizikî özellik, bayanın bir vampir olacağından korkulmasına ve bu nedenle de gömülürken buna tedbirlerin alınmasına neden olmuş olabilir.