Tarihi uçuştan tarihi bir video geldi

NASA’nın X-59 süpersonik jetinin geçtiğimiz ay gerçekleşen tarihi ilk uçuşuna ait yeni bir video, havacılık dünyasında büyük yankı uyandırdı. X-59, NASA’nın deneysel bir aracı olarak, ses hızından daha hızlı uçarken bile ses patlaması yaratmama hedefiyle geliştiriliyor.

Video, 28 Ekim’de California’daki Palmdale Bölgesel Havalimanı’ndan kalkan X-59’un ilk uçuşu sırasında çekildi. Görüntüler, Mojova Çölü’nün turuncu ışıkları altında jetin ultra uzun burnunun hafifçe esnediği anları yakalıyor. Kokpit, görev kontrol alanı ve takip eden uçaklardan alınan görüntüleri birleştiren video, kalkış, uçuş ve iniş anlarını gösteriyor; ayrıca NASA’nın baş test pilotu Nils Larson‘ın kokpitten çıkarak tebrikleri kabul ettiği anı da izleyicilere taşıyor.

X-59, NASA ile havacılık devi Lockheed Martin‘in Palmdale’deki ünlü Skunk Works tesisinin işbirliğinin ürünü. Uçuşun ardından Lockheed temsilcileri, ilk uçuşun “tam olarak planlandığı gibi gittiğini” belirten bir açıklama yaptı. Uçuşun gerçekleştiği dönemde ABD hükümeti kapalıydı, ancak bazı kritik faaliyetler için istisna tanındı.

NASA’nın vekili Sean Duffy, aynı açıklamada X-59’u “Amerikan dehasının bir simgesi” olarak nitelendirdi. Duffy, “Amerikan ruhunun sınırı yok. Daha uzağa, daha hızlı ve daha sessiz gitme arzusu DNA’mızın bir parçası. Bu çalışma, Amerika’nın havacılıktaki lider konumunu sürdürüyor ve halkın uçuş şeklini değiştirme potansiyeline sahip” dedi.

Palmdale’de bulunan NASA’nın Armstrong Uçuş Araştırma Merkezi’nde X-59 üzerindeki geliştirme çalışmaları devam edecek. Jetin, oluşturduğu titreşimleri ölçmek için Mojave çevresine yayılmış mikrofonların üzerinden uçuş testlerine devam etmesi bekleniyor. Diğer uçaklar da şok dalgalarını hava sensörleri kullanarak ölçecek.

Ticari havacılığın geleceği hızlanıyor

ABD’de kara üzerinde süpersonik uçuşlar, ses patlaması endişesi nedeniyle 1973 yılından itibaren yasaklanmıştı. Ancak X-59, vaatlerini yerine getirebilirse, ticari süpersonik uçuşu yeniden mümkün hale getirebilir. Daha hızlı hava yolculuğu, sadece ticari yolcular için değil, aynı zamanda acil tıbbi durumlar, afetler veya askeri ihtiyaçlar durumunda nakliye için de büyük bir ivme yaratacaktır.

Beyaz Saray da bu hıza destek veriyor. Başkan Donald Trump, bu yılın başlarında Federal Havacılık İdaresi FAA’ya ABD’deki süpersonik uçuş kısıtlamalarının nasıl kaldırılabileceğini incelemesi talimatını veren bir başkanlık emri yayımladı.

Elbette, süpersonik uçuşları rutin hale getirmeye çalışan sadece Lockheed Martin ve NASA değil. Boom Supersonic’in XB-1 jeti de Ocak ayında kendi tarihi uçuşunu gerçekleştirdi ve Mojave üzerinde ses duvarını aştı. Bu önemli adım, bağımsız olarak geliştirilen ticari bir uçağın ABD kıtası üzerinde böyle bir başarıya ulaşan ilk uçak olmasını sağladı.