AB, 38 Saatlik Görüşmelerin Akabinde Yapay Zekâ Yasası’nda Mutabakata Vardı

ChatGPT ve Midjourney gibi modelleri daima kullanıyor, sizlere de farklı içerikler çıkarıyoruz. Dünya genelinde herkesin kullanımına sunulmuş olan bu araçlar, ilk çıktıkları günden bu yana daima kısıtlanmaya çalışıldı. Burada en başta ülkelerin belli limitler çizmeye çalıştığını gördük.

Çin, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) bu mevzuda en büyük adımı atmak isteyen ülkelerdi ve hâlâ da bu adımların arkasındalar. fakat bu yapay zekânın -ülkeden ülkeye değişen anlamıyla- güvenli kullanımını sağlayacak yasalar için AB’nin de uzun vakittir çalıştığını unutmamak gerek. Çünkü kendileri, Yapay Zekâ Yasası’nın en büyük adımını attı.

38 saatlik görüşmenin akabinde anlaşma sağlandı.

Perşembe günü ChatGPT gibi modeller üzerine ağırlaşan görüşmeler, sonraki gün yerini yüz tanıma gibi sistemlere bıraktı ve yetkililer de bunlar üzerine konuştu.

Söz konusu yasanın en temelinde, yapay zekânın gelişimini inançlı kılmak yatıyor. İlk adımlarını 2021’de gördüğümüz bu yasa, ChatGPT’nin sürat kazanmasıyla birlikte daha çok gündemimize gelmeye başladı. Bu yasalar, söylediği söz edilen yapay zekâ modeli/aracı ne kadar riskliyse o kadar katı kurallar koyacak. Ayrıyeten yapay zekâ sistemlerinin kolay yazılımlardan farkını belirleyen açık kriterler listelenecek. 

Hem askeri hem de emniyet güçleri taraflarına yönelik güncellemeler:

Askeri tarafta yapay zekâ takviyeli araçların, üye ülkelerin güvenlik konusundaki yeterliliklerini ya da bunlardan sorumlu kuruluşları etkilememesi sağlanacak. Kolluk kuvvetleri de yapay zekâdan faydalanabilecek. Bu bağlamda izin alındığı takdirde, kamuya açık alanlarda uzaktan biyometrik tanımlama sistemlerini kullanabilecek.

Risk sınıflandırmaları da mevcut.

Öte yandan söylediği söz edilen yapay zekâ aracı yüksek risk grubuna girmese de kullanıcıyı şuurlu tutabilmek ismine içeriğin yapay zekâ ile oluşturulduğunu açıkça bildirecek.

Yüksek riskli olarak damgalanan birtakım yapay zekâ araçlarının kullanımına izin verilecek. ama bu araçlar, AB pazarına girebilmek için, belirlenen ihtiyaçları karşılamak zorunda olacak. Tabii veri güvenliğini sağlamak, bunların en başında geliyor.

ama kimileri için kabul edilemez damgası da mevcut. Bu da bu risk grubuna giren araçların AB bünyesinde yasaklı olacağı manasına geliyor. Bu bağlamda bilişsel manipülasyon, yüz bilgilerinin internetten ya da kapalı kamera sistem manzaralarından alınması, iş yerinde ve eğitim kurumlarında his belirtileri tanıma, sosyal puanlama, cinsel yönelim ya da dini inançlar gibi hassas bilgileri çıkarmak için biyometrik sınıflandırma yapılması yasak kapsamına girecek.

Genel kullanıma yönelik yapay zekâ araçları için durum şu şekilde:

Bu araçları besleyen temel modeller pazara dahil olmadan önce belli bir şeffaflık sunuyor olmaları gerekiyor. Kendi sitesinde AB; hayli karışık, devasa ve yüksek performanslı modellerin risk oluşturabileceğini belirtiyor. Bu yüzden belli bir yere kadar şeffaflık kaide olacak.

Tabii bunların denetimi için başka bir ofis açılması kural.

Onun için de en gelişmiş yapay zekâ modellerini denetim edecek bir yapay zekâ ofisi kuruldu. Bağımsız uzmanların danışmanlığından yararlanacak olan bu ofis, hem güvenlik risklerini görecek hem de geliştirmeye yönelik fikirlerini paylaşacak.

Tabii ofisin üstünde yer alacak bir yönetim kadrosu da regülasyonların gerçekleşmesinde söz sahibi olacak. Sanayinin önde gelen isimlerinin yer alabileceği bir tavsiye forumu da idarenin daima gözü önünde olacak.

Avrupa Parlamentosu, önümüzdeki yılın başlarında Yapay Zekâ Kanunu konusunda oylama yapacak.

düzenlemelerin hiç birini 2025’ten önce pratiğe dökülmüş hâlde göremeyeceğiz.

Peki bu yasaya uyulmazsa cezası ne olacak?

Yasanın ihlal edilmesi durumunda farklı senaryolar söz konusu. Şayet yasaklı uygulamalar söz mevzusuysa şirketin yıllık gelirinin yüzde 7’si ya da 35 milyon euro, kriterler yerine getirilmiyorsa yıllık gelirin yüzde 3’ü ya da 15 milyon euro, şayet yanlış bilgi yayılıyorsa yıllık gelirin yüzde 1,5’i ya da 7,5 milyon euro’luk cezalar söz konusu. “Veya” dediğimiz kısımlarda hangisinin daha yüksek olduğuna bakılacak.

Sizin bu yasa hakkındaki niyetleriniz neler?