Bill Gates’in de destek verdiği “tereyağı projesi”

Yeni bir şirket, tam manasıyla sıfırdan tereyağı yapmanın bir yolunu buldu. Şirket, hayvanlara, bitkilere ya da tarım topraklarına ihtiyaç duymadan, havadan alınan karbondioksitten ve sudaki hidrojenden yağ üretmenin yollarını geliştiriyor. Bu teşebbüsün arkasında, milyarder Bill Gates’ten yatırım alan Orca Sciences çatısı altında yönetilen Savor isimli bir şirket bulunuyor.

Araştırmacıların emeli, çiftçiliklere duyulan ihtiyacı ortadan kaldırarak global emisyonların yüzde 8,5’ini oluşturan tarımın ürettiği sera gazı emisyon ölçüsünü azaltmak olarak belirtiliyor.

Gates, çalışmayla ilgili bir blog yazısında “Süreç herhangi bir sera gazı salmıyor, hiçbir tarım yeri kullanmıyor ve klâsik tarımın kullandığı suyun binde birinden daha azını kullanıyor” dedi. Ayrıyeten Gates’in söylediğine göre, Savor’un en yeni eserlerinden biri olan tereyağının tadı gerçeğiyle benzer. Gates, “En değerlisi, tadı sahiden çok hoş, tıpkı gerçeği gibi, zira kimyasal olarak öyle” diyor ve ekliyor: “Gerçek tereyağı yemediğime inanamadım.”

Temel olarak yağlar, değişen karbon ve hidrojen atomu zincirlerinden oluşur. Bu kimyasal yapı taşlarını su ve havadan elde etmek ve daha sonra bunları hayvanlarda ve bitkilerde bulunanlarla moleküler olarak aynı olan yağlara dönüştürmek için biyokimyasal süreçlerden yararlanmak mümkündür. Savour, et, tereyağı ve sütteki yağlar yağları üretmenin yanı sıra, dünyada en çok tüketilen ve doğal dünya üzerinde büyük tesiri olan bitkisel bazlı yağ olan palm yağı sıkıntısını da çözmeye çalışıyor.

Ancak bu sürecin en büyük zorluklarından biri, uygun maliyetli hale getirilerek potansiyel fiyatını düşürmek ve tüketiciler için daha cazip hale getirmek. Yeniden de araştırmacılar, üretimin ölçeğini büyütmenin teoride çok fazla sorun olmaması gerektiğini söylüyor. Geçtiğimiz yıl Nature Sustainability’de yenilebilir yapay yağların üretilmesi hakkında yayınlanan bir araştırmanın başyazarı olan Kaliforniya Üniversitesi bilim insanı Profesör Davis, “Yağların güzelliği, onları biyoloji içermeyen süreçlerle sentezleyebilmenizdir. Tamamen kimyadır ve bu nedenle harika verimlilik sağlayan daha yüksek basınçlarda ve sıcaklıklarda çalışabilirsiniz. Bu nedenle bunu büyük ölçeklerde yapmak için büyük reaktörler inşa edebilirsiniz” diyor.