İnsan beyni hakkında şaşırtan keşif: Beynimiz o kadar yumuşak ki, kendi yükü ile çökmesi bile mümkün. Pekala o zaman başımız hareket ettiğinde, beynimiz başımızın içinde nasıl hareket ediyor?

Yeni bir araştırma, formaldehit içinde korunmamış bir insan beynini ele almaya çalışmanın, jelatinimsi yapışkan bir damlayı kaldırmaya çalışmak gibi bir şey olduğunu ortaya çıkardı. Çalışma yazarları, MRI taramaları ve hesaplamalı modellemenin bir kombinasyonunu kullanarak, beynin kırılganlığı hesapladı ve hakikaten çok yumuşak olduğunu ortaya koydu.
Televizyonda izlediğimiz medikal dizilerinde görünen beyinler hayli sağlam benzeri bir hava yaratsa da, kafatasımızın içindeki gerçek beyin aslında sallanan bir dokudan oluşan sarkık bir topak. Esirgeyici hususların kullanımı beynin sertliğini artırmaya ve onu daha fotojenik hale getirmeye yardımcı oluyor.
Yeni çalışmanın müelliflerinden Nicholas Bennion, “hiçbir şekilde korunmamış bir beyin alırsanız, sertliği inanılmaz derecede düşüktür ve elinizde kolay kolay dağılır. Beyin muhtemelen çoğu insanın düşündüğünden çok daha yumuşak” diyor.
Bu yumuşaklık, kafatasının küçük hareketlerinin beynin sallanmasına neden olarak “konumsal beyin kayması” olarak bilinen şeye yol açtığı manasına geliyor. Kesikler yaparken nokta atışı doğruluk isteyen beyin cerrahları için, beynin sallanma eğilimi büyük bir zorluk teşkil ediyor.
Bennion ve meslektaşları, beynin ve onu çevreleyen dokunun özelliklerini hesaplayarak konumsal beyin kaymasının mekaniğini anlamak için yola çıktılar. Görüntüleri bir makine öğrenme programından geçirmeden önce, yüzüstü ve sırtüstü yatan 11 kişinin beyinlerini taradılar.
Ortaya çıkan model, beynin aslında kafatasının içinde nispeten az kaydığını ve baş pozisyonu değiştikçe derin beynin kabaca bir milimetre yer değiştirdiğini ortaya çıkardı. Bu ortada beynin yüzeyi, çevreleyen dokuların beyni yerinde tutmasını sağlayan bir “bağlama etkisi” sayesinde sadece yarım milimetre hareket ediyordu.
Ortaya çıkan model, beynin aslında kafatasının içinde nispeten az hareket ettiğini ve beynin, başın pozisyonu değiştikçe kabaca bir milimetre yer değiştirdiğini ortaya çıkardı. Bu ortada beynin yüzeyi, sadece yarım milimetre hareket ediyor. Lakin bağlama tesiri sayesinde etraftaki dokular beyni yerinde tutuyor.
Araştırmacılar, beynin detaylı bir modelini sunarak, çalışmalarının beyin cerrahi ameliyatları sırasında cerrahların beyin kaymasının tesirini azaltmak için uygulanabileceğini düşünüyorlar.