Antarktika buzlarla kaplı olmasaydı nasıl görünürdü? Yanıtı bilim insanları verdi

Antarktika kıtasının yaklaşık yüzde 98’i buzlarla kaplı ve kara kütlesinin büyük çoğunluğu bu buzun altında yer alıyor. Lakin, kimi inanılmaz görüntüleme teknikleri sayesinde, Antarktika kıtasının buz olmadan nasıl görüneceğine dair daha derin bir anlayış elde etmek mümkün.

Bedmap2 ismi verilen proje, 2013 yılında NASA ve İngiliz Antarktika Araştırması tarafından uydulardan, uçaklardan ve yüzey tabanlı araştırmalardan elde edilen yüzey yüksekliği, buz kalınlığı ve ana kaya topografyası hakkında çok ölçüde data kullanılarak oluşturuldu.

Haritanın gösterdiğine göre, Antarktika buz katmanının altında sıradağlar, geçitler ve pürüzlü alanlarla kaplı engebeli bir arazi yer alıyor. Dikkat alımlı bir şekilde, Victoria Land’deki Byrd Buzulu’nun altında bulunan yatağın bir kısmı deniz düzeyinden 2.870 metre aşağıda yer alıyor ve bu da Dünya’nın kıta levhalarının herhangi birindeki en alçak nokta olduğu manasına geliyor.

İngiliz Antarktik Araştırması’ndan Peter Fretwell, 2013 yılında yaptığı açıklamada “Bedmap, görülmemiş detaylarla, Antarktika’nın buz katmanlarının altındaki ana kayayı gösteriyor. Daha önce topografyaya ilişkin bölgesel bir genel bakışa sahip değildik, lakin bu yeni harita, çok daha yüksek çözünürlüğüyle, vadiler, çukurlar ve derin boğazlarla bölünmüş dağların, zirvelerin ve inişli çıkışlı düzlüklerin oluşturduğu karmaşık bir görünüm olan arazinin kendisini gösteriyor” dedi.

Buza nüfuz ederek buz kalınlığını ve buzul altı topografyasını belirleyebilen Çok Kanallı Uyumlu Radar Derinlik Sireni olarak isimlendirilen aygıt, bu bilgileri toplamak için kullanılan çok önemli araçlardan biriydi.

Buzun nasıl dağıldığını etkilediği ve iklim değişikliğine bağlı olarak yükselen okyanuslar ve hava sıcaklıkları karşısında nasıl eriyeceğini anlamak için bu buzul altı dünyasının biçimini belirlemek epey değerlidir. NASA’nın Greenbelt’teki Goddard Uzay Uçuş Merkezi buz katmanı bilimcisi Sophie Nowicki, yaptığı bir açıklamada, “Buz katmanları kar nedeniyle büyür ve bir tabağa dökülen bal aynıi dışarı doğru yayılır ve kendi yüklerinden ötürü incelir” diyor ve devam ediyor: “Yatağın biçimi en çok önemli bilinmeyen ve buzun nasıl akabileceğini etkiliyor. Tabağınızı nasıl tuttuğunuzu değiştirerek balın tabağınıza nasıl yayılacağını etkileyebilirsiniz.”

Bedmap2 dataları, Antarktika’nın 27 milyon kilometreküp donmuş su barındırdığını ve bunun erimesi halinde deniz düzeyinin yaklaşık 58 metre yükselmesine neden olacağını gösteriyor.

Mevcut iklim iddialarında Antarktika buz katmanının tamamen eriyeceği düşünülmese de, yavaş bir şekilde şok edici bir süratle çözüldüğü açık bir şekilde görülebiliyor. Son kestirimler, Antarktika ve Grönland’daki buz katmanlarının erimesinin bir sonucu olarak dünya okyanuslarının artık her yıl 4 milimetre yükseldiğini gösteriyor. Bunun, Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nde (IPCC) öne sürülen “en kötü durum senaryosu” ile neredeyse tam olarakolduğuna inanılıyor.

Buz kalınlığını ve Antarktika’nın altındaki dünyayı daha iyi anlamak için bilim insanları şu anda Bedmap3’ü geliştiriyorlar.