Güneş Sistemi Dışındaki İlk Uydu Keşfedildi: Âdeta Jüpiter Büyüklüğünde!

Bugüne kadar Güneş Sistemi’nin ötesinde, yani kendi kozmik mahallemizin dışında 6.000’den fazla ötegezegen keşfetmeyi başardık ancak bu uzak dünyaların etrafında dönen doğal uyduları, yani “exomoon”ları tespit etmek araştırmacılar için çok daha zorlu bir mücadele oldu. Avrupa Güney Rasathanesi’nin Şili’deki Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler, nihayet bu konudaki ilk somut kanıtlara ulaştılar.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

Yapılan gözlemler, CD-35 2722 sisteminde uydu benzeri bir nesnenin varlığına dair güçlü işaretler sundu. Kesin doğrulama için ileri gözlemler gerekse de bu gök cismi Güneş sistemi dışındaki ilk doğrulanmış doğal uydu olmaya aday gösteriliyor. Ne var ki bu keşfi çevreleyen ilginç ve karmaşık bir durum söz konusu. Keşfedilen bu nesne o kadar devasa ki “uydu” tanımını neredeyse tamamen zorluyor. Gezegen arayışlarında sıklıkla karşılaştığımız taşlı ve buzlu küçük uyduların aksine, tespit edilen bu “exomoon” tek başına dev bir gezegen boyutunda.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

Gezegen mi uydu mu?

Söz konusu gök sisteminin yapısı, bizim Güneş sistemimizden son derece farklı bir mimariye sahip. Sistemin merkezinde, Güneş’in kütlesinin yaklaşık yarısına sahip genç bir yıldız olan CD-35 2722 yer alıyor. Bu yıldızın yörüngesinde ise Jüpiter’in kütlesinin yaklaşık 37 katı büyüklüğünde, CD-35 2722 B adında bir kahverengi cüce yıldız dönüyor.

İşte yeni keşfedilen ve uydu olarak değerlendirilen dev nesne, tam olarak bu kahverengi cüce yıldızın etrafında turluyor. Araştırmacılar, bu adayın minimum kütlesinin yaklaşık 0,9 Jüpiter kütlesine eşit olduğunu ve yörünge süresinin ortalama 170 gün sürdüğünü tahmin ediyor. Evrendeki bu karmaşık konumlandırma nedeniyle gökbilimciler şimdilik resmî bir “exomoon” etiketi yapıştırmaktansa “öte-uydu” terimini kullanmayı daha güvenli buluyorlar. Zaten günümüzde astrofizik dünyasında kabul görmüş resmi bir “exomoon” tanımının bulunmaması, ev sahibi gök cisminin kendisi bir kahverengi cüce yıldız olduğunda sınıflandırmayı iyice içinden çıkılmaz bir hâle getiriyor.