Antarktika’da 183 metre derine kamera indirdiler, gördüklerini kimse beklemiyordu

Okyanusların neredeyse tamamı gizemli kalmaya devam ediyor; derinliklerin yüzde 99,99’luk kısmı henüz insanlık tarafından keşfedilmedi. Yine de buzla kaplı en karanlık noktalardan gelen veriler, canlılığın sınırlarını yeniden çiziyor.

Güneş ışığının sıfırlandığı ortamlarda karmaşık canlıların yaşaması imkansız görülebilir. Ancak deniz biyologlarını şaşkına çeviren bir tablo açığa çıktı. Bölgedeki nekrofaj kabuklular, yani etçil deniz pireleri; ölü balık, fok ve penguen leşlerini yiyerek ekosistemi temiz tutuyor. NASA bilim insanlarının Antarktika sularında yürüttüğü çalışmalar, gezegenin en sert koşullarında bile evrimin ne kadar dirençli olduğunu kanıtladı.

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA ekibi, 2009 senesinde Ross Buz Sahanlığı üzerinde 183 metrelik derin bir sondaj gerçekleştirdi. Jet İtki Laboratuvarı JPL tarafından bu alan için tasarlanan özel kamera buzun altına indirildi. Araştırmacılar ortamda yalnızca basit mikrobiyal izler bulmayı hedefliyordu.

Zifiri karanlıkta kameraya yaklaşan canlı

Beklentilerin aksine objektife gelişmiş bir tür takıldı. Açık denizden 32 kilometre uzakta kaydedilen bu canlı, lizianasid amfipod adıyla bilinen karides benzeri bir türdü. NASA bünyesinde görev yapan buz bilimci Robert Bindschadler, kablonun etrafında dönerek kamerayı inceleyen bu meraklı canlı karşısında bilim insanlarının büyük şaşkınlık yaşadığını aktardı. Besin zincirinin üst basamağında yer alan bir türün varlığı, bölgedeki biyolojik zenginliğin sanılandan katbekat fazla olduğunu gösterdi.

Buzun metrelerce altındaki bu gizemli habitat tek bir türden ibaret değil. Sondaj işlemi bittikten sonra devasa kablo yüzeye çekilirken, metale yapışmış halde denizanası kalıntıları tespit edildi. Bu keşfin ardından durmayan ekipler, 2022 yılında Ross Buz Sahanlığı’nın birkaç kilometre ötesinde yüzeyin 500 metre derinine inerek buz altı nehirlerine ulaştı.

Su altı kameralarına takılan dev sürü

Söz konusu yeni çalışmada ekipmanların indirildiği noktada geniş amfipod sürüleri görüntülendi. Alanın biyolojik yoğunluğunu inceleyen fiziksel okyanus bilimci Profesör Craig Stevens, 10 günlük gözlem süresince canlı varlığının neden sürekli değiştiğini anlamaya çalıştıklarını dile getirdi. Stevens, besin kaynaklarının nereden geldiğinin halen önemli bir bilmece olduğunu söylüyor. Haritalandırılmamış devasa derinliklerle kıyaslandığında bu keşifler ufak bir adım sayılabilir. Yine de dondurucu buzların altında yaşamın izini sürmek bilim dünyası için büyük önem taşıyor.