Erime hızı tahminlerin ötesine geçti: Milyonlarca evi su basabilir

Yapay zeka modelleri, Dünya üzerindeki buz kütlelerinin durumunu ve geleceğini tahmin etme biçimimizi adeta baştan yazdı. Venedik Ca’ Foscari Üniversitesinden Niccolò Maffezzoli önderliğindeki bilim ekibi, buzul analizleri için IceBoost v2.0 isimli özel bir yazılımı devreye soktu.

Saha gözlemlerinden elde edilen 7 milyondan fazla ölçüm verisiyle eğitilen model; arazinin eğiminden sıcaklığa ve buz akış hızına kadar 26 farklı fiziksel faktörü harmanıyor. Scientific Data dergisinde paylaşılan sonuçlara göre bu yeni sistem, eski yöntemleri %40 doğruluk farkıyla geride bıraktı. Yapılan hesaplamalarsa şaşırtıcı. Doğu Grönland’daki Geikie Platosu‘nda yer alan kütlelerin önceki tahminlerin neredeyse iki katı kadar buz barındırdığı ve kalınlığın 2 kilometreye ulaştığı saptandı.

Söz konusu çalışma, Antarktika ve Grönland ana karaları dışındaki dağ buzullarına odaklandı. Elde edilen verilere göre bu alanlarda tam 150 bin kilometreküp buz bulunuyor. Bu devasa kütlenin erimesi ise, küresel okyanus seviyelerini doğrudan 32,3 santimetre yukarı taşıyacak potansiyele sahip. Özellikle Alp, Ant ve Himalaya dağlarındaki erime hızı, kar yağışının getirdiği yenilenme kapasitesini çoktan aştı.

Durum sadece kıyıları değil, karasal yaşamı da doğrudan etkiliyor. Dünya genelinde nehir sularıyla beslenen yaklaşık 1,9 milyar insan, günlük tatlı su ihtiyacını bu buzulların erimesiyle oluşan akıntılardan karşılıyor.

İngiltere kıyılarından uydu verilerine uzanan tehlike

İngiltere Meteoroloji Ofisi ve Bristol Üniversitesi uzmanları, geleceğe dönük bilgisayar simülasyonlarıyla riskin boyutunu somutlaştırdı. Hazırlanan senaryolara göre yükselen sular, 2300 yılına kadar İngiltere’de 1,7 milyon evi sular altında bırakabilir. Hatta ada ülkesinin bazı bölgeleri tamamen yaşanamaz hale gelebilir. Bristol Üniversitesinden Profesör Matt Palmer, okyanusların ve buz kütlelerinin küresel ısınmaya yavaş tepki vermesi nedeniyle bu yükselişin önümüzdeki yüzyıllar boyunca durdurulamayacağını vurguluyor.

Tehlike uzak geleceğe ait görünse de mevcut veriler değişimin hızlandığını kanıtlıyor. Uydu ölçümleri net. 1999 yılından bu yana deniz seviyesi ortalama 9,38 santimetre yükseldi. Yıllık ortalama 3,64 milimetre olan bu artış hızı, 2012 yılından itibaren vites artırarak yıllık 4,1 milimetre seviyesine ulaştı.