Tarihin en büyük halka arzı: SpaceX 75 milyar dolarla piyasaya çıktı

SpaceX, ABD’de gerçekleşen en büyük halka arzda hisse başına 135 dolar fiyat koydu. Şirket bu adımla 1,77 trilyon dolarlık değerlemeye ulaştı.

Toplam satış 555,56 milyon hisse üzerinden yapıldı. Halka arzdan 75 milyar dolar gelir toplandı. Bu rakam, bugüne kadar görülen en büyük halka arz oldu.

SpaceX bu fiyatlamayla birlikte, dünyanın en değerli şirketleri arasına girdi. Şirket, cuma günü Nasdaq’ta işlem görmeye başlayacak.

Değerleme büyük, kârlılık zayıf

Şirketin değeri, birçok büyük finans ve teknoloji devini geride bıraktı. Buna rağmen SpaceX geçen yıl zarar açıkladı. Gelir seviyesi de bazı dev şirketlerin gerisinde kaldı.

Piyasa değeri; JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, Meta Platforms ve Tesla gibi şirketlerin üzerine çıktı.

Bu durum, değerlemenin gerçek performansa mı yoksa beklentiye mi dayandığı tartışmasını büyüttü.

Piyasa ilk gün sonrası performansı izleyecek

Yatırımcılar şimdi ilk gün değil, sonraki haftalara odaklanıyor. Piyasanın fiyatlamayı nasıl sindireceği kritik görülüyor.

Bir yatırım yöneticisi, fiyatlamanın dengeli olduğunu söyledi. Ona göre bireysel yatırımcı talebi süreci belirleyebilir. Ancak asıl test, ilk gün sonrası devam eden alım ilgisi olacak.

Rekor halka arz kırıldı

Bu işlem, daha önceki rekoru geride bıraktı. 2019’da Suudi Aramco 25,6 milyar dolar toplamıştı. Enflasyonla birlikte bu rakam yaklaşık 33,2 milyar dolara denk geliyordu.

SpaceX’in 75 milyar dolarlık halka arzı bu seviyeyi açık ara geçti.

Fiyatlama süreci alışılmışın dışında ilerledi

Şirket fiyatı öğleden sonra açıkladı. Normalde bu tür işlemler, piyasa kapandıktan sonra duyurulur.

Elon Musk süreci daha farklı yönetti. Şirket, hisselerin yaklaşık yüzde 30’unu bireysel yatırımcıya ayırdı. Bu oran, standart halka arzlara göre yüksek kaldı.

Ayrıca fiyat, klasik “talep toplama” süreci tamamlanmadan netleşti. Bu da fiyat keşfi sürecinin zayıf olduğu eleştirisini getirdi.

Güçlü kontrol, tek elde yoğunlaşan yapı

Halka arz sonrası Musk’ın şirketteki kontrolü yüksek kalıyor. Oy gücünün yaklaşık yüzde 82’si onun elinde olacak.

Bu yapı, şirketin kurumsal yönetim tarafında tek merkezli bir kontrol modeline işaret ediyor.

İş modeli Starlink’e dayanıyor

Şirketin gelirinde en büyük payı Starlink alıyor. Sistem, birçok ülkede milyonlarca kullanıcıya internet sağlıyor.

Starlink, şirketin ana gelir motoru olarak öne çıkıyor.

SpaceX ayrıca Alphabet ile uzun vadeli bir bulut bilişim anlaşması yaptı. Alphabet bu anlaşma ile veri merkezi kapasitesini SpaceX’e açtı.

Pazar hedefi büyüyor, risk de büyüyor

Şirket, faaliyet alanının toplam potansiyelini 28,5 trilyon dolar olarak hesaplıyor. Bu rakam, uzay, internet ve yapay zekâ alanlarını kapsıyor.

Blue Origin gibi rakipler de devlet kontratları ve ticari uzay projeleriyle alanı büyütmeye çalışıyor.

xAI tarafı ise SpaceX ekosisteminde yapay zekâ entegrasyonunu güçlendiren bir başka başlık olarak görülüyor.

Piyasa kısa vadeli hareket bekliyor

Analistler, ilk işlem gününde sert fiyat hareketi bekliyor. Ancak asıl resmin birkaç hafta içinde netleşeceğini söylüyor.

Bazı yorumlara göre ilk gün yükselişi sınırlı kalırsa bu, beklentinin zayıf olduğu anlamına gelecek. Daha sert bir yükseliş ise tamamen hype etkisini gösterecek.