Öğrencilerin yüzde 98’i yapay zeka kullanıyor, peki ama ne için?

Yapay zeka, üniversite koridorlarında uzun süredir şüpheyle karşılanıyor. Eğitimciler kopyacılıktan söz ediyor, kurumlar yasaklar getiriyor. Lenovo’nun Avrupa genelinde 18-25 yaş grubunu kapsayan yeni araştırması ise bu tablonun ne kadar eksik olduğunu gözler önüne sermiş durumda: Öğrencilerin yüzde 98’i yapay zekadan bir şekilde yararlanıyor; üstelik çoğu bunu ödev yaptırmak için değil, aklını daha verimli kullanmak için yapıyor.

Veriler incelendiğinde öne çıkan kullanım alanları not alma, uzun metinleri özetleme ve beyin fırtınası; her biri yüzde 72-73 bandında. Yani yapay zeka, öğrencilerin önündeki idari ve organizasyonel yükü üstleniyor. Evrak işlerinden kurtulan gençler, o zamanı daha özgün akademik üretim için kullanıyor.

Bu dönüşümün en belirgin yaşandığı ülke Birleşik Krallık. İngiliz öğrencilerin yüzde 79’u yapay zeka destekli not alma ve el yazısını metne çeviren uygulamaları her hafta kullanırken, yüzde 78’i özet ve fikir üretme araçlarına başvuruyor. Yükseköğretim Politika Enstitüsü HEPI’nin verileri de aynı yönde; 2024’te yüzde 66 olan kullanım oranı, 2026’da yüzde 95’e fırlamış durumda. Öğrenciler bu araçları ağırlıklı olarak karmaşık kavramları anlamak (yüzde 61), akademik kaynakları özetlemek (yüzde 49) ve hızlı bilgi aramak (yüzde 36) için tercih ediyor.

Böyle bir tablo karşısında, yani yapay zekanın tamamen olumlu amaçlar için kullanılmasının ortaya çıkmasının ardından, üniversiteler de yavaş yavaş tutumlarını yumuşatmaya başladı. Yapay zeka kullanımını kurumunun teşvik ettiğini düşünen öğrencilerin oranı geçen yılki yüzde 28’den bu yıl yüzde 36’ya çıktı.

Bu değişim tabii ki cihaz pazarına da yansıyor. Öğrencilerin yüzde 94’ü tabletin öğrencilik hayatında vazgeçilmez olduğunu söylüyor; yapay zeka destekli bilgisayarların fiyatlarının yükselmesiyle birlikte bütçe dostu tablet satışları hız kazandı. Lenovo bu dönemde yüzde 20’lik sevkiyat artışıyla öne çıksa da küresel tablet pazarı yılın ilk çeyreğinde yalnızca yüzde 0.1 büyüyebildi. Analistler tüketicilerin bundan böyle ya daha ucuz modellere yöneleceğini ya da satın almayı tamamen erteleyeceğini öngörüyor.