Özel renkleri için yapay yöntemlerle çoğaltılan ve genetik olarak tümör geliştirmeye açık hale gelen geko türü, tıp dünyasının yeni modeli haline geldi. Bilim insanları, bu canlılar sayesinde kanserin doğal seyrini ve yayılma süreçlerini laboratuvarda detaylıca inceliyor.

İnsanoğlunun doğaya yaptığı müdahaleler kimi zaman hiç beklenmeyen sonuçlar doğurabiliyor. Canlı yetiştiricilerinin sarı ile beyaz renkli leopar geko kolonisinde fark ettiği aniden ortaya çıkan bir mutasyon, ticari kaygılarla seçici üretim üzerinden çoğaltıldı. Ancak bu yapay müdahale, “lemon frost” adı verilen kertenkele türünün genetik olarak tümör geliştirmeye aşırı yatkın bir yapıya kavuşmasına yol açtı.
İronik şekilde, yetiştiricilerin yaptığı bu hatadan doğan canlılar, günümüzde tıp dünyasının en büyük hastalıklarından birine ışık tutuyor. Nottingham Üniversitesi araştırmacıları, BMC Biology dergisinde yayımladıkları detaylı çalışmada gekoların bu özel durumunu mercek altına aldı.
Tümör üreten yapısı inceleme imkanı veriyor
Tipik kanser araştırmalarında laboratuvar farelerinde tümör oluşumu dışarıdan müdahalelerle tetiklenir. Lemon frost gekolarında ise süreç tamamen doğal seyrinde ilerliyor. Bireylerin yaklaşık yüzde 80’inde genç yaşta agresif tümörler beliriyor ve bu dokular kısa sürede vücudun diğer alanlarına sıçrıyor. Araştırma ekibinden Dr. Ylenia Chiari, kertenkelelerdeki bu tümör yapısının insanlardaki kanser gelişimine yüksek oranda benzerlik gösterdiğini vurguladı.
Yürütülen gen dizilimi analizlerinde, canlının tümörlerinde yer alan genler ile filament organizasyonları tek tek belirlendi. Elde edilen veriler, gekoların tümör yapısındaki birçok gen ve sürecin insanlardaki kanser türleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu kanıtladı. Bilim insanları önümüzdeki süreçte bu kertenkele türündeki genetik bozulmayı nasıl tersine çevirebileceklerini ve tümör yatkınlığını nasıl yok edebileceklerini çözmeyi hedefliyor. Hayvan biyolojisinin sunduğu bu sıra dışı model sayesinde insanlık adına kanser tedavilerinde yepyeni kapıların aralanması bekleniyor.