Doğum Sonrasında Göbek Bağı Hiç Kesilmezse Ne Olur? Aslında Kimi Kültürlerde Uygulanıyor!

Bazı kültürler, lotus doğum yani göbek bağının kesilmemesi inancını benimser. Göbek bağının kesilmemesinin bebeğe faydaları olduğu düşünülür. Kültürel inanışlara göre bunlar kısmen doğru olsa da lotus doğumda dikkat edilmesi gereken pek çok şey var.

Dünya Sağlık Örgütünün kordon klemplenmesi hakkındaki tariflerine ve kesilen mühletin tesirlerine kısaca değindikten sonra lotus doğumun neden tercih nedeni olduğuna bakalım.

Doğumdan ne kadar süre sonra göbek bağı kesilmeli?

Bu hususta Dünya Sağlık Örgütünün açık tarifi bulunuyor. Bu tarifte iki seçenek var. Birincisi erken kordon klemplenmesi yani doğum sonrasındaki 1 dakikalık süreç içerisinde kesilmesi. İkincisi ise geç kordon klemplenmesi. Bu da doğumdan sonraki 2-3 dakika içerisinde, kordondaki kan akışının bitmesinin akabinde kesilmesi.

Kordon klemplenmesinin sürecine bağlı olarak da yenidoğan sağlığı üzerine araştırmalar mevcut. 1 dakika içerisinde kesilmesi sonucunda bebekte kan volümünün arttığı, kan transfüzyonu ihtiyacı azaldığı, prematüre bebeklerde intraserebral kanama -kanın apansız beyin dokusuna ulaşıp beyin hücrelerine zarar vermesi- riski azalıyor.

Kordonun geç kesilmesi durumunda ise bilirubin bedeli bulunabilirken polisitemi görülme ihtimali de artıyor. Lakin buna bağlı hastalıklarda artış olduğunu gösteren bir çalışma mevcut değil. Ayrıyeten geç kesilen kordon ile bebeklerin 4 aylıkken demir düzeylerinin iyi seviyede olduğu ve anemiye yakalanmadıkları da son yapılan araştırmalardaki sonuçlar.

Uzmanlar bir dönem, geç kesilmesinin sarılık riskini ortaya çıkarabileceğini söylemiş olsa da ışın tedavisi ile bu sorun da basitçe ortadan kaldırılıyor. Velhasıl geç kordon klemplenmesinin gözle görülür herhangi bir yan tesiri yok. Tabii ki bu durum meselesiz doğumlar için geçerli. Bebekte bir sıkıntı ya da acil müdahale gerektiren durumlarda kordonun ne zaman kesileceğine tabip karar vermeli.

Gelelim asıl mevzumuza. Pekala bu göbek bağı hiç kesilmezse ne oluyor?

Lotus doğum olarak da bilinen bu metot, göbek kordonunun plasenta ile ilişkisinin hiç kesilmemesini içeriyor. Plasentanın kendiliğinden doğmuş, faal doğurtulmamış kuralı olan doğumda yer çekiminin gücü kullanılıyor ve göbek kordonu plasentaya bağlı kalıyor, bir süre sonra kendiliğinden ayrılıyor.

Günümüzde lotus doğum kültürünü benimsemiş ülkeler epeyce fazla.

Eski Mısır, Çin ve Hindistan’da uygulanan bu yol günümüze kadar geliyor ve hâlâ kimi kültürlerde kendine yer buluyor. Eski periyotlardan sonra 1970’lerde Rusya ve ABD’de tekrar uygulanmaya başlayan doğum hali, birtakım ritüellere de dahil oluyor.

Bazı kültürlerde, kordon ve plasentanın gücüne inanılırken plasenta parçalarının Dünya ve Güneş’in yaratılmasında etkili olduğu varsayılıyor. Plasentanın Yeni Zelanda yerlilerindeki ismi ise “Whenua” yani “toprak”. Toprak nasıl insanı besliyorsa bu yerlilere göre plasenta da insanı besliyor. Ukrayna’daki klasik ebeler ise plasentadan, bir sonraki bebeğin cinsiyetini bilme inancı var.

İnançlar bunlarla da sınırlı değil. Daha değişiğini duymaya hazır mısınız? Romanya Transilvanya’da plasenta, yakılarak gömülüyor ya da plasentanın külleri baba tarafından suya karıştırılarak içiliyor. Bunu ise çocuk sahibi olmamak için yapıyorlar.

Güney Afrika’nın insan dokusu yasası, doğumların konutlarında yapılmasına neden oluyor.

Güney Afrika’da lotus doğumu konutlarında yapanların sayısı ise bir dönem artış gösteriyor. Zira Güney Afrika yasalarında insan dokusu, kanı ve üreme hücreleri sadece tıbbi amaçlarla kullanılır. Göbek kordonunu ve plasentayı almak isteyen bayanlar ise bunu hastanede yapamadığı için meskenlerinde doğum yapmayı tercih ediyor. Bu da tabii ki bakımsızlıktan kanama, enfeksiyon ve ölümleri de beraberinde getiriyor.

Güney Afrika; AIDS, hepatit ve sifiliz (frengi) aynıi hastalıkların gebe bayanlarda fazla olması nedeniyle de 1996’da yasa, tekrar düzenleniyor. Bayanların ritüellerinin maddelerle çatışmaması için kimi düzenlemeler getiriliyor. Bu düzenlemeler ne kadar mantıklı bilemeyiz ama enfeksiyon oluşmaması için plasentanın yenmeden önce pişirilmesi öneriliyor.

Peki lotus doğum neden tercih ediliyor? İnanılan yararları neler?

Lotus doğumdan yana olanların inançları birden fazla. Destekleyenlere göre kordondan kan akışı dursa bile enerji akımı devam ediyor ve plasentanın varlığı bebeğe güvence veriyor. Bebeğin anneden ayrılmasındaki süreci yumuşatması ve doğumdan sonraki olumsuz dış tesirlerden bebeğin korunması için de bu doğum çeşidi tercih ediliyor. Emzirme ve manevi ilişkilerin güçlenmesi ismine da bu uygulamayı seçenler var.

Lotus doğum, sezaryenle yani olağan doğum dışında dünyaya gelmiş bebekler ile prematüre doğanların teneffüsünün, kesilmeyen göbek bağı ile devam ettiği de savunuluyor. Bu durumda bebeğin doğal ritmi yakalaması ve travma riskinin azalması da plasenta ile oluyor.

Zararlarına geçecek olursak tabii ki önemli tepkiler karşımıza çıkıyor.

Lotus doğumu eleştirenler ve yaşanan olaylar gösteriyor ki göbek kordonunun kekesilmemesinin getirdiğilumsuz yanlar var. Bebekte bakteriyel kolonizasyonu, enfeksiyonlar, anne ve bebeğin rahatsızlık hissi ile hijyen problemleri yaygın olarak bildirilen sonuçlar. İdrar yolu enfeksiyonları, hipovolemik şok ve hepatit ise lotus doğumun riskleri arasında.

Annelerin için de epey riskli durumlar söz konusu. Doğumda beklenmedik sonuçlar, 1993 ila 2014 yılları arasında %200 artarken 2014-2018 yılları arasındaki lotus doğum yapan bayanlarda depresyon %30 artıyor.

Bu problemlerin ortaya çıkmaması için lotus doğum yapanlar, göbek bağı bakımını nasıl yapıyor?

Doğumun akabinde plasenta derin bir kaba konuluyor ve kan süzülüyor. Kan, mukus ve diğer unsurlardan arındırılması için de suyun altında yıkanıyor. Tabii ki plasenta açıkta kalmıyor ve göbek kordonu düşene kadar kabın içerisinde tutulup altına pamuklu kumaş ya da bebek bezi emici eşyalar konuluyor.

Gerektiği zaman düşmesi için bu uygulama tercih edilirken kimi bayanlar, göbek kordonunun kuruması için deniz tuzu ya da biberiye kullanıyor. O zaman niçin “Erken ya da geç dönem kesilmesi yapılmıyor?” onu anlamış değiliz. Bu uygulamayı da yüksek oranda plasentayı kullanacak olan bireylerin yaptığı varsayılabilir. 

Araştırmalar ne diyor?

Kimi lotus doğumu önerirken kimi de ziyanları yüzünden bu mevzuyu pahalandırmıyor bile. Lakin doğum sonrasındaki bebeklerin süreçleri de kimi ülkeler tarafından araştırma altına alınmış.

Endonezya’daki bir çalışmada lotus doğum ve doğumdan derhal sonra göbek bağı kesilen olağan doğum karşılaştırılmış. Lotus doğumla dünyaya gelen bebeklerin büyümelerinde bir fark yokmuş lakin gelişmelerinde olumlu fark bulunmuş.

Hatta o denli ki bu araştırmada lotus doğan bebeklerin, bu türlü doğmayan bebeklere göre daha ileride olduğu savunulmuş. Anemiden korunmaları, bağışıklık sistemlerinin daha iyi olduğu ve motor ve bilişsel sistemlerin yanı sıra öz inançlarının daha yüksek olduğu da söylenmiş.

Endonezya’da olumsuz özellikleri sunulan araştırmalar da var. Lotus doğumun yapıldığı iki olaydan birinde doğumun 48. saatinde yetersiz beslenme, ikincisinde ise 72. saatte sarılık oluşmuş ve hastaneye yatış gerçekleşmiş.

Aile lotus doğuma karar verirse…

Klinik incelemesi yapılan olaylar ve sınırlı sayıdaki çalışmalar, anne-bebek bağlanması ve anemiden korunması gibi birtakım yararlar sunsa da sepsis ve sarılık gibi riskli istikametleri de göstermekte. Bu yüzden de bu doğum prosedürünü tercih edecek şahısların, lotus doğum hakkında ispata dayalı verilerin sınırlı olduğunu bilmesinde yarar var.