Mars’taki beklenmedik bir sürpriz NASA bilim insanlarını da heyecanlandırdı

NASA, ismini Wyoming’deki Yellowstone Milli Parkı’ndaki doruktan alan, “Bunsen Zirvesi” olarak bilinen Mars’taki tuhaf kayayı yakından inceliyor. Bu kaya, Perseverance keşif aracı kayayı ilk defa fotoğrafladığı andan itibaren NASA bilim insanlarının dikkatini çekmişti.

NASA, keşfinden kısa bir süre sonra yaptığı açıklamada, “çevredeki yerde yüksek durduğu ve sol yüzünde enteresan bir yüzey dokusuna sahip olduğu için bu kaya ilgi çekiciydi” dedi ve devam etti: “Kayanın imajda göze çarpan diğer bir özelliği de gezicinin derhal önündeki neredeyse dikey yüzdü. Dikey bir yüz, birkaç nedenden ötürü bilim ekibinin ilgisini çekiyor: Birincisi, bir kayanın dikey yüzü, kayada meydana gelebilecek herhangi bir kimyasal ya da fizikî tabakanın enine kesit görünümünü verebilir. İkincisi, dikey bir yüz çoklukla daha az tozla kaplıdır, bu da bilimsel araçlarımız için iyi bir haber.”

Perseverance, 11 Mart’ta spektrometrelerini kullanılarak “neredeyse saf” silika ile bir ortada tutulan yüzde 75 karbonat taneleri olduğunu bulduktan sonra tahlil için 1,7 metreye 1 metrelik kayadan bir örnek toplamak için sondaj aletini kullandı. Perseverance’ın vazifesinin büyük bir kısmı, antik mikrobiyal hayatın işaretlerini içerebilecek kaya ve toprak örneklerini toplamaktır ve bunun benzeri kayalar, onu bulmak için en iyi talih olabilir.

Kaliforniya Pasadena’daki Caltech’teki Perseverance proje bilimcisi Ken Farley, “Basitçe söylemek gerekirse, Jezero Krateri”ni araştırmaya karar verdiğimizde bulmayı umduğumuz cins bir kaya buydu” dedi ve devam etti: “Yeni örneklediğimiz kayadaki minerallerin neredeyse tamamı sudan yapılmıştı; Dünya’da, suda biriken mineraller çoklukla eski organik malzemeleri ve biyolojik imzaları yakalama ve muhafaza konusunda başarılıdır. Bu kaya bize, oluştuğu sırada mevcut olan Mars iklim şartları hakkında da bilgi verebilir.”

Daha fazla tahlil yapılması gerekmesine karşın ekip, kayanın eski bir gölün kesimi olabileceğine inanıyor.

West Lafayette, Indiana’daki Purdue Üniversitesi’nden Perseverance bilim insanı Briony Horgan “Hala kenarları araştırıyoruz ve bilgi topluyoruz, lakin şu ana kadar elde edilen sonuçlar, buradaki kayaların eski bir gölün kıyılarında oluştuğu istikametindeki hipotezimizi destekleyebilir” diyor ve ekliyor: “Ayrıca bilim ekibi, karbonat ve silika oluşturmanın öteki yolları olduğundan ötürü, Kenar Birimi’nin kökenine ilişkin öbür fikirleri de değerlendiriyor. Lakin bu kaya nasıl oluşmuş olursa olsun, bir örnek almak hakikaten heyecan verici.”

Perseverance, Jezero Krateri boyunca örnek toplamaya devam edecek ve çok daha eski kayaları içerdiği düşünülen “Parlak Melek” olarak isimlendirilen bir bölgeye doğru yola çıkacak. Şayet her şey planlandığı giderse, örnekler 2028’de gezegene gidecek bir örnek toplama misyonuyla Dünya’ya geri getirilecek.