Ebeveyne benzer Partnerlerden Hoşlanmanın Bilimsel Nedeni

Benzer bir teori ise Carl Gustav Jung tarafından ortaya atılan Elektra kompleksidir. Jung’a göre küçük kız çocukları babalarına ilgi duyuyordu. Lakin bu iki teorinin günümüzdeki geçerliliğini sorgulamakta yarar olduğunu söylemek mümkün.

İnsanların, ebeveynlerine benzeyen partnerlere çekildiği yönünde bir genelleme yapmanın hakikaten imkanlı olup olmadığını yapılan farklı çalışmalar üzerinden ele alacağız. Zira bu türlü bir durumun olması dahilinde bu soruna yol açan öbür faktörlerin de olabileceğini göz arkası edemeyiz. Haydi gelin, birlikte bu mevzuyu tartışalım.

Ebeveyne partnerlere ilgi duymanın arkasında biyolojik ve ruhsal faktörler olabilir.

St. Andrews Üniversitesinde yapılmış bir araştırmaya göre; erkeklerin, eş seçiminde ekseriyetle annelerine benzer partnerlere ilgi duyduğu tespit edilmiş. Yeniden benzer araştırma; bayanların, yüzleri babaları gibi olan erkekleri beğendiğini söylüyor.

Araştırmacılar, iştirakçilere bir saniyeliğine erkek ve bayan fotoğrafları gösteriyor ve iştirakçilere söylemeden, iştirakçilerin karşı cinse benzetilmiş photosop’lu bir fotoğrafını da gösterilen fotoğraflar arasına ekliyor. Yani bayan iştirakçilerin erkek, erkek iştirakçilerin da bayan halleri. Bunun üzerine katılımcılar, kendilerinin değiştirilmiş fotoğraflarını alımlı buluyor ve araştırmacılar bu durumun nedenini iştirakçilerin anne ya da babalarını hatırladıkları için olduğunu söylüyor. fakat araştırmacılar bu durumun nedenini, iştirakçilerin bebeklik hallerindeki davranış özelliklerini göstererek kendi hallerini, ebeveynlerinin fizikî ve davranışsal görüntüsüne benzetmesi olarak açıklıyor.

İnsanların, ebeveynlerine eşleri tercih etmelerinde cinsel damgalama kuramı ve kişinin, partnerin fizikî özelliklerini kendine benzetmesi tesirli olabiliyor.

Genetik mirasın yüzde 50’si anne, yüzde 50’si babadan geçtiği göz önüne alındığında, göz ve saç rengi aynıi çeşitli özelliklerin bireylere ebeveynlerinden miras kaldığını söyleyebiliriz. Araştırmacılar insanların aşina oldukları bir şeyden daha fazla hoşlanabileceğini belirterek iştirakçilerin fotoğraf seçimlerini ‘maruz kalma etkisi’ ile açıkladılar. Mesela bir kişinin kendi yüzüne benzer biri, bireye daha sempatik görünebilir ama tabii ki bu kişi kesinlikle ebeveynlerden birisi olacak diye bir esas olmadığını da bilmelisiniz.

Psikolog John Gottman ise eş seçiminde hormonal özelliklerin yanında cinsel damgalama kuramını baz alarak farklı etkenlerden de bahsediyor. Bu teoriye göre bir birey 18 aylık olduğu devirde ağır bir sevgi ihtiyacı içerisindedir ve kendi ebeveynine benzer farklı bir şahsa ilgi duymaya daha o yaşlarda ruhsal olarak koşullanabilir. Yani erken yaştaki bir birey, ebeveynlerden birisinden sevgiyi, güvenlik ve yakınlık hissini nasıl alırsa (veya bunlardan nasıl yoksun kalırsa) ileriki yaşlarında partner seçiminde de buna göre bir koşullanışa geçebilmekte.

Ebeveyne benzer eş seçiminde sosyal faktörlerin tesirini de unutmamak gerek.

Araştırmalara göre yalnızca fizikî ve davranışsal özellikler değil, partnerin eğitim seviyesi, dünya görüşü, sosyal etrafı, bedelleri, inançları ve hayat usulü ebeveynlerden birine benzetiliyorsa bu durum da partner seçiminde tesirli olabiliyor.

Buna bir örnek olarak Johnny Depp’in kızı Lily-Rose Depp verilebilir.

Lily-Rose Depp, Johnny Depp’e benzerliğiyle bilinen Timothée Chalamet ile birlikteydi. Üstelik Chalamet’in, yeni sinemasında Johnny Depp’in daha evvelden canlandırdığı bir karakteri yeniden canlandıracağı biliniyor. Kısacası üstte bahsedildiği partner seçiminde ebeveynin sosyal statüsüne benzer partnerlere ilgi duymak da mümkün olabiliyor.

Kaynaklar: 1, 2