Takla atabilen muazzam deniz aracı R/P FLIP, artık bir hurda

Yüzen Aygıt Platformu R/P FLIP’i hiç duydunuz mu bilmiyoruz… Nitekim cinsinin tek örneği olan etkileyici araç, ne yazık ki artık açıklanmayan bir hurdalıkta modüller halinde duruyor.

108 metre uzunluğundaki FLIP, klasik bir deniz aracıi yatay olarak denize çekilmek üzere tasarlanmış bir okyanus araştırma platformuydu. İstenildiği vakitler kısmen su ile doldurulabiliyor ve 90 derece çevrilebiliyordu, bu sayede de gövdesinin 90 metreden büyük bir kısmı suya batarken dikey bir şekilde durabiliyordu. Etkileyici bir şekilde, bu inanılmaz manevrayı yalnızca 20 dakikada gerçekleştiriyordu.

Devasa araç, savaş sonrası periyotta Scripps Deniz Fizikî Laboratuvarı’ndaki araştırmacılar tarafından geliştirildi ve ABD Donanması ismine Scripps Oceanography tarafından işletildi. İlk takla atma hareketini 23 Temmuz 1962’de Washington Eyaleti’ndeki sessiz bir fiyortta gerçekleştirdi. Bir dizi testte yeteneklerini kanıtladıktan sonra Eylül 1962’de faaliyete geçmek üzere San Diego’ya çekildi. Su üzerinde durma biçimini değiştirebilen platform, çalışma ömrünün birçoklarını Pasifik’te geçirdi.Atlantik’te de görev aldı.

FLIP, 60 yılı aşkın bir süre boyunca okyanus ve atmosfer olayları hakkında çok önemli müşahedeler yapmak için kullanıldı. Uzmanlık alanlarından biri, ses dalgalarının okyanustaki sıcaklık ya da tuzluluk değişiklikleri benzeri durumlardan nasıl etkilendiğini gösteren akustik araştırmalardı. Hatta bilim insanlarının balinaların daldığı derinlikleri ve Dünya’nın daima değişen kabuğunun özelliklerini incelemesine yardımcı oldu.

Ne yazık ki pek çok şey gibi FLIP de, COVID-19 ve akabinde gelen global ekonomik kriz sonrasında hükümet harcama kesintilerinden etkilendi. Kimi zorlu mali kararların akabinde ABD Donanması platformun çalışmalarını sonlandırdı.

R/P FLIP yatay halde yüzerken

Sea Power Magazine’in bildirdiğine göre ABD Donanması Deniz Araştırmaları Ofisi Program Sorumlusu Rob Sparrock, 2021’de yaptığı bir açıklamada platformun beş ya da on yıl daha çalışmasını sağlamanın yaklaşık 8 milyon dolara mal olacağını açıklamıştı.

FLIP’in bilim dünyasına katkılarından ötürü bir müze ortamında sergilenmesi umuluyordu, lakin en sonunda hurdaya çıkarılmasına karar verildi. FLIP, Ağustos 2023’te modüllere ayrıldığı bir sökme sürecinin akabinde geri dönüşüm tesisine doğru son seyahatini yaptı.