And Dağları’nın Kraliçesi: 100 yılda bir çiçek açıyor, açar açmaz ölüyor

“And Dağları’nın Kraliçesi” olarak da isimlendirilen Puya raimondii ismindeki devasa, ender çiçek açan ve uzun ömürlü bitki, ananasın da dahil olduğu bromeliad bitki ailesinde yer alıyor. P. raimondii, ananas ile dikenli özelliklerden kimilerine sahip olsa da çok daha uzun bir bitki. Bu dev bitki, 12 metre yüksekliğe ulaşabiliyor.

İlk defa 1830’da Fransız tabiat bilimci Alcide d’Orbigny tarafından tanımlandı, lakin bilim insanı Antonio Raimondi tarafından Pourretia gigantea olarak isimlendirildiği 1874 yılına kadar sınıflandırılmamıştı. Daha sonra 1928’de Puya cinsine yeniden sınıflandırıldı ve Raimondi’nin onuruna yeniden isimlendirildi.

“And Dağları’nın Kraliçesi” takma isminden da tahmin edebileceğiniz, bu uzun bitki dünyanın en uzun kıtasal sıradağları olan And Dağları’nda yaşıyor. Ayrıyeten P. raimondii, yalnızca Peru ve Bolivya’nın çimenlik bölgelerine has ve ekseriyetle 3.000 ila 4.800 metre arasındaki rakımlarda, kuzeye bakan bölgelerde bulunuyor.

P. raimondii’nin toplam popülasyonunun neredeyse yarısı, 450.000’den fazla bitkiden oluşan ormanlara ev sahipliği yaptığı düşünülen Peru’nun Titankayocc Bölgesel Müdafaa Alanı’nda yer alıyor.

Ancak bu özel bitkinin uzunluğu etkileyici olsa da, And Dağları’nın Kraliçesi’ni değişik kılan öbür özellikleri de bulunuyor. Kimi araştırmacılar, bu bitkinin bir “proto-etobur”, yani küçük hayvanları yakalayıp öldürebilen lakin onları sindiremeyen bir çeşit olabileceğinden şüpheleniyor. Tekrar de bu teoriyi kanıtlamak için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Ayrıca P. raimondii, 80 ila 100 yıl arasındaki ömrüyle birtakım insanlardan daha uzun yaşayabiliyor. Bu ömrü etkileyici olsa da, potansiyel olarak bir yüzyıl boyunca hayatına devam etmesine karşın, ömründe sırf bir sefer çiçek açması ve bunu sadece ömrünün sonunda yapması da ilgi uyandıran bir diğer özelliği oluyor.

P. raimondii, beyaz çiçeklerden oluşan geniş bir stant oluşturduktan ve 6 ila 12 milyon arasında tohumu etrafa yaydıktan sonra hayatının sonuna geliyor fakat vücudu, vefatından sonra birkaç yıl boyunca dik bir şekilde kalabiliyor.