2025’in en büyük sorunu, bu bulaşıcı hastalık olabilir

COVID salgını çok ani bir şekilde ortaya çıkarak tüm dünyaya yayıldı ve milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine sebep oldu. Geri kalanherkesin de günlük ömründe büyük değişimlere yol açtı. Doğal olarak bu salgınla birlikte, birçok kişi bir sonraki büyük bulaşıcı hastalığın ortaya çıkması konusunda endişelenmeye başladı.

The Coversation’da yayınlanan makalesinde Mikrobiyal Biyoinformatik Doçenti Conor Meehan, şimdi büyük telaş kaynağı olan bir influenza virüsünü, 2025’te önemli bir sorun olma potansiyeline sahip olarak tanımlıyor. Bu, bazen “kuş gribi” olarak da isimlendirilen influenza A alt tipi H5N1’dir. Bu virüs, kümes hayvanları da dahil olmak üzere hem yabani hem de evcil kuşlara bulaşarak yayılıyor. Son vakitlerde, birkaç ABD eyaletinde süt sığırlarını da enfekte ediyor ve Moğolistan’daki atlarda da tespit edildi.

Kuşlari hayvanlarda grip hadiseleri artmaya başladığında, bu hastalığın insanlara bulaşma riski çoğu zaman bir tasa yaratıyor. Kuş gribi bu yıl ABD’de 61 olayda insanları enfekte ederken gözlemlendi. Bu hadiselerin çoğu çiftlik çalışanlarının enfekte sığırlarla temas etmesi ve insanların çiğ süt içmesinden kaynaklanıyordu. Evvelki iki yılda ise ABD’de yalnızca iki kuş gribi olayı bulunuyordu. İki yılın bilgileri karşılaştırıldığında, muazzam bir artış yaşandığı rahatlıkla görülebiliyor. İnsan enfeksiyonlarından kaynaklanan %30’luk bir vefat oranı da göz önünde bulundurulursa, kuş gribinin neden sağlık uzmanlarının öncelikli listelerinde yer aldığı anlaşılabilir.

Tek bir mutasyon, salgına kapı açabilir

Neyse ki, H5N1 kuş gribi beşerden beşere bulaşmıyor gibi görünüyor, bu da insanlarda bir global salgına neden olma ihtimalini büyük ölçüde azaltıyor. Ayrıyeten, grip virüslerinin bulaşma biçiminden ötürü, ekseriyetle H5N1 virüsleri insan hücrelerine çarçabuk giremiyor. Lakin kısa bir süre önce yapılan bir araştırma, grip genomunda meydana gelen tek bir mutasyonun H5N1’i beşerden beşere yayılma konusunda ustalaştırabileceğini ve bunun da bir salgını başlatabileceğini gösteriyor.

Eğer bu kuş gribi tipi bu mutasyonu geçirirse ve insanlar arasında yayılmaya başlarsa, hükümetlerin çok süratli bir şekilde yayılmayı denetim etme tedbirlerini uygulamaları gerekecek. Bu yüzden Dünya genelinde hastalık denetim merkezleri, kuş gribi ve ufukta görünen diğer hastalıklar için salgın hazırlık planları hazırladı. Örneğin İngiltere, 2025 yılında muhtemel kuş gribi riskine hazırlanarak, kuş gribine karşı müdafaa sağlayan H5 aşısından 5 milyon doz satın aldı.

İnsanlar arasında yayılma potansiyeli olmasa bile kuş gribinin 2025 yılında hayvan sıhhatini daha da fazla etkilemesi olası görülüyor. Bu durum sadece hayvanlar için bir sorun olmaktan fazla, besin tedarik zincirlerinde de aksamalara ve genel ekonomik tesirlere yol açabilir.