Meridyen Nedir, Özellikleri Nelerdir?

Dünya’da birtakım sonuçları ortaya çıkaran, birtakım matematiksel hesaplamaları yapmamızda kıymet taşıyan ve daha birçok bilmediğimiz ayrıntılar var. Bunlardan bir tanesi ise, tahminen de yaşantımızda sık duymamıza karşın tam manasıyla ne işe yaradığını bilmediğimiz meridyen konusu. Ayrıntılarını araştırdığımızda uçsuz bucaksız noktalara gittiğimiz meridyenler hakkında değişik bilgileri merak ediyorsanız, sizler için tüm ayrıntıları yanıtladık.

Meridyenler, aslında kimi hususları daha rahat belirlememizde bizlere yardımcı oluyor. Mesela pozisyon öğrenmede ve daha birçok hususta hayli büyük bir rehber niteliğindeler. Bununla birlikte, meridyenlerin geçtiği kimi bölgelerde yerel saatlerin benzeyenolması gibi epey değişik ayrıntılar da bulunuyor. Dilerseniz lafı hiç uzatmadan meridyen nedir, özellikleri nelerdir, Dünya’da kaç meridyen var sorularını cevaplayalım.

İlk olarak, Meridyen nedir? Tarifine bakalım:

Meridyen ile ilgili ayrıntılar ile boğulmadan önce, meridyenin ne olduğunu bilmemiz gerekiyor. Meridyen, bir kutup noktasından başlayıp, diğer kutup noktasına kadar uzanabilecek büyüklükteki yarı çemberlere denir. Meridyenler, genel olarak pozisyon belirlememizde büyük rol oynamakla birlikte, Dünya üzerindeki yatay çizgilerin kesilmesini sağlayan hayali çizgiler olarakta bilinir. Dünya’nın yuvarlak olduğunu ispatlamakta büyük bir rol oynayan meridyenlerin hepsi aslında birbirleri ile uzunluklara sahiptirler.

Dünya’da toplam kaç meridyen vardır?

Meridyenler, Dünya’da epey fazla sayıya sahipler. Başlangıç noktasının doğusunda tam olarak 180 adet meridyen bulunuyor. Bununla birlikte, tekrar başlangıç noktasının batı bölgesinde ise 180 adet meridyen daha bulunuyor. İkisini topladığımızda 360 adet meridyen mevcut.

İki meridyen arası mesafe ne kadardır, kaç dakika?

Bir evvelki başlığımızda Dünya’da toplam 360 adet meridyen olduğundan bahsetmiştik. Bu meridyenlerin arasındaki uzaklık ise 111 kilometrei uzun bir uzaklık olmakla birlikte, meridyenler arasındaki saat farkı ise sırf 4 dakika.

Başlangıç meridyeni nerededir?

Meridyenlerin başlangıç noktası, Birleşik Krallık’ta bulunan Greenwich olarak bilinmektedir. Hatta, 180 meridyen Greenwich’in batısında ve 180 meridyen ise batısında bulunuyor. Başlangıç meridyeni ise, Baş Meridyen olarak biliniyor. Aslında başlangıç meridyeni istediğiniz herhangi bir yer olabilir. Yani, Greenwich olmasının bilimsel olarak hiçbir sebebi bulunmuyor. Ama, Dünya genelinde başlangıç meridyeninin resmi pozisyonunun Greenwich olması hakkında uluslararası mutabakatlar bulunuyor.

Her hükümet, doğal olarak Greenwich meridyeninin ana meridyen olduğu konusunda aynı fikire sahip değildiler. Hatta, bu uzun uzaklıklı rotalarda navigasyonu epeyce zorlaştırıyordu. Bununla birlikte, kimi ülkeler başkentlerinden geçen meridyenlere göre boylamlı haritalar hazırladılar. Mesela Fransa, başşehri Paris’ten geçen 0 derece boylamlı haritalar yayınladı. 1884 yılında ABD’de gerçekleşen uluslararası bir kongrede, tek bir meridyen seçmeye karar verdiler ve İngilitere’deki Greenwich bölgesi seçildi.

Peki meridyenlerin özellikleri nelerdir?

Bütün meridyenler kutup noktasında birleşirler

Bütün meridyenlerin birleşme noktası, kutup bölgeleridir. Bununla birlikte ardışık meridyenler arasındaki mesafe ise Ekvator’dan başlayıp, kutuplara doğru daralıyor.

Uzunlukları birbirlerine eşittir

Greenwich’in doğusunda 180, batısında 180 olmak üzere toplam 360 meridyenin hepsinin uzunluğu eşit. Bununla birlikte, bu meridyenler paralel üzerindeyken birbirlerinden benzer eşit uzaklıkta bulunuyorlar.

Aynı meridyen üzerindeki noktalarda yerel saat benzerdır

Bir meridyen üzerindeki noktaların hepsinin yerel saatleri aynı. Bununla birlikte, öğlen vakitleri de benzeyensaate denk geliyor. Lakin, güneşin doğuş ve batış saatleri buna dahil değil. Zira eksen eğikliği aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçmiyor.

Doğusuna doğu yarımküre, batısına ise batı yarımküre denir

Meridyenlerin doğu tarafı Doğu Yarımküre, tam karşıtı olan batı tarafı da Batı Yarımküre olarak bilinir. Bu, onları ayırmada hayli büyük bir rol oynuyor.

Antimeridyen:

Antimeridyen, yayını tam çembere tamamlayan meridyenin karşısındaki meridyene verilen isimdir. Mesela, başlangıç meridyeni 0° ise, antimeridyen 180° oluyor.

Dünya’nın dönüşüne göre yerel saat farkları

Dünya tam olarak batıdan doğuya doğru döndüğü için, doğu tarafında bulunan meridyenler ile batı tarafında bulunan meridyenlerin yerel saat farkları, batıdan daha da ileride.

Başlangıç meridyeni Greenwich’tedir

Başlangıç meridyeni, Birleşik Krallık’ta bulunan bir kasaba olan Greenwich’te bulunuyor. Bununla birlikte, Greenwich kasabasının doğu tarafında 180 ve batı tarafında ise 180 tane olmak üzere Dünya’da toplamda 360 adet meridyen bulunuyor.

Doğudan batıya doğru gitgide derece büyür

Başlangıç bölgesi Greenwich’ten doğuya doğru gittiğinizde, 0 derece ile başlayan meridyenlerin dereceleri daha da büyüyecektir.

Başlangıç meridyeni vakitte Koordineli Kozmik Vakti ayarlar

Koordineli Üniversal Zaman (UTC), saatlerin değişimlerinden etkilenmez. Örneğin yaz saati ya da kış saatleri, UTC saat dilimini asla etkilemez. Başlangıç meridyeni, UTC için zaman standardıdır. Dünya genelindeki tüm ülkeler, zaman dilimlerini UTC’ye göre ayarlarlar. Güzide ülkemiz Türkiye’nin ise Koordineli Kozmik Zamanı UTC+3’tür.

Başlangıç meridyeni bununla birlikte Uluslararası Tarih Çizgisinin oluşturulmasında da epeyce büyük bir rol oynuyor. Dünya’nın boylamı 360 dereceyi ölçer ve bu nedenle başlangıç meridyeninin orta noktası 180 derece boylam çizgisiyidir. 180 derece boylam çizgisi, Uluslararası Tarih Çizgisi olarak biliniyor.

Türkiye’de kaç meridyen var?

Gelelim en merak ettiğimiz sorulardan bir adedine. Ülkemizde kaç tane meridyen var sorusunu da merak ediyorsanız, ülkemizde toplam 19 meridyen bulunuyor ve 6 paralel bulunuyor. Türkiye, 36-42 kuzey paralelleri ve 26-45 doğu meridyenleri arasında bulunuyor.

Peki meridyen ve paralellerin farkı nedir?

Meridyenlerin paralellere göre en büyük farkı, meridyenlerin yay şeklinde olması bundan ötürü sayılarının paralellere göre 2 kat daha fazla olması. Meridyenler, kutupları birleştirdiği için uzunlukları birbirine eşit. Paraleller ise haritadaki tüm yerleri birbirine bağlayan ve doğudan batıya doğru uzanan sanal çizgilerdir.

Meridyenler, zaman kavramı da başta olmak üzere aslında birçok ayrıntıya sahipler. Meridyenlerin makul bir alana gitgide değişen dereceleri, iki meridyen arasındaki uzaklık, meridyenlerin isimleri ve daha birçok ayrıntı, meridyenler üzerinde hayli büyük bir merak uyandırmasına neden oluyor. Şayet meridyenler ile ilgiliyseniz, meridyenlerin ne kadar çok önemli olduğunu da en ince detayına kadar biliyor olmalısınız.

Sizler için meridyen nedir, meridyen özellikleri nelerdir, Dünya’da kaç meridyen var da dahil olmak üzere meridyenler hakkında merak edebileceğiniz tüm soruları yanıtlamış olduk. Meridyenler hakkında bildiğiniz özel ayrıntıları, yorumlarda bizimle ve diğer takipçilerimizle paylaşmayı unutmayın. Ayrıyeten, meridyenleri şimdi yeni keşfediyorsanız, meridyenler hakkındaki değerli yorumlarınızı da aşağıya yazabilirsiniz.